Waarom teken ik eigenlijk?

Arnold Vermeeren tekent regelmatig en leest veel over zenzientekenen. Over tekenen als meditatie worden naast concrete, ook nogal veel abstracte dingen verteld. Dat kan misschien ook niet anders. Maar soms wordt wat abstract was, ineens invoelbaar en levend.

Vermeeren: ‘Op de Zenzientekenpagina op Facebook schreef Leo van Veghel over een vertaald citaat dat hij onder ogen kreeg. Een citaat van John Ruskin, geciteerd in ‘The Art of Travel’ van Alain de Botton. Ik zocht de citaten via Google op en vertaalde ze zelf opnieuw. In eigen woorden, om ze beter te begrijpen. De laatste, ook uit hetzelfde boek, voegde ik zelf toe. Met dank aan Leo voor deze inspirerende citaten. Vooral de eerste twee citaten maakten me weer eens duidelijk waarom ik vaak de behoefte voel om te tekenen.

“Tekenen komt niet zozeer voort uit de behoefte om bekend te worden, of om iets goeds te doen voor anderen of jezelf, maar uit een soort instinctieve behoefte, zoals eten en drinken.”

“Wat deze drie dingen verbindt, is dat het bij alle drie gaat om het in jezelf opnemen van waardevolle elementen uit je omgeving; iets goeds dat zich buiten je bevindt breng je naar binnen.”

“Ik ging vaak in het gras liggen en tekende de grassprietjes zoals ze groeiden – totdat elke vierkante meter weide of oever, deel van mij werd.”

“Tekenen leert ons te zien: op te merken in plaats van alleen maar te kijken.”

Als ik teken raak ik vertrouwd met dat wat ik teken, met ‘de tienduizend dingen’ om me heen. Vanzelf ontstaat dan ook een soort waardering daarvoor. En dat is óók waar het me om gaat.

Tekenen van mensen op stations en in de treinen vond ik toch altijd wat ongemakkelijk. Je zit mensen aan te kijken met een schetsblokje op schoot. Dat probeer je dan ongemerkt te doen, zodat mensen zich niet opgelaten voelen en ik me niet betrapt voel. Toch is een treinritje of even wachten op een perron een van de weinige momenten dat ik rust en tijd heb om even te tekenen. Als oplossing heb ik een tijdje geëxperimenteerd met geheugentekeningen. Korte termijn geheugen, dat wel: Kijken naar iemand op het perron, tot de trein komt en ik instap. En dan tekenen.

Let wel: dit is niet echt zenzientekenen. Bij zenzientekenen probeer je  toch ‘het levende’ te vangen. Daarvoor moet het beeld zonder tussenkomst eigenlijk direct doorgestuurd worden van je ogen naar je vingers, zonder tussenkomst van geheugen of denken. Dit kan wel een oefening zijn om anders te leren kijken. In mijn geval bijvoorbeeld ook om ervoor te zorgen dat ik niet al te veel alleen maar bezig ben met priegelige details van contouren en meer let op de grote lijnen of het grotere gebaar.’

Meer informatie over Arnold Vermeeren