Vorige week stond op deze plaats een recept van misschien wel honderd jaar oud – mijn oudtante was uit de jaren nul van de vorige eeuw. Vandaag heb ik voor mijn lezers een hedendaags recept, dat mijn dochter van de (a)sociale media heeft opgepikt: het schijnt een hit te zijn op Tiktok. Dat heet dan ‘viraal gaan’. Als moeder van een twintiger pik ik dat indirect mee, want zij maakt vaak wat zij daar ziet.
B'eter
B’eter: Tante Mářa’s drie-twee-een-anderhalf kruidkoek
Van mijn Tsjechische oudtante Mářa, zus van mijn oma van moeders kant en al ruim 40 jaar dood, heb ik twee recepten onthouden die ik uit mijn hoofd ken en al ontelbare keren gemaakt heb. Ik was dol op mijn oudtante Mářa, die in tegenstelling tot mijn oma (haar zus dus) net als ik erg van lekker eten hield, inclusief taart en gebak. Mijn oma hield meer van sober en gezond, ze leek niet zo om smaak te geven. De twee zussen maakten samen de dienst uit in het zomerhuisje in Zuid-Bohemen waar ik in mijn jeugd de zomervakantie doorbracht, hun verschillende voorkeur leidde wel eens tot spanningen. Moest de soep nou gebonden worden (voor meer smaak) of niet (gezonder want zonder meel en boter)? Dat gaf soms discussies.
B’ eter: kikkererwten uit de oven met rucolapesto
We zouden ergens blijven eten, maar gingen onverwachts toch rond etenstijd naar huis. Tijd voor een makkelijke maaltijd. Mijn huisgenoten wilden een gekochte pizza afbakken. En ik? Voor mij geen supermarktpizza want de pizza’s in onze supermarkt zijn niet plantaardig. Ik trok de groentela van de koelkast open en vond rucola die over datum was. Slap, maar niet snotterig. Er was ook nog een restje over datum spinazie, en een halve stronk broccoli. Allemaal restjes die ik in een eenpersoonsmaaltijd wilde verwerken. Een letterlijk ‘vergeten groenten’ gerecht.
B’eter: Accordeonaardappelen
Afgelopen week was weer zo’n week met weinig tijd, energie en creativiteit in de keuken. In dat soort tijden ben ik zelf waarschijnlijk de trouwste gebruiker van mijn stukjes.
B’eter: vegastamppot op twee manieren
Wat een sneeuw! Ons dorp was afgelopen week gedeeltelijk ingesneeuwd, er reed ruim drie dagen lang geen openbaar vervoer. Ik moest noodgedwongen thuiswerken. Buiten was het een winterwonderland. Overal sneeuwpret. Ik kan me niet herinneren ooit in Nederland zo veel sneeuw gezien te hebben. Het was stamppottenweer, en we hebben er afgelopen week twee gemaakt.
B’eter: Bietencarpaccio en erwtensoeptip
Het jaar 2025 kende slechte zaken (Trump, veel dierenleed, en ons onvermogen om het klimaat te redden, om maar eens wat te noemen) en goede zaken (het mainstream worden van plantaardige voeding, het afschaffen van consumentenvuurwerk). Ik troost mij met de gedachte dat alles impermanent is. Ook Trump, ook oorlogen. Moge alles in 2026 alleen maar beter worden.
Avocado-maissoep en groenten uit de oven met twee sausjes
De avocado-maissoep is een oude favoriet, een recept dat ik al zeker 25 jaar maak, hier in een vegaversie waarin je de melk en kaas niet mist.
B’eter: plantaardige Griekse yoghurt en Griekse schotel
Vleesvervangers: ik heb er al vaker over geschreven. Waarom zou je vlees willen vervangen als je ook gewoon peulvruchten kunt eten, in curry’s, dahl, tofu, of tempeh? Toen mijn dochter nog klein was en een voorkeur had voor traditioneel eten, aten we vaak AGV-tjes (Aardappelen, Groenten, Vleesvervanger) om haar tegemoet te komen. Maar de dochter is in 12 jaar tijd uitgegroeid tot een jongvolwassene die bijna alles lust en graag experimenteert in de keuken. Vleesvervangers komen bij ons nog maar zelden op tafel, omdat we nauwelijks nog AGV’tjes eten. Bij uitzondering gaan er plantaardige speckjes door de erwtensoep.
B’eter: pasta met groenten en pangrattato van zuurdesembroodkruim
Pangrattato is een smaakmaker uit de Italiaanse keuken, gemaakt van broodkruim, knoflook en olijfolie, maar het kan ook andere ingrediënten bevatten zoals in dit geval peterselie, kappertjes en citroenrasp. In het Italiaans betekent pangrattato letterlijk ‘geraspt brood’. Pangrattato is een topping voor pasta’s, salades, soepen e.d., het is een goede vervanger voor geraspte kaas – dus die asiago hebben we helemaal niet nodig. Ideaal om restjes oud brood op te maken. Het recept bevat als ingrediënt zuurdesembroodkruim. Dat maakte ik door oude kapjes zuurdesembrood uit de vriezer eerst te roosteren (broodrooster) en daarna met de keukenmachine te vermalen tot grof broodkruim.
B’eter: pasta met broccolipesto
Ik beken: ik kook zelden nog uit mijn vele mooie kookboeken. Afgelopen zaterdag nam ik me voor dat wél te doen. Ik had alle tijd en nestelde me op de bank met een kop thee en een kookboek. Ik sloeg het mooie vegetarische Italiaanse kookboek ‘Vegeterranean’ open voor inspiratie. Helaas spatten de kazen van de pagina’s: ricotta, pecorino, parmeggiano. Toen ik na lang zoeken een recept zonder zuivel vond, begon ik te lezen. Ik moest 750 gram aubergines schillen (?), in dunne plakjes snijden, inweken in water met meel (?), uitknijpen, frituren, en op keukenpapier uit laten lekken. Dat leek me te ingewikkeld en ik hou niet van frituren.
B’eter: Pissaladière, Franse uientaart
In oktober waren mijn partner en ik een week naar de Provence. De natuur was prachtig, getooid met de mooiste herfstkleuren. Het weer was aangenaam. En we hebben ook erg genoten van de Provençaalse keuken. We waren aangenaam verrast door de kwaliteit en de prijzen. We vielen met onze neus in de boter: overal werd gekookt en gebakken met seizoensproducten en streekproducten. Zo waren er kastanjefeesten, en werden overal kastanjegerechten en kastanjedrankjes geserveerd. Ik heb zelfs een keer een stoofpotje met wild zwijn en kastanjes gegeten. Ik ben in principe vegetariër, en anti-jacht, maar ik ben nog meer anti-bioindustrie. Liever wild zwijn, dat hopelijk een fijn leven heeft gehad, dan een zielig vleesvarken uit een veel te klein, smerig hok zonder daglicht.
B’eter: Gnocchi uit de oven, verbeterd recept
Enkele weken geleden herplaatste de redactie van het Boeddhistisch Dagblad een oud recept van mij, ik was er even tussenuit. Ik herlas mijn oude stukje over zelf gnocchi maken en ik dacht terug aan de tijd waarin ik dat stukje schreef. Ik sta er nog steeds achter: proberen om de producten van multinationals te mijden – de winst gaat naar de aandeelhouders, boeren worden uitgemolken, het beschermen van Moeder Aarde en het lijden van alle levende wezens verminderen ontbreekt op hun prioriteitenlijst. Het liefst zou ik hun producten boycotten.
