In de publieke verbeelding zijn politici de beroepsleugenaars bij uitstek. George Orwell schreef: ‘Politieke taal is ontworpen om leugens waarheidsgetrouw te doen klinken en moord respectabel.’ Leugens behoren tot het DNA van de modern samenleving, maar meestal gebruiken we fraaier klinkende woorden als marketing, reclame en propaganda. Al in 1967 klaagde Hannah Arendt in haar essay Truth and Politics erover dat politiek en waarheid niet goed samengaan. Dit artikel gaat in op de Nederlandse vertaling van haar essay in het boek Tussen verleden en toekomst.
feiten
Oordeel als wapen
Doordat we patronen zien die er in werkelijkheid niet zijn, bedenken we verhalen die niet op feiten gebaseerd zijn. Het is ons geloofssysteem waar vanuit we de wereld benaderen.
Feiten en de liefde ervoor
Welke waarden laten wij spreken? Zijn dit egocentrische of ruime waarden? Wie een enge cirkel van empathie heeft, kiest op bestendige wijze voor de belangen van het zelf en de directe naasten. Er bestaan veel mensen die op willen komen voor hun eigen zelf, hun gezin, hun wijk of stad, hun land. Zij vinden feiten genoeg in de wijde werkelijkheid om hun betogen mee te ondersteunen.
Spreken feiten voor zich?
Zodra een debat op hoge toon gevoerd wordt, klinkt het. ‘Zullen we de feiten laten spreken?’. Feiten bieden kennelijk een uitweg. Ze worden gezien als wetenschappelijk, objectief en waardevrij.
