Plannen van het Zwitsers-Nederlandse offshorebedrijf Allseas om te beginnen met diepzeemijnbouw via een Amerikaanse vergunning zijn in strijd met het VN-Zeerechtverdrag. Nederland heeft daarom de plicht om maatregelen te nemen. Dat blijkt uit een legal opinion, opgesteld door professor André Nollkaemper van de Universiteit van Amsterdam, in opdracht van Greenpeace Nederland. In een brandbrief roept Greenpeace samen met vijf andere milieuorganisaties het kabinet op om te voorkomen dat Nederlandse bedrijven zich bezighouden met diepzeemijnbouw buiten internationale afspraken om. Ook vraagt Greenpeace het kabinet zich aan te sluiten bij de ruim 40 landen die zich uitspreken voor een voorzorgspauze.
Het Zwitsers-Nederlandse bedrijf Allseas richt zich sinds enkele jaren, naast offshorewerkzaamheden op het gebied van olie en gas, op het ontwikkelen van diepzeemijnbouwtechnologie. Het bedrijf heeft het enige operationele diepzeemijnbouwschip ter wereld gebouwd, bedoeld om metalen en mineralen van de diepzeebodem te halen. Dit is niet toegestaan zonder internationale regelgeving en die is er niet. In zijn eerste maanden als president tekende president Donald Trump van de VS echter een decreet om diepzeemijnbouw in internationale wateren onder Amerikaanse wetgeving, dus buiten internationale afspraken om, mogelijk te maken. Allseas’ partner The Metals Company (TMC) diende daarop een vergunningsaanvraag in bij de VS. Binnen de plannen van TMC is Allseas een sleutelspeler en verantwoordelijk voor de uitvoering van de mijnbouw in de diepzee.
‘Allseas lijkt bereid om samen met Trump onze oceaan open te breken voor mijnbouw. De diepzee is niet van Trump en Allseas. Die is van ons allemaal. Dit is niet alleen moreel verwerpelijk, maar ook in strijd met het VN-Zeerechtverdrag,’ zegt Sascha Landshoff, campagneleider diepzeemijnbouw bij Greenpeace Nederland.
Nederland kan en moet ingrijpen
De internationale zeebodem geldt onder het VN-Zeerechtverdrag als gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid waar de Internationale Zeebodemautoriteit (ISA) over beslist. Greenpeace Nederland heeft prof. André Nollkaemper, hoogleraar internationaal publiekrecht aan de Universiteit van Amsterdam, gevraagd te onderzoeken welke verplichtingen Nederland onder het VN-Zeerechtverdrag heeft om te voorkomen dat bedrijven betrokken raken bij diepzeemijnbouw in internationale wateren buiten internationale afspraken om.
Volgens de legal opinion heeft Nederland de plicht om ‘redelijk passende maatregelen’ te nemen om te waarborgen dat Nederlandse bedrijven – of bedrijven onder Nederlandse controle – niet betrokken raken bij diepzeemijnbouw buiten de internationale afspraken om. Ook mag de overheid claims van bedrijven op mineralen die door dit soort eenzijdige mijnbouwactiviteiten zijn gewonnen op geen enkele manier erkennen. Dit kan de Staat doen door nationale wetten en regels te ontwikkelen waarmee zij effectief kan optreden tegen Nederlandse bedrijven die deelnemen aan mijnbouwactiviteiten buiten het internationale kader. Zolang die wetten er niet zijn, moet de Staat bedrijven al wel aanspreken op hun gedrag, desnoods via de civiele rechter.
Voorzorgspauze
De diepzee is een van de laatste onaangetaste ecosystemen ter wereld, waar nog maar weinig over bekend is. Wetenschappers geven aan dat 9 van de 10 soorten die in de diepzee leven nog niet ontdekt zijn. Ook over de functie van de diepzee(bodem) voor het leven in de oceaan en daarbuiten bestaan nog veel vragen. Zo werd onlangs ontdekt dat de mangaanknollen waar de industrie op aast zuurstof produceren.
Ruim 40 landen sluiten zich aan bij de zorgen van wetenschappers en vragen de ISA een voorzorgspauze in te lassen. Een brandbrief die Greenpeace Nederland, IUCN NL, De Jonge Klimaatbeweging, WNF Nederland, Stichting de Noordzee, Deep Sea Conversation Coalition vandaag aan het kabinet sturen, roept Nederland op om hetzelfde te doen.
‘De urgentie is niet alleen ecologisch. Door de Trump-route dreigt diepzeemijnbouw te beginnen buiten het internationale toezicht om. Als Nederland zich bij de Internationale Zeebodemautoriteit – de ISA – uitspreekt voor een voorzorgspauze is dat een heel duidelijk signaal dat de diepzee beschermd moet worden tegen een verwoestende industrie. Dit is bovendien in lijn met een recente resolutie van het Europees Parlement, die lidstaten oproept een voorzorgspauze te steunen en de leden eraan herinnert dat ze actie moeten ondernemen tegen pogingen om de ISA te omzeilen,’ zegt Landshoff.
