Toen we eind jaren ’80, samen met Ton Lathouwers, zijn leraar Ashin Jinarakkhita in Indonesië bezochten, kregen we de opdracht mee om het boeddhisme een vorm te geven die hier bij ons in het Westen past. Ook al vatte ik daar toen de draagwijdte niet van, het is voor mij altijd een leidraad gebleven.
Columns
Over Antropologie 37 – Schouwtoneel en pijpkaneel
Misschien heeft de Nederlandse dichter Joost van den Vondel kennisgenomen van de door William Shakespeare geschreven komedie ‘As you like it’, want tegenwoordig schrijven wij de uitspraak “De wereld is een schouwtoneel, elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel” aan Joost toe, terwijl William eerder in zijn stuk schreef “De hele wereld is een schouwtoneel en alle mensen zijn slechts spelers”. Een paar eeuwen later parodieerde iemand deze zin in “De wereld is een pijpkaneel, elk zuigt eraan en krijgt zijn deel”. Wat betekent dit allemaal?
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (10) – Overgave, vrij zijn
Overgave = vrij zijn. Wat een feest! Het is als een diepe meditatie en net als de momenten van vrij zijn die ik eerder heb beleefd zoals die keer dat ik vanaf Terschelling de Waddenzee inliep en in volledige stilte alles een was.
Column van Joop – Judas
Moge iedereen een lang, gezond en gelukkig leven hebben, niemand uitgezonderd.
Vrede en alle goeds, zeggen de Franciscanen.
Politie te paard en mijn dementerende oma.
Moedig voorwaarts!
Guy dhammazaadjes – Territorio incógnito
Zelfrealisatie is altijd een persoonlijke odyssee langs territorio incógnito. Een pelgrimsreis zonder enig greintje veiligheid. Een yatra met enorm veel hinderlagen. Het is springen zonder parachute.
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (9) – Leven als doden?
In de ultieme dimensie zijn we nooit geboren en zullen we nooit sterven. In de historische dimensie leven we in vergetelheid en zijn we zelden springlevend. We leven als doden.
Column van Joop – bagger –
Moge iedereen een lang, gezond en gelukkig leven hebben, niemand uitgezonderd.
Vrede en alle goeds, zeggen de Franciscanen
Maak een eind aan oorlog en geweld, stop de wapenhandel.
Na het zien van die commerciële rotzooi herstel ik langzaam geestelijk maar ik zal nooit meer de oude worden.
B’eter: Lauwwarme salade met noedels en tofu uit Okinawa (Mazesoba)
Vorige week scheef ik al over de belevenissen met onze eetclub, en deelde een eerste recept uit de keuken van Okinawa: aubergines met misoglazuur. Vandaag ga ik verder met Mazesoba, een lauwwarme salade met noedels en tofu, ook uit Okinawa. Ik maakte zelf de fout door “1 pak ramen noedels” letterlijk te nemen, met als gevolg dat de salade naar verhouding wel erg veel noedels bevatte. Ook ben ik vergeten ze koud na te spoelen, waardoor ze wat plakkerig waren. Zijn op Okinawa de pakjes noedels kleiner? Geheel in lijn met hun “hara hachi bu” filosofie?
Peter – Vier weken vakantiehuisje
Beide onderbenen zijn al geamputeerd. Gisteren kreeg ik in het plaatselijke ziekenhuis te horen dat mijn hele rechterbovenbeen geamputeerd moet worden. Ik ben 61, ik rook nog steeds. Ik zou de operatie niet eens overleven. Dus binnen zes weken zal ik sterven aan actieve euthanasie, waarschijnlijk in een hospice.
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (8) – Schemerzone
De schemerzone tussen hoop en vrees wordt het leven met kanker vaak genoemd. Het is inderdaad een diffuse wereld. De artsen vertellen me dat ik erg ziek ben maar ik heb nergens last van.
Ksaf – Waar eindigt de aarde en begint de hemel?
Hoe vertelde je, nog niet zo lang geleden, een klein kind dat het zijn broertje verloor? Bijvoorbeeld door te zeggen: ‘Je broertje is naar de hemel gegaan.’ Nu zouden we eerder een rationele uitleg moeten bedenken. ‘Je broertje is niet meer op aarde. Maar we kunnen nog wel aan hem denken.’ Ons kleine kind zal dan vragen: ‘Maar als mijn broertje niet meer op aarde is, waar is het dan?!’ Ons kleine kind brengt ons meteen weer bij af, wie niet meer op aarde is, moet logischerwijze toch in de hemel zijn? Of is er nog een andere plek?
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (7) – Een meditatie
Kanker is onderdeel van mijn leven is onderdeel van deze manifestatie die mijn lichaam is. Er zijn een heleboel cellen, heel ziek. Van het begin af aan is mijn instelling geweest dat mijn kanker dus ook niet koste wat het kost zo snel mogelijk mijn lichaam uit moet.
Ksaf – De opstand der patriarchen
Als je aandachtig naar de rollen van mannen en vrouwen op tv en in films kijkt of naar de teksten van songs luistert, zie en hoor je dat er opvallend veel wordt gespot met de traditionele man. Eigenlijk wordt er veel gespot met autoriteit tout court.
Jan Veenendaal – geen dood, geen vrees (6) – ons ware erfgoed
Ik genoot van een prachtige zonsopgang waarbij de zon af en toe even tussen de wolken te voorschijn kwam en me als het ware een knipoog gaf. Met mijn hele aandacht was ik aanwezig en genoot van wat zich voor mijn ogen voltrok. Wat een pracht!
Guy dhammazaadjes – Loslaten van verlangen
Spirituele zuivering begint bij het loslaten van verlangen, d.i. het loslaten van de hechting aan wereldse dingen. Onthechting is de boodschap.
Peter – Over waarachtigheid
Laatst werd ik op straat aangesproken door een pastoor die me niet onvriendelijk maar wel vlakaf vroeg hoe ik in een rolstoel was beland. Nou heb ik het om mij moverende redenen niet zo op roomse zwartrokken, maar de eerwaarde kwam oprecht op me over, dus ik deed mijn verhaal. Tot mijn hilariteit zei hij vervolgens dat hij een preek aan me ging wijden in zijn kerk. Zijn toon was waarachtig, dus ik gaf hem mijn zegen.
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (5) – dankbaarheid
Beseffen wat een voorrecht het is (nog) te kunnen lopen op deze prachtige aarde.
Wat zou de Boeddha doen? (2)
‘Schrik er vooral niet voor terug om onzin te vertellen. Je moet je onzin alleen in de gaten houden.’
Als een ontmoeting geen examen meer hoeft te zijn – 11
In de vorige column ging het over de tweede pijl van de angst. Niet alleen de angst zelf doet pijn, maar ook het verzet ertegen. De schaamte. De zelfkritiek.
Bij sociale angst wordt dat heel zichtbaar. Een gewone ontmoeting kan veranderen in een examen. Een verjaardag, een overleg, een lunch, een bijeenkomst waar mensen elkaar nog niet goed kennen.
Jan Veenendaal – geen dood, geen vrees (4) – moeilijk
Soms heb ik het moeilijk met mijn ziek zijn. Opeens ben ik verdrietig; zo maar. Dat kan getriggerd worden door muziek, een goed gesprek, een gedachte of zo maar. Eerst is er weerstand, dan niet langer vasthouden dat het er niet mag zijn. Overgave aan de situatie waarin ik verkeer is de les, het is niet anders, ik weet het.
Ksaf – Wat zou de Boeddha doen? (1)
Ik droomde zo’n twintig jaar geleden eens dat de helft van mijn schedel verlicht was. Die helft was gemaakt van mat glas, zoals sommige bolvormige lantaarns. Het glas gloeide van een zacht wit licht. Ik vond dat toen een bijzonder treffend beeld voor mijn bewustzijnstoestand.
Over Antropologie 36 –Taal
Taal is universeel. De meeste mensen beheersen minstens één, soms meer dan twaalf talen. Beheers je vier of vijf talen? Dan ben je een polyglot. Beheers je er meer? Dan mag je jezelf een Hyperglot noemen. Onder beheersen moet je dan wel verstaan: spreken, lezen en schrijven. Je bent geen polyglot wanneer je alleen in meer dan één taal kunt tellen of een simpele bestelling kunt doen in een restaurant, nee: je moet een gesprek kunnen voeren, een boek kunnen lezen enzovoorts.
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (3) – Angst
En dan is het zo ver, de spreekkamer in, je hoort de uitslag, een zakelijke mededeling die je hele leven op zijn kop zet. Er zijn wat emoties, wat tranen en over tot de orde van de dag. Hoe gaan we behandelen?
Column van Joop – bankcontrole
Moge iedereen een lang, gezond en gelukkig leven hebben, niemand uitgezonderd.
Vrede en alle goeds, zeggen de Franciscanen.
De bank kijkt over je schouder mee en deelt je in klasse in.
Vrede en alle goeds.
