In de Pali-canon neemt begeerte en het opgeven en beëindigen daarvan een centrale plaats in. Maar wat is begeerte? Begeerte die lekker duidelijk is kun je gemakkelijk identificeren als een aan de oppervlakte liggend verlangen wat je meestal zonder al te veel problemen kunt onderdrukken.
Een zintuiglijke prikkel activeert de dirigent van ons hormoonorkest en een immens innerlijk koor zingt fortissimo: “Ik wil dit hebben!”
Een ander deel van ons brein begint redelijke tegenwerpingen te componeren (beter van niet, jôh, onverstandig, je hebt al te weinig tijd, je bent te dik, te dun, niet sterk genoeg, te sterk, niet mooi genoeg, te mooi, enzovoorts).
Columns
Henk – Geloof en intieme zaken
Er is natuurlijk helemaal niemand die het alleenrecht op karma-kennis kan claimen, evenmin als geloof in een archetypische opperbaas. En er is al helemaal niemand die de baas in je onderbroek, baarmoeder of slaapkamer hoeft te spelen en er is tenslotte niemand die voor u en mij bepalen kan of we wel of niet nog even door moeten lijden. Geloof, geboren of ongeboren, het is in de palm van je eigen hand.
B’eter geroosterde venkel met sinaasappeldressing
Sinds een jaar of wat ben ik dressings gaan waarderen. Voor die tijd deed ik altijd maar een scheutje olijfolie en een scheutje wijnazijn over mijn salades, eventueel nog aangevuld met zout, peper en/of wat verse of gedroogde kruiden. Maar de laatste tijd heb ik ontdekt dat een bijzondere dressing een maaltijd bijzonder kan maken.
Gesprekjes: Waartoe zijn wij op aarde?
“Alles en iedereen gaat een keertje dood,” zegt de jongeman opgewekt. “Vroeg of laat, jong of oud… groot of klein… maakt allemaal niks uit.”
Henk – Spiegeltje – over gedachten en gehechtheid
Gedachten. Soms klinken ze als het onafgebroken gemurmel van een niet al te snel stromende beek. Soms als een woeste waterval. Soms voelen ze als elektrische impulsen (wat het trouwens ook zijn) die luid en knetterend in mijn hoofd voortrazen. Of een gedachten-explosie. Beelden, geluiden, herinneringen, associatiereeksen, gevolgd door analyses en oordelen.
Het jaar 2026 – dag 65 – schreef
Een schreef is binnen de typografie een dwars geplaatst lijntje of haakje aan het uiteinde van een letter. In het Engels wordt een schreef een serif genoemd. Fonts waarbij de letters schreven bevatten worden ook wel schreeflettertypes genoemd. Heeft een lettertype deze niet, dan spreken we over schreefloos. De herkomst van de schreef is niet […]
Vrijdag Zindag – mijn wereld en de grote wereld
Wereld’: hetzelfde woord dient om mijn eigen werkelijkheid èn die van de hele mensheid aan te duiden. Dat is zowel overmoedig als overtrokken. Hebben mijn minimale context en die maximale iets gemeenschappelijk waardoor ik er hetzelfde etiket op kan plakken? Trump lijkt er, als zelfbenoemde wereldregisseur, geen moeite mee te hebben om zichzelf uit te vergroten, maar ik wel.
De weg kwijt
Er werd mij eens gevraagd welk pad ik wilde bewandelen: het smalle of het brede pad. De vraagtekens dansten door mijn hoofd en in een flits bedacht ik dat de middenweg voor mij passender zou zijn.
Henk – Denken en twijfelen, of twijfelen en denken
Wie denkt, die twijfelt. Wie twijfelt, die denkt.
Denk ik. Of niet soms?
In de vele dharma’s zijn onderwerpen te vinden over de invloed van ons denken op onszelf en het karma, de ketens van oorzaak en gevolg, de invloed op het individu en anderen.
Het jaar 2026 – dag 64 – vink en zo
Een Vink maakt nog geen lente…
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Henk – Spiegeltje – bekentenissen van een twijfelaar
Meestal onderdruk ik de neiging om mijn eigen tegels te lichten. Wat mij weerhoudt is een instinctieve angst die ik voel om kruipende en wriemelende wezens te ontdekken, hoewel die – goedbeschouwd – hetzelfde willen als ik. Liefst een beetje veilig leven, zonder al te veel zorgen en andere ongemakken. Simpelweg gelukkig zijn.
Het jaar 2026 – dag 63 – medemens
Ontmoet jij jouw medemens?
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Guy – Dhammazaadjes – Een splinterbom
Maak van jouw sangha een splinterbom van inzicht.
Ludo
wijsheid, thuiskomen.
Peter – Het lichaam als vijand
Een persoonlijkheid is meer dan een lichaam, maar niet uitsluitend geest. Ik heb me verraden gevoeld door mijn lichaam. Een kleine reeks amputaties heeft me ernstig verminkt. Een onstuitbare vaatziekte is daar debet aan. Nu heb ik daar vrede mee. Dat komt misschien ook omdat ik geen 25 meer ben. Mijn zelfbeeld leunt tegenwoordig meer op mijn ziel dan mijn lijf.
Henk – Een leraar, nodig of niet?
‘Ja, maar die leraren verdienen alleen maar geld aan jullie en je hebt ze helemaal niet nodig. Zalig worden kun je helemaal op eigen kracht bereiken en daar is niemand voor nodig behalve jijzelf!’
Het jaar 2026 – dag 62 – roodbruine boeddhisten
Met een paar schoenen doe ik als blootvoeter wel twintig jaar.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
De verloren zoon: een stap naar binnen
Dan wordt het verhaal rauw. Honger. Schaamte. Een bodem. Je ziet hem bijna zitten: tussen de dieren, met lege handen, de geur van stal in zijn kleren, en het besef dat hij niet alleen zijn geld is kwijtgeraakt, maar ook zijn gezicht. En dan die ene zin die alles kantelt: hij kwam tot zichzelf. Niet: hij kreeg een morele ingeving. Maar: er gaat een licht aan. Alsof er in hem iets wakker wordt dat al die tijd bedolven lag onder allerlei gedachten. Een eenvoudige helderheid die zegt: dit werkt niet meer. Dit ben ik niet. Mijn vrijheid is leeg geworden.
Boeken – de berg afdalen
Al te vaak worden meditatie en maatschappelijke betrokkenheid gezien als tegenpolen. Edel Maex laat juist zien dat ze elkaar verdiepen en versterken. Zijn boek is tegelijk een warm pleidooi voor contemplatieve verstilling én een kritiek op een spiritualiteit die zich verheven waant boven het dagelijkse leven. Authentieke zenbeoefening toont zich niet in meditatieve bravoure, maar in kleine gebaren, onverwachte ontmoetingen en stille keuzes.
Geweld doet iets met ons en de ander
Elsbeth Wolf: ‘We denken dat de oorzaak van woede buiten ons ligt; uiterlijke omstandigheden zijn slechts aanleiding. Die zaadjes van woede zijn ooit in onze vroege jeugd in ons geplant toen we afhankelijk waren, weerloos en onvoldoende werden beschermd. De oorzaak van woede ligt in ons. Gevoelens van verdriet, pijn en angst zijn ontstaan door eerdere ervaringen van psychisch geweld, zoals: het afgewezen zijn, niet gewenst zijn geweest, niet gezien of gehoord zijn als kind, door seksueel misbruik, discriminatie, seksisme en vernedering, buitengesloten worden, er niet bij mogen horen, niet mee mogen doen. Het slaat diepe, diepe wonden in ons. Zowel psychisch als fysiek geweld leiden tot opeenhopingen van woede in ons opslagbewustzijn. Zodra die woede wordt getriggerd door iets van buitenaf, komt het tot een explosie. Als we geen zelfbeheersing hebben of de discipline om dit tijdig te stoppen, komt er een keten van geweld op gang.’
Henk – Spiritueel materialisme
In een piepklein winkeltje, met een eigenaar die naar schatting 1.50 meter was, gebogen, verschrompeld, en met een gerimpelde, tandeloze gelaatsuitdrukking alsof hij al het menselijk lijden op zijn schouders had genomen, vond ik mijn beeldje. ‘Special offer!’ vermeldde het kaartje in kinderlijk aandoend handschrift, dat erbij hoorde. Ik raadpleegde de lama die ons begeleidde en hij vond het een prachtig beeldje, maar ik weet achteraf nog dat hij zacht zei: “Enlightenment can be found only within yourself. Not in a statue.’
Het jaar 2026 – dag 61 – illusie
Bewegen en stilstaan, soms een illusie.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Over Antropologie 18 – Achternamen
Het is in Nederland sinds de Napoleontische tijd tot vrij recent gebruikelijk geweest dat de man zijn achternaam gaf aan het gezin waarvan hij het hoofd was. Lees deze zin nog maar eens. Uit de zin kun je afleiden dat vóór de Napoleontische tijd (dus voor begin 19de eeuw) niet iedereen automatisch de naam van hun vader (de man) kregen. Dat kon natuurlijk wel, maar het was mogelijk dat men gedurende het leven van naam veranderde. Heette Piet eerst Mulder (omdat zijn pa een molenaar was), later heette Piet ineens ‘van de Brug’, omdat hij vlakbij de enigste brug van een dorp woonde en iedereen Piet kende als die vent ‘van de Brug’.
Henk – Dilemma
Soms kun je als beoefenaar van boeddhisme en dzogchen voor van die dilemma’s geplaatst worden.
Zo ontdekte ik laatst een rode vlek op mijn voormalige perzikhuidje, ter hoogte van mijn rechterschouder. Ongeveer in het midden een donkere, knopachtige uitwas, die als je goed keek ook pootjes bleek te hebben.
Jawel, een teek.
