Steeds als de wind waait
zet de vlinder zich opnieuw
op een wilgentak.
Matsuo Bashō (1644-1694)
En steeds opnieuw komt Bashō weer tevoorschijn. En terecht. Ook uit deze haiku blijkt maar weer waarom hij de meester is van de haiku-poëzie.
Het lijkt zo’n simpele observatie:
Each time the wind blows
the butterfly sits anew
on the willow.
Misschien zat Bashō zelf met zijn rug tegen een boomstam uit te rusten tijdens een van zijn reizen. Toen het begon te waaien zag hij een vlinder die neerstreek op een wilgentak. Meer is het niet.
Maar welke gedachten kan hij hierbij hebben gehad? Hij ziet een fragiele vlinder en een wilgenboom. Deze laatste stevig geworteld in de aarde. Wanneer de wind opsteekt vliegt de vlinder er niet tegenin, maar past zich aan. Hij laat zich meevoeren en vindt opnieuw een rustplaats op een wilgentak.
Hier zit een les voor ons in. Wanneer er een moeilijke situatie ontstaat is het verstandig om daar niet tegen te vechten, maar om in het moment te blijven. Om mee te bewegen met het natuurlijke ritme van het universum, net zoals deze vlinder doet. Waarom komt me dit op deze plek toch zo bekend voor?
We weten het allemaal wel. En toch is het voor velen heel moeilijk om de vrede van dit moment te vinden en vast te houden. Niet te vechten tegen de lastige dingen die ons overkomen in het leven, maar gewoon mee te bewegen met wat zich aandient. En daarop te reageren als dat noodzakelijk is.
Bashō wist dat. En hij kon al deze gedachten heel subtiel in zeventien lettergrepen verwoorden. Met recht: meesterlijk!
Vertaling van de haiku in het Engels door Stephen Addis, Fumiko Yamamoto en Akira Yamamoto. De Nederlandse vertaling is van mij.
jim zegt
Gedachten over de Haiku van een echte schrijver/filosoof in De Gids, Jaargang 163, onder de titel:
Byung-Chul Han Over de dingen Heidegger, Nietzsche en de Haiku, in vertaling door Huub Beurskens.
link via de digitale bibliotheek der Nederlandse letteren door zoeken met titel of naam.
Onder de indruk. Je kent het vast. Ik wist weinig en schrijf af en toe tamelijk enkele onbeholpen versjes voornamelijk omdat woorden tekort blijven schieten. Ik heb nog steeds pretenties en praat mijn mond voorbij. Taal, van buiten beschouwend of van binnenuit, alles heeft een bovenkant en een onderkant en een onbelichte kant. Licht maakt lichter, La lengua de mariposas. Ik zou willen dat mensen die film hadden gezien. Een kunstwerk, ontroering, het tragische verbeeld, een les..
ik luister of het klinkt; te horen wat iemand er in hoort zelfs als ik er niet bij kan, kan ik mij er iets bij voorstellen. Iemand van weinig woorden, veelzeggend, minder is meer, hoe mooi is dat. Dat er veel meer over te zeggen valt ook! Lees je stukjes.
als aansporing; In het streven de controle op te geven en steeds minder nodig te hebben schuilt een grote schoonheid. Oefenen. Dank je!