Deze week vieren we Paranirvana dag: het heengaan van het fysieke lichaam van Boeddha. En in veel sanghas is dat ook het moment om stil te staan bij het heengaan, recent of langer geleden, van je eigen geliefden en spirituele vriend(inn)en. In deze reeks praatjes over ‘wegen van beoefening’ wil ik het daarom hebben over loslaten. Niet primair over fysiek loslaten van eigen of andermans levend bestaan, maar over de emoties rondom het vasthouden en loslaten – en de lessen daaruit zijn positief en hoopvol, zeker geen ‘memento mori’ (gedenk dat je zult sterven) doemdenken!
Columns
Elementen feuilleton deel 17 – zichtbare vorm
Vanuit de psychologie en neurologie weten we dat we geen auto’s of fietsen zien. We zien een gestalt, een beeld dat we daarna als in een flits interpreteren als iets dat op eerdere zintuig impressies lijkt. Baby’s en kinderen zijn hard bezig om zich daarin te bekwamen. Het zintuig object van het oog is slechts die zichtbare vorm. De wereld is echt zegt de Boeddha
‘Ik bedoel eigenlijk te zeggen dat ik de nieuwe Boeddha ben’
Op zich is het een geruststellende gedachte dat er iemand klaar staat om de arme schaapjes in het samsarische bestaan weer te hulp te schieten als de boeddhadharma is uitgestorven.
Het jaar 2026 – dag 42 – anker
Het anker en de matroos, de diepte van de oceaan. Het vertrouwen.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Guy – dhammazaadjes – Rondjes draaien (1)
Wedergeboorte brengt niets bij. Dat staat alleen voor rondjes draaien. Voor samsara. Steeds hetzelfde doen in de ijdele hoop dat het resultaat ooit eens anders zal zijn.
‘Let’s Drop the Big One’ — van overleven naar ontmoeten
Randy Newmans refrein werkt zo goed omdat het hardop zegt wat bij ons meestal stiller gebeurt: ‘Als ik me niet gezien voel, ga ik jou niet zien.’ In 1972, tijdens de Vietnamoorlog, en nu — in 2026 — in de oorlogen van deze tijd. Maar het begint niet bij regeringen of legers. Het begint bij de wieg. Aan de tafel. In dat kleine ogenblik waarop we merken dat we wegkijken of verharden — en toch kunnen terugkeren. Naar het levende. Naar het geheel. Naar elkaar.
Bericht uit het beschermde huis (31)
Ik heb een vriendin die out of the blue manisch of psychotisch kan worden. Ook beschikt ze over het talent om in een split second in een gemengde episode te schieten. Dan is ze niet alleen depressief en manisch tegelijk, maar ook nog eens acuut suïcidaal. Twee keer ging ze in zo’n bui op zoek naar een stuk touw, met het opgewekte voornemen zich op te hangen. Dat ging alleen maar niet door omdat ze betrapt werd. Vervolgens mocht ze in de isoleercel haar zonden overdenken.
Is er überhaupt verschil tussen genot en teleurstelling?
Elk litteken is een aandenken, een foto in het plakboek.
Het jaar 2026 – dag 41 – schuifdeur en de droom
Ons bewustzijn als een tank met miljoenen verbindingsslangetjes.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Leven in Thailand – waarom hebben jullie voor Thailand gekozen?
Twee backpackers lopen door een klein dorpje in het zuiden van Thailand. (Nee nee, ik ga hier niet de Tweespraak van Frits Spits nieuw leven inblazen. Das war einmal.) Ze hebben wel zin in iets te eten, en kijken om zich heen of er misschien een restaurantje te vinden is. Dan horen ze uit een straatje harde muziek klinken en besluiten daar even te gaan kijken. En ze hebben succes; verderop in het straatje is een grote tuin met tafeltjes en stoeltjes, waarvan de meeste bezet zijn door groepjes Thai die zitten te eten en drinken. Uit grote speakers klinkt luide muziek.
Het brood was op, en ook een bewust mens moet eten
Dus ik knalde gewoon bijna uit m’n vel van bewustzijn, zo bewust was ik.
Het jaar 2026 – dag 40 – de pil – dood of leven
De dood in de pot.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
De conventionele werkelijkheid
Recent wierp iemand een interessante vraag op: Is vergankelijkheid absolute werkelijkheid of relatieve werkelijkheid? De vraag is interessant niet omwille van het antwoord, maar vanwege de impliciete assumpties. In het westerse boeddhisme leeft op vele plaatsen het idee dat de absolute werkelijkheid de enige echte werkelijkheid is, en dat de relatieve werkelijkheid illusie is. Dus, is zo’n essentieel boeddhistisch begrip als vergankelijkheid dan illusie?
Over Antropologie 15: Mono- en Polygamie
In Nederland is uitsluitend het monogame huwelijk juridisch toegestaan. En in relaties vindt men monogamie eveneens het meest wenselijk. Ik ‘doe het’ met jou en jij ‘doet het’ met mij. Punt uit. Officieel dan … want over wat er stiekem gebeurt, smoezen we wel met deze of gene, maar praten we liever niet met de eigen partner. Hoe wenselijk of onwenselijk dat is, is voor deze serie artikelen geen onderwerp.
Een gezond mens zou eigenlijk gelukkig moeten zijn
Vandaag de dag lenen ook de vier edele waarheden zich voor een hippe remix.
Guy – dhammazaadjes – Forensische aandacht
Observeer hoe de werkelijkheid zich ontplooit. Leef in het heden. Vergeet jezelf. Verlaat het huis. Ga het thuisloze leven in.
‘Je kent alleen wat je ziet, meer niet.’
Laatst sprak Ferry een echte stedeling, maar dan ook een hele echte.
Gesprekjes: Afval
“Zal ik het even voor u doen?” vraag ik het kleine mensje in haar scootmobiel. Ze probeert een zakje GFT-afval in de klep van een ondergrondse container te deponeren. Dat lukt niet echt, want de klep zit voor haar veel te hoog. Ik neem het groene zakje bio-plastic-(afbreekbare)-zakje in ontvangst open de klep en …klaar.
“Precies wat ik al tegen die lui heb gezegd toen ze hem plaatsten…”, bromt een man die aan is komen lopen. “Ik snap ook nog steeds niet waarom die oude container vervanger moest worden. Dit kan alleen maar door een idioot achter een bureau zijn bedacht.”
‘Tegenwoordig laat ik me bijten door muggen’
Nee, Ferry is geen bloeddonor geworden, hij geeft het leven door.
Het jaar 2026 – dag 37 – tomorrow
Uitvaartceremonies zijn vaak een podium voor liefdesuitingen: zeg het tijdens je leven. Dan heeft de dode er ook nog wat aan.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Vrijdag Zindag – Levenslessen dankzij een bittere sinaasappel
De eerste maanden van het jaar zijn er bittere Sevilla-sinaasappels te koop. Daar kun je heerlijke marmelade van maken. Nee, dit wordt geen aflevering van een kookrubriek. Ook deze keer gaat Vrijdag Zindag over spel, zingeving en macht. Maar de bittere sinaasappel nodigt uit tot een spel met betekenissen. Dat levert een paar levenslessen op.
‘Eigenlijk is het goed nieuws dat we ooit dood gaan’
Eigenlijk is het goed nieuws dat we ooit dood gaan. De dood geeft namelijk waarde aan ons leven. Als we eeuwig zouden leven, dan maakte het totaal niet uit wat we zouden doen of laten. Het einde van dit menselijk leven geeft urgentie aan alles wat we doen.
Het jaar 2026 dag 36 – arbeid adelt?
Nederlandse bedrijven als bejaardenoorden.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Gewoon doorgaan, onversaagd doorgaan!
Rond de jaarwisseling zijn er veel mensen die plannen maken om dingen anders of beter te doen. Juist in deze tijd worden er veel goede voornemens gemaakt. Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit en auteur van het boek Je bent wat je doet heeft er onderzoek naar gedaan. Het nieuwe jaar zegt ze: “voelt als een nieuwe start. Je hebt een schoon, fris gevoel en denkt dat alles weer mogelijk is”. Maar in de meeste gevallen zijn die goede voornemens al na een paar weken verdampt. We schijnen slechts 30% van onze goede voornemens echt uit te voeren. Tekst Elsbeth Wolf.
