• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Boeddhisme » Geen dood, geen vrees (38) – Ziek zijn

Geen dood, geen vrees (38) – Ziek zijn

17 augustus 2026 door Jan Veenendaal

In een serie columns schrijft Jan Veenendaal aan de hand van boeken van Thich Nhat Hanh over zijn ongeneeslijke ziekte en de bijzondere, spirituele reis die hij hierdoor maakt. Jan is lid van de ‘Orde van Interzijn’. Zijn dharmanaam is: ‘True ripening gratitude’.
Jan was een mensenmens op wie je kon rekenen. Hij bezocht onder meer gedetineerden in gevangenissen en tbs-inrichtingen. Jan overleed op 27 november 2023. We herhalen zijn serie. Deze aflevering werd eerder, op 13 augustus 2022 in het BD geplaatst.

Wat is nou eigenlijk ziek zijn. Wanneer ben je ziek? Bij een goede verkoudheid kan je je echt ziek voelen. In jouw optiek ben je ziek. Je voelt je beroerd, kruipt in bed, hoeft helemaal niets. En voor een ander is het totaal anders. Wie of wat? bepaalt je mate van ziek zijn.

Als kind hoefde ik als ik me ziek voelde niet naar school als ik koorts had, achtendertig graden. Daar beneden was er geen discussie mogelijk, naar school. Hoe beroerd ik me ook voelde. Hopelijk doen ouders dat nu anders. Je kunt je gewoon beroerd voelen, niet lekker in je vel zitten, nergens zin in hebben. Ziek zijn is een raar gebeuren.

Mijn vrijwilligerswerk brengt me op plaatsen waar je als gewoon mens niet komt en brengt me in contact met mensen die ‘normaal gesproken’ niet tegen zou zijn gekomen in mijn leven, laat staan dat ik met ze zou praten. Veel van deze mensen zijn ziek, zo ziek zelfs dat ze niet of nauwelijks te behandelen zijn. Van deze mensen leer ik veel.

Hoe doen we het toch in ons leven, en wat is leven eigenlijk? Aan ziek zijn denken we zo min mogelijk, en als we ziek worden willen we zo snel mogelijk beter worden door naar de dokter te gaan, te rekenen op goede medicatie die ons zo snel mogelijk weer ‘op de been’ helpt. Sommigen stellen zelfs harde eisen, bedreigen, als ze niet krijgen wat ze willen. (tweederde van de doktersassistenten heeft te maken met een vorm van geweld op het werk volgens de NVDA (Nederlandse Vereniging van Dokters-assistenten)).

Waarom, waarom moeten we zo snel mogelijk weer op de been? Om weer deel te nemen aan dat wat we ‘leven’ noemen? Werken, vaak hard werken, sociale contacten onderhouden, erbij willen horen. Gezien worden, de ratrace waarvan we weten dat de stress die het met zich meebrengt ons erg ziek kan maken. We geven ons lichaam in de meeste gevallen niet eens de kans om zichzelf te genezen waar het in veel gevallen prima toe in staat is. We staan er niet bij stil hoe blij we moeten zijn dat ons lichaam het ‘gewoon’ doet. We nemen het voor normaal, voor granted, aan.

En wat doe ikzelf? Zeker met deze warmte me helemaal niet druk maken. Proberen invulling te geven aan mijn leven, wat leven dan ook is. Me overgeven aan niet weten, want is het immers niet de mind die ons gevangen houdt? Proberen dankbaarheid te leven. Te koesteren dat ik in deze omstandigheden op dit plekje op deze planeet, in dit universum mag leven. Proberen mijn dankbaarheid te laten schijnen over de manier waarop ik denk met mijn ziek zijn om te moeten gaan. Nog te kunnen denken, te kunnen schrijven, te kunnen lachen; hoe beroerd ik me soms ook voel.

De weg naar de dood ligt geplaveid met allerlei valkuilen. Het is weliswaar rustgevend om te weten dat er geen dood is, en daarmee geen vrees, alleen de weg er naartoe vind ik soms lastig. Statistisch gezien had dit lichaam al dood moeten zijn. Door bepaalde keuzes van behandelen en zéker van niet behandelen leeft het nog. De bijwerkingen van de behandelingen zijn pittig en er zijn daardoor dingen die ik niet meer kan. Dingen waarvan ik voor de behandeling zei, dacht, dat als me dit overkomt dan hoef ik niet meer te leven. Ondanks dat het helaas wel is gebeurd ben ik tevreden met het leven dat ik leid. Af en toe is er lijden en dat zal ongetwijfeld toenemen. Dat is dan, nu niet.

Categorie: Boeddhisme, Columns, Geluk, Jan Veenendaal Tags: 38, geen dood, geen vrees, Thich Nhat Hanh, ziek zijn

Lees ook:

  1. Geen dood, geen vrees (37) – Alles dat kan sterven sterft ooit
  2. Jan Veenendaal – geen dood, geen vrees (12) – een brief
  3. Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (9) – Leven als doden?
  4. Geen dood, geen vrees (13) – A year to love

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Lees Interacties

Reacties

  1. Els Mertens zegt

    17 augustus 2026 om 08:48

    Omdat wij al een zekere leeftijd hebben komen wij meer en meer in contact met de dood in onze omgeving.
    Het boek van Tich Nhat Tahn – o die moeilijke naam !- kennen we en er is meermaals in gelezen op heikele momenten. Voor mij betekent het veel, voor mijn man die een moeilijke start in het leven had, matcht het (nog) niet.
    Ondanks mijn gebrekkige Engels en nog andere taal fouten, ben ik nogal consistent bezig om mensen niet ziek of minder ziek te laten worden. De Klassieke Homeopathie heeft mij immers na 20 jaar behandeling al 20 jaar klachtenvrij gemaakt. Dat dossier ging niet over simpele verkoudheden en griep enzo…. Maar ik probeer wijs en soepel te zijn en niet in uitersten te vallen en lees alle dagen lessen van ZH de Dalai Lama. Momenteel heeft president Trump, waarvoor minister Robert Kennedy werkt, bijvoorbeeld combinatie vaccins gesplitst en gaat hij eindelijk vaccinatieschade ernstig laten bestuderen.
    Ik ben een beetje beschaamd dat ik al lang geen 5 euro heb gestort. Fijn dat u mij verder blijft contacteren. Het is ook fijn dat een patiënt door spiritualiteit of hoe moet ik het noemen, serener door zijn lijden geraakt… Ik heb momenteel zeer weinig geld, wegens onder andere geleend aan een buurvrouw, maar dat houd mij niet af van door te blijven gaan en mensen te steunen zoals de organisatie Childrens Health Defense, die een betere gezondheid voor de komende generaties voor ogen hebben. Het is ook fijn daarin voortgang te kunnen helpen bewerkstelligen.
    Dank U zeer voor de column over ziekte en dood die feitelijk niet bestaat.
    Met vriendelijke groet,

Primaire Sidebar

Door:

Jan Veenendaal

Jan Veenendaal (1951) is lid van de Leven in Aandacht sangha in de traditie van Thich Nhat Hanh waarbinnen hij lid is van de internationale Orde van Interzijn’. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 2 september 2026
    Basiscursus Zenmeditatie 2 september t/m 14 oktober 2026 in Arnhem
  • 2 september 2026
    Zenzitten in Leiden
  • 4 september 2026
    Lesweekend: Chamtrul Rinpoche teaching Kunzang Monlam
  • 7 september 2026
    Deep Time Walk
  • 7 september 2026
    Deep Time Walk
  • 7 september 2026
    Chega de Saudade/ No more blues
  • 10 september 2026
    Nieuwe Dharmagroep
  • 11 september 2026
    Ligmincha Utrecht
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 22 – Hoe Mahakashyapa de vlag streek voor Ananda

    Hans van Dam - 6 september 2026

    Ananda: Zeg maar Jan hoor. Mahakashyapa: Zeg maar Jaap.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Haiku van Renske – vergeten
    • Ardan – beschaving
    • De Poortloze Poort voor nitwits, koan 22 – Hoe Mahakashyapa de vlag streek voor Ananda
    • Column van Joop – vriendschap
    • Sodis – de virtuele denkster 596

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.