• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Boeddhisme » Geen dood, geen vrees (37) – Alles dat kan sterven sterft ooit

Geen dood, geen vrees (37) – Alles dat kan sterven sterft ooit

8 september 2025 door Jan Veenendaal

In een serie columns schrijft Jan Veenendaal aan de hand van boeken van Thich Nhat Hanh over zijn ongeneeslijke ziekte en de bijzondere, spirituele reis die hij hierdoor maakt. Jan is lid van de ‘Orde van Interzijn’. Zijn dharmanaam is: ‘True ripening gratitude’.
Jan was een mensenmens op wie je kon rekenen. Hij bezocht onder meer gedetineerden in gevangenissen en tbs-inrichtingen. Jan overleed op 27 november 2023. We herhalen zijn serie. Deze aflevering werd eerder, op 23 juli 2022 in het BD geplaatst.

De hitte van de laatste dagen is niet goed voor me. Ik moet erg rustig aan doen. De opvliegers die ik ten gevolge van mijn medicatie heb zijn bij dit weer haast niet te doen. Af en toe geven ze hartkloppingen wat een erg onrustig gevoel veroorzaakt. Slapen gaat slecht, echte afkoeling vond ik om de hoek bij een kopje koffie en het lezen van de kranten in het restaurant van het Okurahotel in Amsterdam. Wat een zegen.

Het is fijn weer langere tijd in mijn geboortestad te zijn waar ik veertig jaar heb gewoond. Ik geniet zonder de hitte ontzettend en zie dingen die ik al die jaren niet heb gezien. Het is zo anders met een onderzoekende blik bewust door je stad te lopen dan er te wonen en alles voor lief aan te nemen en je vooral te ergeren aan de dingen die fout gaan, wat ik jaren heb gedaan. Hoe vaak kan ik hier nog lopen, ontdekken en genieten?

Hoe lang blijft dit lichaam, deze manifestatie, nog bestaan is een regelmatig terugkerende vraag die ik mezelf stel. We hebben immers geleerd dat we een lichaam nodig hebben om te bestaan. Maar is dat wel zo? Is het omgekeerde niet het geval? Wanneer degene die we werkelijk zijn vertrekt uit degene die we denken te zijn, stort dat ineen.

Het wordt afval dat opgeruimd moet worden. De verpakking wordt weggegooid, de inhoud blijft bestaan. Alles dat kan sterven sterft ooit. Wat niet kan sterven sterft nooit. Wat sterft nooit? We ‘weten’ dat we niet dit lichaam zijn, we weten dat we zoveel meer zijn dan de beperktheid van dit lichaam.

Thich Nhat Hanh heeft een prachtige kalligrafie gemaakt met de titel ‘Be still and know’. Voor mij gaat daar ‘Be still and don’t know’ aan vooraf. Wanneer we ons ten diepste beseffen en realiseren dat we niets weten komt er ruimte voor weten. Niet weten is immers een staat van zijn, een open aanwezig zijn met wat zich voordoet.

Dat is wat we ontwaken noemen. Om te kunnen ontwaken in dit leven moet je eerst doodgaan in dit leven. Dit doodgaan is voorbijgaan aan het denken, ontsnappen aan het denken, voorbij de manifestatie van dit lichaam. De ratio aan de kant. Loslaten dat je denkt te weten wie je bent. Leeg zijn.

Ga verder, kijk verder, laat los, laat los! Los van alle kennis, los van alle vaste grond. Je kunt het niet weten met je verstand, je kunt het niet weten met wie je denkt te zijn. ‘Je’ bestaat niet. ‘Je’ bent geen afgescheiden ‘ik’. ‘Je’ is niets, ‘Ik’ is niets. Zo eenvoudig is het.

Ons denken houdt ons op het verkeerde pad, beperkt ons. Ga de eindeloos diep lijkende put in, durf het! Ga voorbij je geprogrammeerde denken dat je ooit is ingeprent. Dat ben je niet!

Je bent vrij, speel! Speel in alle vrijheid houd ik mezelf voor; ga voorbij het denken probeer ik mezelf ook voor te houden wanneer ik het moeilijk heb. Vaak lukt het, vaak ook niet.

Categorie: Boeddhisme, Columns, Geluk, Jan Veenendaal Tags: 37, geen dood, geen dood geen vrees, geen vrees, inhoud, laat los, ontwaken, Thich Nhat Hanh, verpakking

Lees ook:

  1. Geen dood, geen vrees (38) – Ziek zijn
  2. Geen dood, geen vrees (39) – Over leven
  3. Geen dood, geen vrees (42) Dood. Straf?
  4. Geen dood, geen vrees (48) – Geen geboorte, geen dood

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Jan Veenendaal

Jan Veenendaal (1951) is lid van de Leven in Aandacht sangha in de traditie van Thich Nhat Hanh waarbinnen hij lid is van de internationale Orde van Interzijn’. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 6 juli 2026
    Zomer Avond Zen in Arnhem 6 juli -31 augustus
  • 24 juli 2026
    10 daagse Chöd retreat
  • 25 juli 2026
    Gevoel, perceptie en mentale formaties
  • 31 juli 2026
    Dhyana & Insight – Reevaluating Dhyana
  • 9 augustus 2026
    Chanting for World Peace
  • 12 augustus 2026
    Wandering the Way of Perfect Wisdom
  • 17 augustus 2026
    Boeddha- vakantieweek met Tara, de vrouwelijke Boeddha van wijsheid
  • 20 augustus 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 15 – De pelgrim die geen stokslagen kreeg

    Hans van Dam - 19 juli 2026

    Dongshan zei: Gisteren heeft u mij drie stokslagen bespaard, wat deed ik dan verkeerd?

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • ‘God was gewoon een implantaat’
    • Vrienden van het BD, dank je wel voor de gulle gaven
    • Chinese wet op de etnische eenheid: dissident Zhang Yi gearresteerd in Lhasa
    • Boeken – De verrassende macht van vragen
    • Spiegeltje, spiegeltje aan de wand: wie schenkt de meeste suiker van het land?

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.