Het oorspronkelijke recept komt uit het boek Jeruzalem van Yotam Ottolenghi en Sami Tamimi, een Joodse en een Palestijnse kok. Dit recept is aangepast door Jacqueline, van Zen Amsterdam.
B’eter – Recepten uit Libanon
Wie echt eens toe is aan iets nieuws in het nieuwe jaar, raad ik aan een relatief onbekend (qua eten) land te kiezen en zich een uurtje te verdiepen in de keuken van dat land. Vandaag is dat Libanon.
B’eter – Cassave Cake
Als (part time) veganist heb je volop keuze op Internet uit de meest uiteenlopende koek-, taart- en cake-recepten, maar je kunt ook vrij eenvoudig eieren, room en boter (mits ze niet het hoofdbestanddeel vormen van het recept) vervangen door plantaardige alternatieven. Eieren zijn, zeker in kruidige recepten als het onderstaande, prima te vervangen door bananen (vervang 1 ei door ½ banaan).
B’eter: reflectie op twee jaar stukjes schrijven en recept voor landkraalpesto
Sinds 2013 schreef ik tweewekelijks stukje met een recept, met tussenpauzes van weken, maanden of zelfs jaren. Sinds maart 2023 heb ik bijna wekelijks een stukje gemaakt, het stukje waarmee ik begon: een oproep aan lezers om hun vegetarische of veganistische recepten van vroeger met mij te delen.
Nu, twee jaar en drie maanden later, blik ik terug en maak ik de balans op. Mijn oproep heeft een handjevol recepten opgeleverd, maar niet genoeg om de rubriek mee te vullen. Mijn interviews met ouderen in mijn omgeving leverden niet op wat ik gehoopt had, en op een gegeven moment waren de ouderen in mijn naaste omgeving ‘op’. Nou wil een mens toch elke dag eten, en kon ik gewoon schrijven over wat ik zelf bedacht of gevonden had aan recepten, maar het toeval wilde – of misschien is het mijn leeftijd? – dat ik vaak weinig tijd en energie over had om te koken, laat staan om nieuwe dingen te proberen.
Ik bleef natuurlijk wel koken, en vooral bakken, maar de recepten die ik gebruikte heb ik al lang en breed gedeeld in deze rubriek. Ik wilde de lezer niet vermoeien met wéér een bessentaart (met mindful geplukte bessen) of wéér een dadelwalnoot cake. Ik werd bang dat mijn stukjes ‘niet goed genoeg’ zouden zijn en dat lezers zouden afhaken of slecht over mij zouden denken. Die gedachten zijn natuurlijk onzin; er bestaat niet zoiets als ‘beter’ of ‘slechter’ of zelfs maar ‘even goed’ volgens de boeddha. Toch voelde het niet helemaal lekker, iets in mij wil toch graag een beetje trots zijn op wat ik schrijf. Mijn ego? De balans opmakend merk ik dus dat ik even ben ‘uitgekookt’ en ‘uitgeschreven’, en ik heb besloten om twee maanden pauze te nemen. Twee maanden, waarin de redactie oude recepten zal herplaatsen. Hierbij dus voorlopig mijn laatste recept: pesto van hertshoornweegbree oftewel landkraal.
B’eter: salade met grapefruit, amandelen en bessen
Wij mensen hebben door onze verslaving aan fossiele brandstoffen zodanig het klimaat veranderd dat het weer alsmaar extremer wordt. Natuurlijk waren er vroeger ook hittegolven, maar we krijgen ze nu vaker, langer, en heter. Op dat soort hete dagen wil een mens niet lang in de keuken staan, en al zeker niet bij een hete oven of dampende pannen. Het is al warm genoeg zónder deze extra warmte. Tijd voor maaltijdsalades dus.
B’eter: kerstpompoen versimpeld tot doordeweekse maaltijd
In het Engels kwam ik de volgende uitdrukking tegen: “dress up, dress down”, wat zoiets betekent als chiquer maken of juist het tegenovergestelde. Zo kun je een eenvoudig jurkje opwaarderen met een mooi sieraad of een net jasje, met gympen of een oud fleecevest wordt datzelfde jurkje meer doordeweeks. Dit kwam ik tegen omdat ik me interesseer in minimalisme: met weinig kleding toekunnen en er toch elke dag leuk uitzien. Met andere woorden, je hoeft niet voor een bijzondere gelegenheid nieuwe kleding te kopen, je kunt ook ‘winkelen in eigen kledingkast’ en kiezen voor een bijzondere kledingcombinatie. Dat is natuurlijk veel beter voor het milieu, want de kledingindustrie is een bron van groot lijden en destructie van klimaat, Moeder Aarde en levende wezens. Ik bedacht dat je zoiets ook met recepten kunt doen. Je kunt kiezen voor meer of minder bijzondere ingrediënten, zoals bruine bonen vervangen door chique bonen, of andersom, en je kunt een gerecht afmaken met vers citroensap, een toefje verse kruiden, of een paar druppels truffelolie. Of deze juist weglaten.
B’eter: Limabonen met paddenstoelen en courgette
Afgelopen week wilde ik gaan experimenteren met muesli- en/of notenrepen. Ik neem graag één of meer van dit soort repen mee als ik op stap ga, om iets relatief gezonds en lekkers bij me te hebben als ik trek krijg zodat ik niet in de verleiding kom om ongezonde snacks te kopen. Wat mij tegenstaat aan gekochte repen, is dat ze allemaal individueel verpakt zijn in plastic, of nog erger, iets met plastic en metaal – wat niet te recyclen is. De repen zijn vervolgens nog eens per drie of vier verpakt in plastic of papier. Veel afval dus. Omdat ik niet bij wil dragen aan de plastic afvalberg, wil ik leren om zelf dit soort repen te maken.
B’eter – lente-frisse witte-bonensalade
Aan de oproep van de autoriteiten om je voor te bereiden op een ramp of oorlog en een noodpakket in huis te halen heb ik geen gehoor gegeven, maar als het op eten aankomt heb ik altijd wel genoeg in huis om het een tijdje uit te zingen. Ik heb namelijk altijd wel een voorraad peulvruchten, zowel gedroogde als in blik, en ook havermout en noten koop ik in grootverpakking. Nu was ik blij met mijn gehamsterde blikken witte bonen.
B’eter – Kippensoep zonder kip
Ik was een paar dagen alleen thuis en een beetje ziek. Loopneus, niesbuien, oorpijn. Niks ernstigs. Wat te eten om weer op krachten te komen? Voor zieke huisgenoten maakte ik in het verleden vaak kippensoep. Kippensoep en ziekte zijn verbonden via tradities. Er bestaat zelfs een serie boeken onder de naam ‘Kippensoep voor de Ziel’ – van bestsellerauteur Jack Canfield. Wikipedia zegt over kippensoep: “De joodse wijsgeer Maimonides beschreef deze soep als geneeskrachtig, hierdoor staat kippensoep ook bekend als joodse penicilline. … De claim van Maimonides is niet geheel uit de lucht gegrepen. Kippensoep bevat carnosine, dat het immuunsysteem helpt om verkoudheid en griep ons lichaam uit te werken.”
B’eter: Bao buns met aubergine
Het gaat in veel opzichten niet goed met de wereld. Oorlogen, genocide, democratieën die telkens iets minder democratisch worden, het klimaat dat steeds extremer wordt en politici die hun kop in het zand steken. En ga zo maar door. Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes. Plantaardige voeding is vanuit de marge mainstream aan het worden. De havercappuccino is helemaal ingeburgerd. In eigen kring merk ik het aan mijn dochter. Toen ik 12 jaar geleden kennismaakte met de dharma en steeds meer vegetarisch, en later veganistisch ging koken, verzuchtte ze wel eens: “mam, wanneer eten we weer een normáál”. Bij haar vriendinnetjes thuis kreeg ze ‘normaal’ eten: meestal aardappelen, groente en vlees. Diezelfde dochter haalt nu de meest originele plantaardige recepten van de (a)sociale media en kookt voor ons.
B’eter Groene goddelijke salade
Deze salade schijnt een hit te zijn op Tiktok. We kwamen thuis van onze rondreis en werden hierop getrakteerd door onze dochter. Het origineel heet ‘Green Goddess Salad’ – maar ik probeer Engelse woorden te vermijden – soms tevergeefs. Bovendien doet het me teveel denken aan de Groene Tara – die bij mij tevoorschijn komt als ik mijn telefoon aanzet. Dat voelt respectloos. Groene goddelijke salade dus, goddelijk lekker – als je van verse knoflook houdt. Het recept is plantaardig gemaakt door onze dochter, dus het is wel een mededogend recept.
Beter – plastic verpakkingen
De salade op de foto bevatte romainesla – los verkocht maar in de winkel door mij in een plastic zak gestopt, tomaten, komkommer, paprika, salade-uitjes (alles los verkocht), kikkererwten, groene asperges en olijven uit een glazen pot, en verder zout, kruiden, olijfolie en azijn, de laatste twee uit een glazen fles. Al met al een hele hoop afval – helaas lukt het op reis niet om verpakkingsvrij te leven, en ook thuis is het een hele uitdaging.
