Misha in Oekraïne (3) – Zhuravka de bodhisattva

Zonder een spoor van aarzeling klinkt uit de gesproken app van vrijdag Misha’s stem: ‘Zhuravka is echt een bodhisattva met duizend ogen en duizend armen’. Hij omschrijft de ontmoeting met haar als fijn en hartverwarmend. Ze maakt met tal van sanghagenoten deel uit van een netwerk waarin iedereen iedereen helpt. ‘Dit soort altruïsme’, zegt Misha, ‘voert hier echt de boventoon. Dat mensen voor elkaar doen wat ze kunnen.’ Ze hebben eerder het gevoel dat ze te weinig doen dan te veel. ‘Dat geeft een bijzondere dynamiek’.

Afgelopen donderdag heeft hij met Zhuravka voortdurend van hot naar her gereden om pakketten te verspreiden naar mensen die hulp nodig hebben. Van postkantoor naar ziekenhuis en naar allerlei adressen in de stad. Nog niet met de zwarte VW die Misha meebracht, want die moest in Kiev nog aan meer formaliteiten onderworpen worden. Ze reden met een militair uit het Azov-regiment die zijn Mercedes ter beschikking stelde.

Een ander project bestond uit ‘smoke-offerings’ in de volledig stukgeschoten en uitgebrande appartementencomplexen bij het vliegveld dat medio april op de Russen heroverd is. Zuiverende rituelen om het geweld los te laten en het leven te laten terugkeren. Dat is vanuit de Boeddhistische sangha’s gebruikelijke praktijk. Ze combineren dat vaak met het opvangen en voeden van de verwaarloosde dieren die overal rondlopen.

Nou ja, zegt Misha, dus een heleboel verwoesting gezien, maar het is opvallend hoe snel mensen toch ook weer hun gewone leven oppakken, want het is lente en in Kiev zitten ze ook gewoon op het terras ondanks de oorlogsdreiging. Omdat Zhuravka vrijdag jarig was hebben ze ook nog taart gegeten. Maar eerder zegt hij ook dat hij nog niet alles wat hij heeft meegemaakt ‘panklaar kan verwoorden’ en dat het soms allemaal wel heel overweldigend is.

Een van die indringende ervaringen was het videogesprek met een sanghalid van Zhuravka die aan het front zit. In het gewone leven advocaat, strak in het pak en netjes geschoren, nu met een baard van 20 centimeter. Hij had net vier dagen aan het front achter de rug met heftige tankaanvallen. Hij had de slag overleefd. Zijn vriend verloor een been en hij moest hem een kilometer op zijn rug dragen voordat ze veilig waren. Zhuravka heeft regelmatig videocontact met de sanghaleden aan het front.

Zaterdag zijn ze in Zhuravka’s nieuwe en door Misha meegebrachte VW (hij was eindelijk vrijgegeven) naar een groot Dharmacentrum buiten Kiev gereden. Het is het centrum van de Nyingma school, een zuster-sangha in de omgeving van Kiev. Een groot Dharmacentrum dat in aanbouw is en waar Misha de interviews voor zijn documentaire gaat doen met de centrale vraag: Wat te doen voor vrijheid? En dan zondagavond weer terug naar Kiev. Maandag laat hij weer wat horen, want buiten Kiev is er nauwelijks bereik.

Misha klonk vermoeid, maar ook voldaan omdat de flow niet geweken is. Maar voor ons als sangha hier in Nijmegen is het toch fijn dat hij over bodhisattva Zhuravka meldde: ‘Ze is ook heel bezorgd om mij, dus ik ben bij haar ook in hele goede handen’.