Boeken – Lucht

In Lucht vertelt Eveline van de Putte het ontroerende verhaal over de laatste weken met haar moeder. In een kleine kamer van het verpleeghuis brengen moeder en dochter die samen door. Ze voeren korte gesprekken. De moeder wordt plotseling blind, de dochter blijft fijnzinnig observeren: de wandelaars in de binnentuin, de trouwe, jonge meeuw Dick, en de verwarde ouderen (de grijze kinderen) in het tehuis.

Lucht is zowel een persoonlijke herinnering als een universeel verhaal over zorg, troost en veiligheid. Over vasthouden, loslaten, leven en sterven. En over de kleine dingen die in de laatste weken van een leven steeds belangrijker worden: een slok water, liefde en lucht…

Toespraak bij de presentatie van Lucht, de laatste dagen van een moeder door Prof. dr. Manu Keirse, auteur en emeritus hoogleraar KU Leuven.

‘Eveline engageerde zich voor een mantelzorgperiode die ruim twee jaar heeft geduurd. Het boek gaat over de laatste twee weken van die periode van ruim twee jaar. De moeder van Eveline heeft haar huisje moeten inruilen voor een kamer van enkele vierkante meters in een verzorgingstehuis, een rouwproces dat vaak niet als een rouwproces wordt gezien. Een kleine maand voor haar sterven werd ze blind, een niet te onderschatten verlieservaring die je dieper in de afhankelijkheid duwt.

Het boek gaat over de dochter die zich vanaf die dag, het blind worden van moeder, met boek, laptop en telefoon posteert naast het bed van haar moeder. Dat boek beschrijft bijna elke ademtocht in die twee weken, de kleinste gebeurtenissen, zoals het meeuwenjong in de tuin, de kraaien, de uitgebloeide distel. Ik verzeker je dat je na de lectuur anders kijkt naar een uitgebloeide distel.

Het boek gaat over meer dan die twee weken. Het gaat over ouderschap, over een moederdochterrelatie, over engagement en verbondenheid, over diepere waarden in het leven, waarden die overeind blijven als je lichaam en je ogen het laten afweten. Het boek beschrijft letterlijk zestien dagen, de laatste dagen van het leven van een moeder, “de” moeder die deze vrouw voor Evelien was. Je ontmoet in die zestien dagen twee mensen die een heel leven met elkaar hebben opgebouwd. Een heel leven van twee mensen, maar ook van veel mensen, die ze hebben ontmoet, komen aan je voorbij, laten je binnentreden in diepe gedachten en gevoelens.

Twee mensen, intens met elkaar verbonden, twee levens, zo dichtbij maar toch ook van elkaar afgescheiden. Ook al is de fysieke aanwezigheid in dit hele boek zo tastbaar aanwezig, in gedachten wordt het naar elkaar raden. “Wat zou er nu in haar hoofd omgaan?”

Je ziet het leven langzaam wegtrekken uit het lichaam, maar de geest blijft vechten en het is niet zichtbaar wat er zich in die geest afspeelt. Meerdere keren in de lectuur van dit boek voel je hoe liefdevolle aanwezigheid zorgt voor ontspannen van dat aftakelende lichaam, hoe de vrouw, die zoveel van zichzelf verliest, groeit in moederschap.’