Is advaita een dwaalleer?
Volgens mij zit jij met twee paradoxen in je eh… maag.
Ten eerste vraag je je af hoe je je buikgevoel moet rijmen met niet-weten. Je bent ervan overtuigd dat je buikgevoel klopt, dat het waar is, dat het iets over de werkelijkheid zegt, misschien wel over de hoogste werkelijkheid. Tegelijk geloof je dat je niets kan weten, dus ook niet over de waarheid of de hoogste werkelijkheid.
Ten tweede vraag je je af hoe je je buikgevoel moet rijmen met advaita. Je gevoel zit volgens de advaita vedanta aan de gekende kant, die vergankelijk en illusoir is. Terwijl het ware zelf juist de onvergankelijke, onkenbare kenner van het gekende zou zijn, die zich op geen enkele wijze manifesteert, dus ook niet als piekervaring.
In beide gevallen, niet-weten en advaita, is je buikgevoel een waardeloze illusie, terwijl het nou net het heerlijkste, mooiste en meest authentieke is dat je ooit hebt ervaren. Ergens klopt er dus iets niet, maar wat?
Houd je buikgevoel je voor de gek? Hang je er teveel aan op?
Is niet-weten onzin? Heb je het wel goed begrepen?
Is advaita een dwaalleer? Ben je wel goed geïnformeerd? Begrijp jij je leraren verkeerd, of zij hun leer?
De eenvoudigste manier om aan een paradox te ontsnappen, is hem te laten bestaan. Waarom moet je buikgevoel in overeenstemming worden gebracht met niet-weten en advaita? Waarom moet je logisch zijn?
Als ik je buikgevoel goed begrijp, heeft het iets weg van een eenheid van tegendelen, waarin licht en donker, zacht en hard, dicht en ijl, dik en dun, rustig naast elkaar bestaan. Is er in die buik misschien ook ruimte voor de tegenstellingen waarmee je worstelt: weten en niet-weten, buikgevoel en niet-weten, buikgevoel en advaita, niet-weten en advaita, de gekende kant en de kennende kant? Zo ja, dan ben je in een klap van je problemen verlost. In elk geval vanbinnen.
Vanbuiten is wat anders. En als ik het goed begrijp ga je best vaak uit je buik.
