Reine-Landboeddhisme gekaapt door tempelinstituten?

Zoals ik me in een eerder artikel al eens afvroeg: Was de figuur van Boeddha nog relevant nadat hij zijn boodschap gebracht had, en wat hebben zijn volgelingen (lees opvolgers) ervan gemaakt? Hoeveel is van die boodschap blijven hangen en hoeveel is er door decennia heen aan bijgebreid?

In dit opzicht is het Reine-Landboeddhisme, net als veel andere boeddhistische stromingen in het zelfde bedje ziek. Wat oorspronkelijk een heel eenvoudige uiteenzetting was van de toepassing van de leer van Amida Boeddha als hulpmiddel om ook gewone mensen, (vissers, jagers en andere onreine beroepen) tot het boeddhisme te brengen, werd al snel door Shinrans nakomelingen geïnstitutionaliseerd tot een tempelcultus met ondermeer krijger-monniken, invloedvergaring en brahmanistische toestanden met veel poeha en ceremonieel, teksten, gezangen en diens meer. En dit alles voor het verwerven van invloed, controle en de ambitie als machtsfactor deel te nemen aan het politieke gebeuren.

Meer nog, als we surfen naar Shinboeddhisme of Reine-Landboeddhisme in het Westen, moeten we vaststellen dat zelfs de inrichting van tempels gelijkaardige indelingen krijgen als bijvoorbeeld westerse kerken (herkenbaarheid?), met een tempelpriester (?) die zich voorbehoud te preken en heel statig de liturgie afdreunt en de ceremoniële handelingen die erbij horen zoals opgedragen door de Japanse instituten. Mij lijkt het dan dat het verschil tussen Vaticaan en boeddhistische machtscentra wel heel miniem wordt. Het Westen raakt blijkbaar niet los van zijn eeuwenlange christelijke overheersing… verlatingsangst?

Shinran Shonins boodschap van hoe om te gaan met de leer van Amida Buddha is heel transparant uitgelegd en neergepend in eenvoudige, klare taal door Yuen-bo, een directe leerling van Shinran, en dit in een werkje dat de Tannisho noemt. Een pareltje van Japans denken waarin duidelijke antwoorden gegeven wordt op de do’s en dont’s, het inkaderen van de Nembutsu in het dagelijks leven. Meer nog; anders dan een monastiek pad legt Shinran duidelijk het accent op sila, een morele levenswijze , en daarmee ook op een boeddhistische praktijk vooral gericht op leken: simpele uitleg, simpele dingen, oprechte belevenis van een boeddhisme waar mensen nood en steun aan hebben.

Geen nood aan priesters en urenlange sutra’s reciteren, maar een samenkomen van mensen die een antwoord zoeken op hun spirituele noden en bekommernissen: zonder veel poeha dus. Het is niet nodig om het kind met het badwater weg te smijten, maar eerder een wake up call aan het Reine-Landboeddhisme en bij uitbreiding zuivere Land-boeddhisme. terug te keren naar de basis: de leer van de Boeddha en hoe daarmee om te gaan binnen de Reine-Landbeleving.

Amida Boeddha ben jijzelf, het Reine-Land bestaat op die momenten dat je in balans bent met je eigen boeddhanatuur. Niet meer, niet minder: geen hemel, geen hel- hemel en hel bestaan naast elkaar in ons eigen dagdagelijkse leven, en meestal zijn we onze eigen kwelduivel of redder. Gooi dus de kerkbanken uit boeddhistische tempels, verscheur onnodige sutra’s, room alle pracht en praal af en maak van de tempel weer een plaats waar mensen, als ze het nodig hebben kunnen samenkomen om even een rustmomentje in te bouwen.

Een plaats waar men kan zitten en op zijn eigen, unieke, oprechte manier even alle beslommeringen achter zich te laten. Om met gelijkgestemde mensen de leer van de Boeddha te volgen, van alle heilige bergen en plaatsen, de laatste boodschap van de Boeddha indachtig: wees een lamp voor jezelf. Uiteindelijk is de dharma heel eenvoudig: het heilzame nastreven, het onheilzame trachten te vermijden, dat is de leer van de Boeddha.