Column van Joop – nu

Deze week ontmoette ik mijn vriend en psychiater Bertus Nuland. We nemen dan zaken door die onze interesse hebben en soms actueel zijn. Je kunt het ook praatje pot noemen.

Bertus heeft als psychiater een beroepsgeheim, mag inhoudelijk  niet over zijn cliënten praten. Daarom sprak hij er in algemene termen over. ‘Het is opvallend,’ zo sprak hij, ‘hoeveel mensen er de laatste tijd bij mij aankloppen voor advies en behandeling omdat ze in het nu willen leven, ervaren dat het niet mogelijk is – zo beleven ze dat tenminste – en daardoor psychisch in de war raken. In dat nu vermoeden ze in de psyche rust te vinden, niet te denken aan de dag van morgen, als ze die al mogen beleven. Ze zeggen tegen mij dat dat nu niet bestaat omdat, als je dat uitspreekt of eraan denkt, er al seconden aan voorbij zijn gegaan. Ze kunnen er niet mee omgaan dat dat door hun vingers glipt.’

Hoe ga je daar mee om, hoe pak je dat aan, vroeg ik. ‘Ik zeg ze dat het nu altijd nu is, dat je niet in tijd en seconden moet denken. Je stapt in de maalstroom waarin dat nu ligt. Gisteren is voorbij en morgen, het nieuwe nu, komt vanzelf. Maar het blijft een taaie kwestie. Sommige cliënten die bijvoorbeeld om drie uur een afspraak met mij hebben staan vaak al een half uur van tevoren bij mij op de stoep, ze willen op tijd, in het dan nu, op de sofa liggen. Maar je kunt aan de ellende in het nu niet ontsnappen. Dat is een illusie.’

Leef je zelf in het nu, vraag ik Bertus.

‘Dat is voor een psychiater erg moeilijk, in gesprekken met mijn cliënten gaat het vaak over het verleden om het nu een plekje te geven. Zelf probeer ik dat wel. Ik verplaats me bijvoorbeeld met het openbaar vervoer en dan is het nu, op tijd aanwezig zijn voor dat vervoer en mij wel belangrijk. Anders kom je nergens. Verder heb ik als mens de filosofie: ik zie het wel. Ik richt me op de toekomst en probeer daar zoveel mogelijk met liefde, compassie en empathie vorm aan te geven. Is vorm geen leegte in het boeddhisme? Maar een leeg nu bestaat niet.’