Wat een sneeuw! Ons dorp was afgelopen week gedeeltelijk ingesneeuwd, er reed ruim drie dagen lang geen openbaar vervoer. Ik moest noodgedwongen thuiswerken. Buiten was het een winterwonderland. Overal sneeuwpret. Ik kan me niet herinneren ooit in Nederland zo veel sneeuw gezien te hebben. Het was stamppottenweer, en we hebben er afgelopen week twee gemaakt.
Voedsel
Besmette babyvoeding: foodwatch eist stappen en opheldering NVWA
Voedselwaakhond foodwatch roept Nestlé en de NVWA op om meteen alle beschikbare informatie openbaar te maken over de terugroepactie van Nestlé-zuigelingenvoeding waarin Bacillus cereus is aangetroffen. Deze bacterie kan het toxine cereulide produceren. Voedselvergiftiging door Bacillus cereus kan bij baby’s leiden tot diarree, vaak gepaard met buikpijn, misselijkheid, braken en soms koorts.
Liberale vrijheid, blijheid en de sociale kwestie
De liberalen waren in de 19de eeuw vanaf 1848 dominant in de Nederlandse politiek. Kiesrechtuitbreiding was de directe aanleiding voor de breuk rond 1885 tussen de conservatief-liberalen en de progressief-liberalen. Hierachter gingen echter grote meningsverschillen schuil over de arbeiderskwestie (sociale kwestie). Dr. Ad C.J. De Vrankrijker wijdt zijn boek Een groeiende gedachte aan deze breuk. Dit artikel geeft een indruk van zijn boek, aangevuld met eigentijdse aanvullingen.
B’eter: Bietencarpaccio en erwtensoeptip
Het jaar 2025 kende slechte zaken (Trump, veel dierenleed, en ons onvermogen om het klimaat te redden, om maar eens wat te noemen) en goede zaken (het mainstream worden van plantaardige voeding, het afschaffen van consumentenvuurwerk). Ik troost mij met de gedachte dat alles impermanent is. Ook Trump, ook oorlogen. Moge alles in 2026 alleen maar beter worden.
Kerst en het leed van de aardappel
Wat kan een mens toch raar dromen en daardoor op een merkwaardige manier wakker worden. Ik droomde dat ik het enige lid en oprichter was van het aardappelbevrijdingsfront en ’s nacht schuren binnensloop om deze knollen te bevrijden omdat ze zelf geen pootjes hebben om weg te lopen. Maar dromen zijn altijd bedrog, de zinloze bevrijding van aardappelen zal voor mij geen praktijk worden. Wat overblijft is ontdekken waar het schouwspel van die beroerde aardappels vandaan komt. Schouwspel = projectie vanuit de geest.
PesticidenEetwijzer: Paprika nieuwe nummer 1 meest besmette groente
Paprika is de nieuwe nummer 1 bij de groenten met het meeste resten van bestrijdingsmiddelen. Gemiddeld zitten er ruim 2 soorten bestrijdingsmiddelen op een paprika (2,1). Dit blijkt uit de nieuwe PesticidenEetwijzer, gebaseerd op de residu-metingen van de NVWA. Vorig jaar was paprika nog de nummer 3.
B’eter: plantaardige Griekse yoghurt en Griekse schotel
Vleesvervangers: ik heb er al vaker over geschreven. Waarom zou je vlees willen vervangen als je ook gewoon peulvruchten kunt eten, in curry’s, dahl, tofu, of tempeh? Toen mijn dochter nog klein was en een voorkeur had voor traditioneel eten, aten we vaak AGV-tjes (Aardappelen, Groenten, Vleesvervanger) om haar tegemoet te komen. Maar de dochter is in 12 jaar tijd uitgegroeid tot een jongvolwassene die bijna alles lust en graag experimenteert in de keuken. Vleesvervangers komen bij ons nog maar zelden op tafel, omdat we nauwelijks nog AGV’tjes eten. Bij uitzondering gaan er plantaardige speckjes door de erwtensoep.
B’eter: pasta met groenten en pangrattato van zuurdesembroodkruim
Pangrattato is een smaakmaker uit de Italiaanse keuken, gemaakt van broodkruim, knoflook en olijfolie, maar het kan ook andere ingrediënten bevatten zoals in dit geval peterselie, kappertjes en citroenrasp. In het Italiaans betekent pangrattato letterlijk ‘geraspt brood’. Pangrattato is een topping voor pasta’s, salades, soepen e.d., het is een goede vervanger voor geraspte kaas – dus die asiago hebben we helemaal niet nodig. Ideaal om restjes oud brood op te maken. Het recept bevat als ingrediënt zuurdesembroodkruim. Dat maakte ik door oude kapjes zuurdesembrood uit de vriezer eerst te roosteren (broodrooster) en daarna met de keukenmachine te vermalen tot grof broodkruim.
Foodwatch – Verbod op termen als ‘vegaworst’ in strijd met EU-recht
Een verbod op termen als ‘worst’, schnitzel’ of ‘burger’ voor plantaardige voedselproducten, waar het Europees Parlement in oktober mee instemde, is in strijd met het Europees recht. Dat is de conclusie van een juridisch advies dat in opdracht van voedselwaakhond Foodwatch is opgesteld. Deze week staat dit onderwerp in Brussel opnieuw op de agenda. Foodwatch wil dat de Europese Unie haar eigen wetten serieus neemt. De consumentenrechtenorganisatie eist van de EU om de plannen te staken en niet te vallen voor de schijnargumenten van de agro-industrie.
B’eter: pasta met broccolipesto
Ik beken: ik kook zelden nog uit mijn vele mooie kookboeken. Afgelopen zaterdag nam ik me voor dat wél te doen. Ik had alle tijd en nestelde me op de bank met een kop thee en een kookboek. Ik sloeg het mooie vegetarische Italiaanse kookboek ‘Vegeterranean’ open voor inspiratie. Helaas spatten de kazen van de pagina’s: ricotta, pecorino, parmeggiano. Toen ik na lang zoeken een recept zonder zuivel vond, begon ik te lezen. Ik moest 750 gram aubergines schillen (?), in dunne plakjes snijden, inweken in water met meel (?), uitknijpen, frituren, en op keukenpapier uit laten lekken. Dat leek me te ingewikkeld en ik hou niet van frituren.
Hoge gehaltes van de ‘forever chemical’ TFA in pepernoten en alledaagse graanproducten
In alledaagse graanproducten als ontbijtgranen en brood, maar ook in pepernoten, zitten hoge concentraties van de reprotoxische ‘forever chemical’ trifluorazijnzuur (TFA), een afbraakproduct van onder andere PFAS-pesticiden. Dit blijkt uit onderzoek van Pesticide Action Network Europe (PAN Europe) in 16 Europese landen waaronder Nederland. De gemiddelde concentratie is ruim 100 keer hoger dan die in leidingwater, waarover eerder zorgen ontstonden.
B’eter: Provençaalse salades
Kort nadat we thuisgekomen waren van onze rondreis door de Provence kwam het boek Passie voor de Provence van Yvone Lenard toevallig op mijn pad. Het bevat verhalen over de Provence en elk hoofdstuk wordt begeleid door een recept. Vandaag wil ik het hebben over vinaigrette. Salades maak ik doorgaans af met een scheutje olijfolie en een scheutje azijn, maar de vinaigrette uit het boek heeft wel wat. We hebben er al diverse salades mee gemaakt. Steeds verder uitgeklede varianten van de salade Niçoise.
B’eter: Pissaladière, Franse uientaart
In oktober waren mijn partner en ik een week naar de Provence. De natuur was prachtig, getooid met de mooiste herfstkleuren. Het weer was aangenaam. En we hebben ook erg genoten van de Provençaalse keuken. We waren aangenaam verrast door de kwaliteit en de prijzen. We vielen met onze neus in de boter: overal werd gekookt en gebakken met seizoensproducten en streekproducten. Zo waren er kastanjefeesten, en werden overal kastanjegerechten en kastanjedrankjes geserveerd. Ik heb zelfs een keer een stoofpotje met wild zwijn en kastanjes gegeten. Ik ben in principe vegetariër, en anti-jacht, maar ik ben nog meer anti-bioindustrie. Liever wild zwijn, dat hopelijk een fijn leven heeft gehad, dan een zielig vleesvarken uit een veel te klein, smerig hok zonder daglicht.
Foodwatch – maak met wet einde aan krimpflatie
De Oostenrijkse regering gaat met een zogeheten Krimpflatie-wet optreden tegen verborgen prijsverhogingen bij levensmiddelen. Supermarkten moeten voortaan in de schappen duidelijk aangeven wanneer de inhoud van een product is verminderd terwijl de prijs gelijk is gebleven.
B’eter: Gnocchi uit de oven, verbeterd recept
Enkele weken geleden herplaatste de redactie van het Boeddhistisch Dagblad een oud recept van mij, ik was er even tussenuit. Ik herlas mijn oude stukje over zelf gnocchi maken en ik dacht terug aan de tijd waarin ik dat stukje schreef. Ik sta er nog steeds achter: proberen om de producten van multinationals te mijden – de winst gaat naar de aandeelhouders, boeren worden uitgemolken, het beschermen van Moeder Aarde en het lijden van alle levende wezens verminderen ontbreekt op hun prioriteitenlijst. Het liefst zou ik hun producten boycotten.
B’eter: Kaddu Ki Sabzi, Indiase pompoencurry
Negenendertig jaar geleden kocht ik bij De Slegte het boek Indian Regional Cooking, voor 39 gulden, toen een flink bedrag voor de arme student die ik was. Het boek is goed gebruikt, het is een mooi boek met fijne recepten. Ik zou er eigenlijk vaker uit willen koken, maar ja, ik neem er vaak de tijd niet voor om recepten te vertalen, op zoek te gaan naar exotische producten en iets ingewikkelds te maken met veel ingrediënten. Ik zocht op de website van het Boeddhistisch Dagblad of ik al eerder recepten uit dit boek had gedeeld maar ik vind ze niet, wat opmerkelijk is. Toen ik voor het Boeddhistisch Dagblad begon te schrijven had ik een jonge dochter die niet van kruidig eten hield, dat was waarschijnlijk de reden dat ik het boek links liet liggen.
PFAS in snoepgroenten voor kinderen
In een steekproef met snoepgroenten van Pesticide Action Network Netherlands (PAN-NL) zijn 8 pesticiden gevonden waaronder meerdere PFAS-pesticiden en pesticiden die hormoonverstorend zijn. Als de pesticidenresten in potjes peutervoeding zouden zijn gevonden dan hadden 4 van de 20 geteste snoepgroenten uit de handel genomen moeten worden. In 16 van de 20 snoepgroenten werden geen pesticidenresten gevonden. Dat is wel beter dan verwacht.
Beter – Aardappelgnocchi
Soms word ik een beetje moe van deze wereld met z’n multinationals die vooral hun best lijken te doen om zo veel mogelijk winst te maken. Ze verkopen ons voor veel geld producten waar bijna niks in zit – maar wel allerlei toegevoegde chemicaliën.
‘Ze planten zich voort als konijnen…’
Het is een troostvolle gedachte dat ook wijzelf in tijden van nood een beroep kunnen doen op de medemenselijkheid van anderen.
Beter- bonbons uit het bos
Eigenlijk zou dit stukje gaan over pompoenpitten. Maar gistermiddag tijdens een boswandeling stuitte ik op prachtige tamme kastanjes en ik besefte dat dit (eind oktober) dé tijd is om in bos of park kastanjes te verzamelen.
Beter- Schnitzels uit het bos en soep uit de tuin
Kermit de kikker zei het al: it’s not easy being green. Denk je verantwoord bezig te zijn door lokaal, van het seizoen, en veelal plantaardig te eten, zitten er kwalijke ingrediënten als palmolie in je producten.
B’eter parelcouscoussalade
Ik moet bekennen dat ik nauwelijks gekookt heb afgelopen week. Het weekend bracht ik door in retraitecentrum Bosoord waar heerlijk voor ons gekookt werd. Doordeweeks had ik telkens pech met het openbaar vervoer: mijn gebruikelijke bus viel telkens uit, en vaak die van een half uur later ook nog. Of deze was veel te laat, waardoor ik telkens een uur langer onderweg was dan gebruikelijk. Gelukkig was het nog licht, droog, en niet al te koud, en een uitgevallen bus in Nederland is sowieso klein bier vergeleken met het lijden elders in de wereld – maar tijd om te koken was er dus nauwelijks
Heftige undercoverbeelden en rapport Spaanse octopuskwekerij
Nieuwe undercoverbeelden van de dierenwelzijnsorganisatie Compassion in World Farming (CIWF) laten zien hoe octopussen sterven in een ijsbad, de methode die zal worden gebruikt in een geplande Spaanse octopuskwekerij. Tegelijk publiceert CIWF een nieuw rapport over de wereldwijde schade door de kweek van octopussen en andere carnivore soorten. De organisatie roept politici en beleidsmakers op om een verklaring te tekenen om hier een einde aan te maken.
B’eter: hartige taart met kikkererwtenbodem
Onlangs had ik een teamuitje met collega’s. In de bus terug zat ik naast een nieuwe collega die ik nog niet kende. Ik weet niet meer hoe het gesprek liep, maar, gek he, gesprekken die ik voer monden vaak vroeg of laat uit in het uitwisselen van recepten. Van haar kreeg ik toen het volgende recept, dat ik noteerde achterop de plattegrond van Zutphen – de locatie van ons teamuitje.
