Twee jaar geleden liep ik een hersenletsel op, met als gevolg een blijvend verstoorde prikkelverwerking. Noodgedwongen zijn mijn zintuigen en hoe ik daarmee omga, een belangrijk onderdeel van mijn oefening geworden. Ik merk nu pas hoeveel ‘voedsel’ er binnenkomt via mijn zintuigen en hoe ik daar bijna instinctief onbewust op reageer. Het bewustzijn van dit proces kan belangrijke inzichten verschaffen in de keten van onderlinge afhankelijkheid (de 12 nidāna’s).
Zo was ik laatst op een stilteretraite. Het was eerlijk gezegd een hele uitdaging om niet gek te worden van alle gongs en klankschalen en gekuch en blatende schapen en een boiler die elke vijf minuten opsprong, ronkend als een bejaarde straaljager. Toch was ik er graag. Vooral het alleen en in stilte eten ervaarde ik als heilzaam.
De eerste dag was het dessert een Gala appel, een soort die bekend staat om haar zoete smaak. Ik nam de appel vast en bekeek hem aandachtig. Hij zag er erg smakelijk uit en voor ik het besefte, verdronk ik in de mooie kleur, rook het sap en voelde de ribbelige textuur van de appel mijn vingers strelen. Meteen wilde ik hem zo snel mogelijk opeten en hunkerde ik naar nog een appel na deze. Gelukkig was ik alert en voor ik er gulzig in beet, besefte ik wat er gaande was. Rustig legde ik de appel weer neer en ademde diep in en uit, tevreden dat ik het proces had gezien en onderbroken. Op dat moment zag ik de gele sticker die op de appel plakte met de volgende boodschap: ‘Feed your senses’. Ik knipperde even met mijn ogen en barstte toen uit in luid lachen. Ik beeldde me in dat dit een test was van een bende goedhartige bodhisattva’s die op datzelfde moment bulderend met me mee lachten. Ik bedankte hen en liet de appel voor wat het was. De rest van de retraite voelde ik me lichter en stroomde mijn aandacht ononderbroken als een lange rivier.
Hoewel ik de grap van de appel best kon smaken, hoop ik de volgende keer op retraite loeihard de tophit van Gala uit de luidsprekers te horen knallen terwijl ik in stilte eet:
“Freed from desire
mind and senses purified
freed from desire”
Ik stel me voor dat de bende bodhisattva’s goedgeluimd meeneuriën:
‘Nanananananananananana…’
