Ieder mens en dier vindt zijn ‘oorsprong’ bij de conceptie. Een conceptie gebeurt wanneer drie voorwaarden aanwezig zijn: Er is een vader, een moeder in de vruchtbare periode en er is een wezen dat wedergeboorte zoekt.
Elementen feuilleton deel 15 – mentaal gewaarzijn
In de voorgaande afleveringen is besproken hoe de Boeddha materie beschrijft in termen zoals de vier grote elementen, en de daarvan afgeleide elementen. In diverse suttas preciseert hij de afgeleide materie o.a. als die van zintuig en zintuig object. Zoals de afgeleide materie van oog en zichtbare vorm. Deze tekst is materie en in het samenstelsel van oog bevindt zich materie ten dienste van het zichtvermogen. Het zesde zintuig is de geest, het denken, voelen herkennen, willen en de zes vormen van zintuigbewustzijn. In mens en dier treedt dit mentale fenomeen op met een materiele basis voor dat mentale proces. Acharn Tippakorn, een meditatieleraar stelt echter dat bewustzijn van tast wel degelijk zich ter plaatse van het zintuig bevind. Bijt maar eens zachtjes op een vinger…
Elementen feuilleton deel 14 – De tastzin.
In dit feuilleton, waarin elementaire, unieke aspecten van de werkelijkheid besproken worden zijn we nu aangeland bij de materie die betrokken is bij de tastzin. De tast wordt in de opsommingen van de Boeddha altijd als vijfde genoemd.
Elementen feuilleton deel 13 – De smaakzin
Het vierde type van elementaire zintuig materie is de materie die onontbeerlijk is voor de smaak ervaring. De ervaring is specifiek en daarmee ook een elementair aspect van het fysieke bestaan.
Elementen feuilleton deel 12 – De Reukzin
De materie die specifiek gevoelig is voor geur wordt in de leer van de Boeddha het neus element of geurzintuig genoemd. Het is de specifieke gevoeligheid voor geuren. Dit mag een ingetrapte deur observatie lijken. Maar er is een systematisch getraind onderscheidingsvermogen nodig om de de causaliteit van de zes types van bewustzijn te doorzien. Elk zintuig, elk zintuig object, elk zintuigbewustzijn, is specifiek, waarbij de eerste twee stoffelijk (rupa) en het derde aspect geest (nama).
Elementen feuilleton deel 11 – De gevoelige materie van het oor, geluid en gehoorbewustzijn.
De Boeddha stelt herhaaldelijk dat inzicht in de interne en externe bases (āyatana) gunstig is voor het ontwikkelen van inzicht. De sensorische elementen en de sensorische objecten vormen de basis van alle ervaring. En het onderscheidend inzicht erin ruimt al aardig wat ego op.
Elementen feuilleton deel 10 – zintuiglijke indrukken
De fysieke wereld wordt gekend door zintuigelijke indrukken. Elk zintuig (indriya, vermogen) doet dat op een specifiek zintuig gebied (gocara). In principe ziet het oog contrasten, die zo goed als onmiddellijk als een vorm, ‘Gestalt’ ervaren worden. Bij hoge alertheid is wel ervaarbaar dat de zintuigelijke indrukken zich tot een beeld van de werkelijkheid opbouwen. Bijvoorbeeld als je gewaar wordt dat je van een ongefocusde mijmerblik weer over gaat op actief rondkijken. In de loop van ons leven leren we allerlei vormen herkennen.
Elementen feuilleton deel 9 – Empirie, met specifiek een blik op het oog
In wezen is de leer van de Boeddha simpel. Een 6 jarige kan een Arahant, een waardige worden die alle hunkeringen te boven is gekomen. Het zal een kind duidelijk zijn dat de tastzin iemand in staat stelt om dat wat we de primaire elementen noemen te voelen. Wat gevoeld wordt en de tastzin zijn zelf evident, direct waarneembaar. Het begrip dat een knikker uit elementen bestaat is echter wel een diep inzicht. Dit vergt een beschouwing, een dieper inzicht, dat het alledaagse verstand overstijgt.
Arjan – Mindfulness in het recht
Een holistische, op begrip en vergeving gerichte stijl, in het strafrecht.
Arjan – Geef deze keer voor Kerst een universum
Het was moeilijk om een geschikte beenmergdonor te vinden, haar familie matchte niet. Uiteindelijk werd een donor gevonden in Duitsland.
Elementen feuilleton deel 8 – Materie bestaat als een waarneming
Zowel mensen als dieren en zelfs engelen hebben te doen met de materie. Het kan de materie van hun lichaam zijn. Of de materie waar ze dankbaar gebruik van maken zoals nesten en huizen. Het woord materie heeft een interessante etymologie.
Arjan – Geen liefde is ook niet alles
Flower power, de seventies, liefde. In het boeddhisme is het woord liefde inwisselbaar met het woord respect. Liefde voor jezelf is zelfrespect. Liefde gunt iemand zelfvertrouwen.
Kersverse Nederlandse bhikkhu Ariyadhamma (Arjan Schrier) reist door Thailand en Birma (6)
Verder naar Fish cave en de vallei van Wat Pa Tam Wua.
Kersverse Nederlandse bhikkhu Ariyadhamma (Arjan Schrier) reist door Thailand en Myanmar (5)
Van Mae Hong Son richting Wat Pa Tam Wua (tweede dag). Een rustdag en door naar de hotsprings.
Kersverse Nederlandse bhikkhu Arjan Schrier reist door Thailand (4)
Al met al een erg goede tijd, niet goed te beschrijven in een stukje tekst. Weer verder leren omgaan met irritaties, ik begin nu de irritatie te zien als mijn leraar me wijst op iets dat ik nog niet doorheb.
Kersverse Nederlandse bhikkhu Arjan Schrier reist door Thailand (3)
De Boeddha had genoeg aan zijn pijen en aardewerken nap… Ik heb nog veel los te laten.
Kersverse Nederlandse bhikkhu Arjan Schrier reist door Thailand (2)
‘Tot nu toe gaat de meditatie mondjesmaat bij me. Ik voel dat ik meer of opnieuw moet acclimatiseren, de temperatuur is erg hoog. En ik voel soms een vage druk, om dit of dat te moeten doen, of voor verwijten dat ik vast weer iets verkeerd doe.’
Kersverse Nederlandse bhikkhu Arjan Schrier reist door Thailand (1)
Een nieuw jaar 2560 in Wat Mahatat.
Elementen feuilleton – Deel 7 – De vier grote stoffelijke elementen in hun gezamenlijke voorkomen
De indeling in de vier grote elementen verwoordt elk uniek, specifiek aspect van stoffelijkheid. Elk element is een dhamma, het draagt zijn eigen specifieke kenmerken. Hitte en beweging komen wel gezamenlijk voor maar zijn niet hetzelfde. Stoffelijkheid presenteert zich op vele manieren aan de zintuigen. Ieder element in haar eigen domein. Het zo kunnen beschouwen van zoiets alledaags als een stoel is een staaltje analyse van de bovenste plank
Elementen feuilleton -Deel 6 – Het wind element
Het vierde en laatste van de vier grote elementen is het wind element. Het wind element heet in het Pāli vāyodhātu, het element van bewegen en drukken. Het woord vāya is etymologisch verwant aan het Nederlands wind en waaien. Hoe de wind waait zal iedere zeiler benieuwen. Als de wind in de zeilen drukt stuwt dit het schip voort tot een snelheid die waarop de tegendruk van het water gelijk is aan de propulsie.
Elementen feuilleton – Deel 5 – Het vuur element
Het derde grote stoffelijke element is het element van vuur. De term vuur tejo-dhātu in het Pāli. Ik heb geen etymologisch verband kunnen vinden met tejo. Het vuur element staat alle vormen van koud, handwarm of heet of brandend heet. Wij mensen kunnen maar binnen zeer beperkte bandbreedte van temperaturen leven en ons senang voelen. Daarnaast heeft het vuur element heeft de functie van rijping en ook transformeren van de elementen.
Elementen feuilleton – Deel 4 – Het water element
In de serie over de elementen benoemen we eerst de stoffelijke elementen. Dus gaan we verder met het tweede grote element in deze opsomming van de vier elementen. Namelijk het water element āpo-dhātu. De term water element staat voor alle vormen van liquiditeit, fluïditeit, die mogelijk zijn. de term ap is etymologisch verwant aan het woord punjab (5 voedende rivieren) Een stoffelijk ding kan allerlei mates van waterigheid vertonen. Van stroperig tot watervlug of juist nauwelijks indrukbaar. Zelfs ‘vaste stoffen’ stromen een beetje, wat bekend is in de geologie. Vloeistoffen kunnen zo kwiek als kwik zijn. Ook lucht is zeer ‘vloeibaar’.
Elementen feuilleton deel 3 – De vier grote elementen – Het Aarde element
We noemen iets elementair als datgene zich direct aan de beleving voordoet. Het is een spontane zintuig- (of denk- of voel-) indruk die zich zonder verdere bemoeienis van de fantasierijke geest. De term aarde element staat hierin voor alles wat je als hard of zacht, scherp of stomp ervaart. Het staat ook voor alles wat je als ruw of glad ervaart. Deze directe ervaring wordt het aarde element genoemd. Een stof als water kan vele expressies van dit aarde element vertonen.
Elementen feuilleton – deel 2 – enkele hoofdindelingen van de elementen
Het grootste onderscheid in de elementen ziet de Boeddha echter in het verschil tussen al deze geconditioneerd elementen / de wereld en het ongeconditioneerd element / nibbāna. In het kort, met het door doorzien wegvallen van de oorsprong, de bron, van het verlangen naar het beperkte, geconditioneerde, wat onbestendig en onbevredigend zal blijven ontdoet de bevrijde geest zich van de neiging tot wedergeboorte. Na het uitleven van het laatste leven is er geen conceptie meer, geen wording meer van de zintuigbasis. En als de vlam van verlangen naar bestaan, naar geneugtes of het verlangen naar het ophouden van het pijnlijke daar is… dan dooft dat verlangen zonder rest. En is ook niet te zeggen waar die vlam heen gegaan is.
