• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » Op een oude fiets moet je het afleren

Mannetje dat met een grote witkwast de besterde hemel geel verft.

Op een oude fiets moet je het afleren

23 september 2022 door Hans van Dam

Niet-weten is geen hemelbed.

Sommige mensen zijn teleurgesteld als ze horen dat mijn ‘verlichting’ aan en uit gaat, dat ik niet dag en nacht in een oceaan van licht baad.

‘Is dat alles, Hans,’ vragen ze, ‘een knipperlichtje?’ Ze willen een hemelbed als voertuig, geen oude fiets met een slag in het wiel.

Anderen zijn teleurgesteld dat zelfs een radicaal niet-weten geen eind maakt aan het eeuwige denken. Dat ook in de diepste agnose de gedachten blijven komen. Dat ik mijn gedachten niet de baas ben, deze ook niet. Dat ik niet zelf hun inhoud en gevoelswaarde, hun frequentie en timing bepaal.

Het is een feit dat ik niet zorgeloos door het leven ga. Net als ons immuunsysteem loopt het niet-weten altijd achter de feiten aan. Tegen een bombardement van beangstigende of ontmoedigende gedachten is het niet meteen opgewassen. Al ontstaat er na verloop van tijd wel ‘weerstand’ en uiteindelijk ‘immuniteit’ tegen de meeste gedachten.

Weer anderen zijn teleurgesteld omdat het allemaal zo banaal klinkt. ‘Is dat alles, Hans?’ vragen ze. ‘Geen gnosis, geen transcendentie, geen eenwording, geen onverstoorbaarheid, geen soevereiniteit, geen superioriteit, geen bliss, geen paradijs, geen einde aan het lijden, geen overwinning op de dood, geen hoger zelf? Alleen maar je gedachten doorzien? Daar kom ik mijn bed niet voor uit.’

Almachtig willen ze worden, alwijs, alwetend, alziend, albewust, algoed, alheilig, algenadig, alvolmaakt, alomvattend, alomtegenwoordig – overal geliefd, overal geprezen. Goden die het menselijke zijn ontstegen, ruftend op hun lauweren.

Nog weer anderen zijn teleurgesteld dat de weetnietgeest geen onderscheid maakt tussen nare gedachten en fijne. Ze willen verlost worden van de eerste maar high worden van de laatste, eeuwig kicken zonder kater.

Tja, wie dat wil, moet zijn heil maar zoeken in cognitieve methoden zoals Rationeel-Emotieve Therapie (RET), of Het Werk van spiritueel therapeut Byron Katie. Methoden die alleen mikken op ongewenste gedachten.

Natuurlijk, je moet érgens beginnen. Maar je moet nergens ophouden, anders kun je het niet-weten wel vergeten.

De meeste mensen huldigen het omgekeerde adagium. Je moet nergens beginnen. Of je moet ergens ophouden, anders zul je je niet-weten nooit vergeten.

Index | vorige | volgende

Deze tekst maakt deel uit van het Witboek Verlichting. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie. Het Witboek Verlichting op NietWeten.nl. Alle publicaties van Hans van Dam in het Boeddhistisch Dagblad.

Categorie: Hans van Dam Tags: niet-weten, spirituele verlichting, verlichting, verlichting doorzien, Witboek Verlichting

Lees ook:

  1. Catch 2: verlichting als tijd
  2. Catch 11: verlichting als loslaten
  3. Catch 16: verlichting als orgaan
  4. Catch 18: verlichting als verwondering

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 21 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 21 mei 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • 22 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 23 mei 2026
    Abhidhamma niveau 1, deel 2
  • 23 mei 2026
    Workshop meditatie - Meditatie in actie
  • 28 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 29 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 30 mei 2026
    Workshop Kum Nye - Ons ware zelf belichamen
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 6 – Hoe Boeddha met een bloem een opvolger koos

    Hans van Dam - 17 mei 2026

    Dit is een bloem, verklaarde Boeddha, mooi hè?

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Boeken – Dark Enlightenment
    • Als niets lijkt te helpen
    • Sanne Vogel reist in nieuwe KRO-NCRV serie naar India voor de oorsprong van Ayurveda
    • Boeddhistische doeners en denkers – de serie (31)
    • De PerongelukExpress

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.