Robert Morris Sapolsky (1957) is professor aan de Amerikaanse Stanford Universiteit. Hij doceert er biologie en neurologie. Hij gaat regelmatig naar Afrika om bavianen te observeren en let daarbij speciaal op het ontstaan van stress. Hij is openlijk atheïst en ervan overtuigd dat er niet zoiets bestaat als een vrije wil. Omdat er geen vrije wil bestaat, kunnen we volgens hem niet verantwoordelijk worden gehouden voor onze daden en moeten we misdadigers niet straffen maar genezen. Hij constateert dat veel mensen aan de onderkant van de samenleving nooit een kans krijgen om iets van hun leven te maken en zelfs misdadigers worden zonder dat ze er zelf veel aan kunnen doen. Ze worden niettemin geminacht en moeten zware straffen ondergaan. Dit vindt hij onrechtvaardig en om dit uit te leggen heeft hij een dik boek geschreven.
Boekbespreking
Boeken – het levensboek
‘Mijn vader kon zijn herinneringen niet meer vasthouden, maar hij wilde dat zijn verhaal bleef bestaan,’ vertelt Groot. ‘Dit boek is zijn stem, maar ook een uitnodiging aan de lezer om te ontdekken wat zijn of haar levensverhaal werkelijk wil vertellen.’
Boeken – alles begint bij een beetje liefde
Ontdek de kracht van woorden in de dichtbundel van Daphne van Kaam. Daphne is het liefst de hele dag bezig met het verbinden van woorden, en schrijft al sinds ze 10 jaar oud is. Haar gedichten weten emoties, gedachten en ervaringen raak te vangen.
Boeken – (N)iets over Zen
In dit boek introduceert Jan de Zutter Zen bij een breed publiek dat geïnteresseerd is in geschiedenis, bewustzijnsonderzoek, filosofie en uiteraard in boeddhisme en Zen. Hij neemt ons mee langs de vlakte van de Ganges, waar de Boeddha zijn leer verkondigde, langs Indische filosofen om via de Zijderoute naar China te trekken, waar Zen ontstond als Chán. Om dan de overtocht te maken naar Japan, samen met de grootste Zen filosoof Dōgen. Uiteindelijk belanden we bij een geseculariseerde Zen in Europa.
Boeken – Stap voor stap
In dit boek beschrijft de bekende boeddhistische non Ayya Khema op een heldere en toegankelijke manier de verschillende fasen van het spirituele pad en de logische manier waarop het zich ontvouwt.
Boeddhisme en marxisme: een nieuwe toekomst?
Er valt wat voor te zeggen dat het boeddhisme in de wereld moet worden aangevuld of begeleid door een politiek waarin niet het verlangen, maar de innerlijke vrede wordt gestimuleerd. Ambitie zou weer plaats moeten maken voor dienstbaarheid en welwillendheid. Alleen zo kan er een bloeiende wijsheidscultuur ontstaan en dat zou misschien wel het beste zijn wat de mensheid zou kunnen overkomen. Het is echter niet gemakkelijk om dit voor elkaar te krijgen en Priest geeft geen duidelijke analyse van het probleem. We zullen dit moeten overlaten aan de nieuwe generatie politici en misschien zullen sommigen daardoor worden geïnspireerd door het boek van Priest.
Boeken – Hoe overleef je klimaatangst?
Klimaatangst leeft bij steeds meer mensen. In zijn praktijk ziet klinisch en ecologisch psycholoog Thomas Doherty hoe diep de klimaatcrisis in ons collectieve bewustzijn doordringt en welke emotionele impact dit heeft.
Boeken – spiritueel ontwaken
In Spiritueel ontwaken laat Thomas Keating zien hoe echte innerlijke vrijheid begint waar ons ‘valse zelf’ ophoudt. Niet onze inspanningen of prestaties staan centraal, maar de durf om te geloven dat we pas echt onszelf zijn in verbondenheid met anderen en met het goddelijke.
Boeken – Edel Maex en Katharina Michiels in dialoog
Boeddhistisch psychiater Edel Maex en kloosterzuster Katharina Michiels in gesprek over stilte, liefde en verantwoordelijkheid.
Het kapitaal
Karl Marx (1818–1883) heeft tijdens zijn leven weinig gepubliceerd. De meeste publicaties van hem werden pas na zijn dood verzorgd door zijn vriend Friedrich Engels (1820-1895). Hij is het meest bekend geworden door het pamflet dat hij samen met Engels in 1848 opstelde voor de Bond der Communisten. Het is natuurlijk terecht dat deze tekst bekend is geworden, want deze heeft een enorme politieke invloed gehad, maar de meest interessante nalatenschap van Marx is zijn driedelige studie getiteld “Het Kapitaal”.
Boeken – het tijdperk van de rede
Het boek verscheen tijdens de Franse Revolutie, een periode van ingrijpende verandering, waarin traditionele machten wankelden. Paine’s scherpe kritiek op kerk en staat maakte hem tot een held voor vrijdenkers, maar ook tot een vijand voor religieuze en politieke machthebbers. Het tijdperk van de rede veroorzaakte bij verschijning dan ook felle reacties, verbodsbepalingen en zelfs strafvervolging.
Over morele en existentiële vragen rondom AI
Julian van Vugt onderzoekt klimaatrechtvaardigheid, milieuethiek en verantwoordelijkheid. In zijn bijdrage reflecteert hij op de milieuschade en structurele onrechtvaardigheid die AI met zich meebrengt: “AI zorgt voor structurele onrechtvaardigheid omdat tegenover de voordelen die AI mensen brengt er groepen mensen zijn die nadelen ondervinden. Denk aan de mensen die kobalt uit de mijnen halen voor datacenters en de mensen die de invoer moeten doen om AI modellen te trainen. Bij welke AI toepassing vinden we het voordeel meer waard dan de schade die AI ook meebrengt?”
