Afgelopen weekend deed onze Doopsgezinde Gemeente Zeist mee aan de plaatselijke kunstroute. Vijftien kunstzinnige leden lieten in kerkzaal en tuin zien wat zij zoal aan kunst te bieden hebben.
De viering van de zondagmorgen had ik samen met vriend Eelke Sietsma voorbereid. We hadden allebei een aandeel in de expositie. Als thema kozen we ‘Verbeelding’. In zijn korte overweging ging Eelke in op godsbeelden, die sterk bepaald worden door menselijke verbeelding. Mijn parallelle overweginkje ging in op de overeenkomsten tussen religie en kunst. In deze Vrijdag Zindag geef ik daar iets van door.
Mijn uitgangspunt is dat mensen het vermogen hebben om met allerlei beelden te spelen. Dankzij dat vermogen kunnen we duidelijk maken hoe we de werkelijkheid ervaren. En omgekeerd bouwen we met beelden onze eigen werkelijkheid. Mensen doen dat als ze zich met kunst omringen, maar ook als ze allerlei situaties op hun levensweg religieus duiden en zo hun leven inrichten.
Zowel in kunst als in religie roepen we met behulp van onze verbeelding een wereld op. Die wereld voegt iets toe aan de zogenaamde objectieve werkelijkheid. In oorsprong is dat extra iets persoonlijks, maar het kan met iedereen gedeeld worden. Zoals in een tentoonstelling, of in een kerkdienst.
Kunstzinnigheid kun je omschrijven als ‘betrokkenheid op een als mooi ervaren werkelijkheid’. Religie staat op soortgelijke wijze voor ‘betrokkenheid op een als heilig ervaren werkelijkheid’. In religieuze kunst komen schoonheid en heiligheid samen.
Even dacht ik: zouden we in onze kleine gemeente bovenmatig veel kunstzinnigen hebben omdat we ervaring hebben met religieuze verbeelding? Maar ik floot mijzelf snel terug, want niet ieder gemeentelid maakt kunst. Zoals in de kunst niet iedereen zich als gelovige zal zien.
Maar er zijn gelukkig veel meer terreinen dan kunst en religie waarop mensen met hun verbeelding aan de gang gaan, zoals in taal, samenleven, levensbeschouwing en werk.
