De Boeddha wéét als geen ander wat voor een geraffineerd gif ‘verlangen’ is. Sluipend. Verraderlijk. Geniepig. Niet verwonderlijk dus dat Mara–ons alter ego—er zich uitgebreid van bedient om ons op het verkeerde been te zetten. Elk verlangen—zelfs met de meest hoogstaande intentie—blokkeert onze spirituele progressie (cfr. infra).
onwetendheid
In de strijd tussen feit en leugen moet je kleur bekennen
Journalist en columnist Sander Schimmelpenninck pakt stevig uit in zijn boek De domheid regeert de opzettelijk politieke domheid die onze samenleving ondermijnt.
De domheid regeert gaat niet over mensen met een lage intelligentie, benadrukt de auteur. ‘Het gaat om een cultuur waarin onwetendheid en primitieve reacties worden gevierd als ‘volks’ en kennis en doordachtheid worden verworpen als ‘elitair’.’ ‘Domrechts’ is een ander woord voor deze radicaal-rechtse en anti-rechtstatelijke politieke stroming. Het doel ervan is het opzettelijk verspreiden van onder andere onzin en het bewust belachelijk maken van het publieke debat door persoonlijke aanvallen.
Ksaf – De kaars en de vlam
Er zijn in het boeddhisme zeer veel modellen over de vorming van ons ego, maar de essentie is: wat wij als onze persoonlijkheid beschouwen is geen open gewaarzijn, geen vrije geest. Ons unieke ‘ik’ zit vast aan een ketting die voortdurend lijkt te veranderen, maar in wezen telkens opnieuw gesmeed wordt met dezelfde schakels, dezelfde bestanddelen.
Dick – Altijd weer terug naar de ervaring
De onwetendheid waarop de Boeddha doelt, ontstaat als je je laat meeslepen door primaire, door het ego-gestuurde impulsen. Allemaal angst. Primair: Angst voor tekort, onveiligheid, ziekte en dood. Op een subtieler niveau: angst om gekwetst te worden, angst om de schuld te krijgen, angst om ongelijk te krijgen, angst niet serieus te worden genomen, angst dat je iets verkeerd hebt gedaan. Dat is de onwetendheid waar we het liefst vanaf willen en die we ook kunnen doorzien.
Guy – dhammazaadjes – Structuren
Structuren zijn menselijke constructies die de vergankelijkheid van de dingen maskeren. Zij begrenzen de ruimte. Structuren zijn muren die de dhammanuvatti beletten te ontsnappen uit zijn ‘ik’-gevangenis. Het zijn wolken die tegenhouden dat de beoefenaar de zon ziet. Het zijn dikke gordijnen die beletten dat het licht binnenkomt.
Guy – dhammazaadjes – Dukkha
De Boeddha was niet geïnteresseerd in het beantwoorden van metafysische vragen die puur speculatief zijn en slechts denkbeeldige problemen veroorzaken. Intellectuele bevrediging was niet zijn doel. Zijn leer was bedoeld om de mens vrede en geluk te brengen door het verkrijgen van helder inzicht in de ware aard van de dingen. Yatha-bhuta.
Guy – dhammazaadjes – De werkelijkheid van onze eigen aard
Het niet bewust zijn van het feit dat we blindelings reageren (P. sankhara’s). Noch bewust van de reden waarom we reageren op onze gewaarwordingen. Ons evenmin bewust zijn van de werkelijke aard van datgene waarop we reageren. Verder onwetend omtrent de vergankelijke, onpersoonlijke aard van ons bestaan en tenslotte onwetend over het feit dat onze gehechtheid aan dit bestaan slechts lijden brengt.
Guy – dhammazaadjes – De zelfloosheid van het ‘ik’
De leer van de Boeddha leert dat het ‘ik’ zelfloos is. Zonder ‘zelf’. ‘Leeg’. Anatta (P.)
Wil dat zeggen dat het ‘ik’ niet bestaat?
Absoluut niet. Het ‘ik’ bestáát. Het is aanwezig in elk moment van ons bestaan. Van onze geboorte tot aan onze dood. Zonder ‘ik’ zou er geen overleven mogelijk zijn.
Golden letters III – samsara en nirvana
Binnen dzogchen betekent bevrijding zowel bevrijding van samsara als van nirvana. Het doel van dzogchen is om bevrijd te worden in dit huidige leven dan wel onmiddellijk na de dood. Er valt niets te verkrijgen in een soort van toekomstige hemelwereld.
Guy – dhammazaadjes – Onwetendheid
Onwetendheid vormt de belangrijkste oorzaak van samsara, de eindeloze cyclus van geboorte, leven en dood. Van passie, verlangen en begoocheling, allemaal dingen die leiden tot dukkha. Tot pijn en ellende. Omdat we niet kunnen/willen begrijpen wie we écht zijn; wat we hier wérkelijk doen; waarom verschijnselen plaatsvinden.
Guy – dhammazaadjes – Ieder is zijn eigen beschermer
De meesten onder ons bewandelen tijdens hun leven de bekende, platgetreden paden. Anderen durven nieuwe wegen in te slaan. Slechts weinigen banen zich een eigen weg. Dit zijn diegenen die hun eigen beschermer worden. Die ‘het huis verlaten’. Die de ’thuisloosheid intrekken’
Ardan – hebzucht
De apotheek…
