Gendun Chopel wordt beschouwd als de belangrijkste Tibetaanse intellectueel van de twintigste eeuw. Zijn leven overspande twee beslissende momenten in de moderne Tibetaanse geschiedenis: de inval van Britse troepen in Lhasa in 1904 en de inval van de Chinese troepen in Lhasa in 1951. Hij werd herkend als een gereïncarneerde lama, blonk als kind uit in het traditionele (nying ma en geluk pa) klooster-curriculum en werd een deskundige op verschillende gebieden, zoals filosofie, geschiedenis, linguïstiek, geografie en tantrisch boeddhisme.
Boekbespreking
Boeken – de kloof
Onze omgeving maakt ons, en wij maken onze omgeving. Wat we mooi vinden, is wat ons bestaan bevestigt. In De kloof onderzoekt Rob Van Aerschot de intense wisselwerking tussen mens en landschap. Met de inzichten die dat oplevert vertelt hij over de beleving van het landschap in tribale, Chinese, Japanse, islamitische en westerse culturen. Tot op de dag van vandaag.
Boeken – iedereen ziet anders
Mick Matthys laat in zijn boek Iedereen ziet anders een grote gevarieerdheid aan stemmen horen: van vurige gelovigen tot uitgesproken atheïsten. In openhartige en persoonlijke gesprekken met onder andere Antoine Bodar, Mohammed Benzakour en Kristof Smeyers, ontdekt Matthys waar zij hun inspiratie uit halen en waar ze aan twijfelen.
Boeken – Hoe praat je met een populist?
Met de verkiezingen in aantocht maar ook met de feestdagen in het vooruitzicht, doemt het beeld van gespannen familiediners al op. Hoe praat je met die oom die lijnrecht tegenover je staat? Ben jij de overtuigen van zijn standpunten? Heeft je schoonbroer gelijk of heeft hij gewoon dezelfde normen en waarden als jij? En: kunnen links en rechts elkaar ooit begrijpen?
Over vrijheid
Er zijn twee opvattingen van vrijheid: een negatieve en een positieve. Negatieve vrijheid betekent de afwezigheid van belemmeringen. Iedere burger is vrij om minister president te worden. Er zijn geen wetten die dit verbieden. Positieve vrijheid heb je als je niet alleen niet belemmerd wordt iets te doen, maar bovendien daartoe in staat wordt gesteld, dus als je de opleiding kunt krijgen en jezelf verkiesbaar kunt stellen. Het onderscheid tussen beide opvattingen heeft ingrijpende politieke consequenties. Rechtse partijen leggen de nadruk op negatieve vrijheid, want ze willen dat de overheid zich zo min mogelijk met het leven van de burgers bemoeit. Het gevolg is dat niet alle burgers gelijke toegang hebben tot onderwijs. Als je het niet kunt betalen, heb je gewoon pech, of je moet maar veel bijbaantjes nemen. Linkse partijen voelen zich verantwoordelijk voor het scheppen van gelijke kansen voor elke burger. Zij willen graag dat de overheid zich hiervoor inzet.
Als angst regeert, lacht de wapenindustrie
Drewermann beschrijft in zijn recente boek ‘Alleen door vrede’ hoe de oorlogsindustrie en politieke krachten angst exploiteren. Ze wakkeren angst aan voor het andere, angst voor het vreemde, angst voor het ‘kwaad’. Een ‘kwaad’ dat zich niet aan onze kant, maar altijd aan gene zijde bevindt. Een ‘kwaad’ dat via manipulatie, agitatie en desinformatie wordt gecreëerd. De beschouwingen van Drewermann laten het verband zien tussen de angstdynamiek in de menselijke psyche, het perfectioneren van het militaire vernietigingsvermogen en de omvorming van het persoonlijk geweten naar een killersmentaliteit. Met iedere oorlog verliezen we meer en meer van onze menselijkheid, zo stelt hij.
Boeken – anders kijken
De natuurlijke wereld staat onder druk en dat roept existentiële vragen op. Natuurfilosoof Matthijs Schouten ziet dat onze relatie met de natuur snel en wezenlijk verandert. In Anders kijken inspireert hij ons om met een open blik naar de wereld te kijken en geeft hij een doordacht en hoopvol perspectief op de toekomst voor mens én natuur. We zijn niet zo machteloos als we vaak denken, benadrukt hij. Maar met alleen de rede komen we er niet.
Boeken – Verbinden met je essentie
Aan de hand van voorbeelden uit het dagelijks leven leer je talloze uitingen van levensenergie opmerken in de natuur, in je lichaam – dat ook natuur is – en in de kosmos. Dat geeft wegwijzers om je bewustzijn te verruimen, van wat duidelijk waarneembaar is naar subtielere levensprocessen. Door vanuit je essentie aanwezig te zijn bij jezelf en bij anderen, nodig je transformatie en heling uit en kun je het volle potentieel van menszijn ontwikkelen.
Boeken – Wat telt echt?
Gebed, stilte en rituelen, maar ook thema’s als empathie, verantwoordelijkheid en dankbaarheid bieden houvast in een tijd van versnelling en onrust. In een tijd waarin het debat over een interlevensbeschouwelijk dialoog leeft, biedt Wat telt echt? een praktische en inspirerende kapstok. Daarnaast is het een gids voor iedereen die verlangt naar diepgang en zich afvraagt wat een goed en zinvol leven vandaag kan zijn.
Boeken – Bodhicaryavatara
De Bodhicaryavatara beschrijft de manier waarop we een warm hart en een helder hoofd kunnen ontwikkelen. Hoe moet je je trainen om verlichting te bereiken ten behoeve van jezelf en alle anderen? Shantideva beschrijft in deze poëtisch tekst het verloop van zijn eigen proces en welke contemplaties oefeningen en meditaties hij behulpzaam vond.
Bespreking – De Feministische Dominee. En haar liefde voor Moeder Aarde
Na het lezen van het verhaal ging mijn aandacht uit naar hoe we op collectief niveau het contact met onze Ziel kunnen herstellen, een contact dat we verloren zijn, de ziel die er niet meer mocht zijn. De ziel die ons de weg kan wijzen naar een Nieuwe Wereld waarin dualiteiten er mogen zijn, maar niet meer ons lot bepalen. Een wereld waarin spanningen als vormen van spel worden geleefd en waar onder trauma’s de vrijheid van de Wil wordt ontdekt.
Boeken – het paradijs herwonnen
Milton wijkt af van epische grandeur en kiest voor een ingetogen stijl, die des te krachtiger is in haar eenvoud. Het paradijs herwonnen is een bezinning op ware macht, vrijheid en gehoorzaamheid – thema’s die in elke tijd weer urgent blijken. Deze vertaling opent de deur naar een theologisch en literair meesterwerk dat ten onrechte lang onderbelicht bleef.
