Het tegenovergestelde van cultuur is onbeleefdheid. Waar cultuur is, is geen onbeleefdheid. Waar onbeleefdheid is, is geen cultuur. Onbeleefdheid verwijst naar een laakbaar lichaamshandeling, spraak en denkwijze. Als iemands lichamelijke of verbale handelingen of denkwijze laakbaar zijn, wordt die persoon als onbeleefd beschouwd. Zo’n onbeleefd persoon zal zich overgeven aan geweld en het schaden van anderen. Hij verbrandt zichzelf en anderen met zijn innerlijke vlammen van hebzucht, haat, woede, waanideeën, enzovoort. Met zulk slecht gedrag gaat hij in tegen de ware cultuur. Ware cultuur betekent dus moreel onberispelijk, puur, rein, zachtaardig, beschaafd, vredig en beminnelijk zijn in lichaam, spraak en geest.
Boeddhisme
Henk – Dilemma
Soms kun je als beoefenaar van boeddhisme en dzogchen voor van die dilemma’s geplaatst worden.
Zo ontdekte ik laatst een rode vlek op mijn voormalige perzikhuidje, ter hoogte van mijn rechterschouder. Ongeveer in het midden een donkere, knopachtige uitwas, die als je goed keek ook pootjes bleek te hebben.
Jawel, een teek.
Guy – dhammazaadjes – Structuren
Structuren zijn menselijke constructies die de vergankelijkheid van de dingen maskeren. Zij begrenzen de ruimte. Structuren zijn muren die de dhammanuvatti beletten te ontsnappen uit zijn ‘ik’-gevangenis. Het zijn wolken die tegenhouden dat de beoefenaar de zon ziet. Het zijn dikke gordijnen die beletten dat het licht binnenkomt.
Ardan – Hoppe, hoppe, soppe
…
Henk – Mijmeringen over vertrouwen
Niet-vertrouwen is ook vertrouwen, op dezelfde manier waarop geloven hetzelfde is als niet-geloven. En zijn hetzelfde is als niet-zijn.
Boeken – op zoek naar de Kern met ValDigFer
De ‘beeldgedichten’ zijn allen eerder, in de periode van januari 2023 tot december 2025, gepubliceerd in het Boeddhistisch Dagblad. Onder het motto “niet drukken maar delen” publiceert Valkering deze beeldgedichtenbundel, alles mag zonder zonder zijn toestemming gepubliceerd en gedeeld worden daar niets van hem (Fred Valkering) is.
XR Buddhist UK – het jaar van het vuurpaard
De nieuwe maan van deze maand luidt het Chinese en Tibetaanse Nieuwjaar van het Vuurpaard in, dat symbool staat voor het pad van wijsheid door energie. Vuur verbrandt onwetendheid en het paard stuwt de beoefenaar vooruit. Spirituele beoefening helpt ons om op het paard te klimmen en te rijden – om de controle terug te nemen en terug te keren naar onze natuurlijke staat van evenwicht en aanwezigheid, zowel in stilte als in beweging.
Onleesbaar spiegelschrift
Pas als je vergeten bent
Wat je onthouden moet
Vult het zichzelf in
Dan is je thuis
Geen herinnering
Henk – Goed en Kwaad
In mijn achtertuin had ik geheel eigenhandig een kuilgrot uitgegraven. Nadat ik me in een bordeauxrood gewaad had gewikkeld, en een kussen van gedroogd gras tegen pijnlijke gluteus maximussen had neergelegd ging ik zitten. Vooraf sprak ik de gelofte uit dat ik niet meer zou opstaan vóórdat ik ‘Het’ bereikt had.
Muizenissen
Ik beloof alle levende wezens te redden…
Tsja, en hoe doe je dat dan, alle levende wezens. Je eet geen vlees meer, loop alleen nog maar gympen, kijkt de hele index na op elk pak in de supermarkt, afijn je doet je best. Help, heb ik ineens een muis in huis, dat lijkt mij niet zo fris, dus ik roep: ‘Lief muisje, ga eens buiten spelen.’ En vraag niet hoe het kan: ik zie haar door de open tuindeur naar buiten lopen. Maar toen ze uitgespeeld was, kwam ze om een stukje kaas zeuren. Niet dat ik haar gezien heb, maar de kaas wel die ik op het aanrecht had laten liggen Er zaten gaten in die anders waren dan ik gewend was.
Voormalige Tibetaanse politieke gevangenen bieden ‘Lang Leven Gebed’ aan Dalai Lama aan
De voormalige politieke gevangenen schetsten een beeld van een samenleving die onderworpen is aan wijdverbreide bewaking en onderdrukking. Ze beweerden dat Tibetanen niet alleen beperkingen ondervinden op het gebied van religieuze praktijken, maar ook op het gebied van vrijheid van meningsuiting, internettoegang en zelfs vrijheid van denken. Zelfs eenvoudige handelingen, zoals het uitvoeren van traditionele pelgrimstochten, kunnen naar verluidt leiden tot plotselinge ondervragingen en inspecties.
De Boeddha ligt begraven in Antwerpen
Jan de Zutter: ‘Culturele uitwisselingen blijven, net zoals archeologische restanten, vaak lang verborgen onder dikke lagen geschiedenis. Ze worden pas duidelijk na een opgraving, als de buitenste lagen voorzichtig weggeschraapt worden. Op een dag viel ik in onze Antwerpse zendojo bijna van mijn meditatiebankje toen het tot me doordrong dat op exact 500 meter van waar ik zat te mediteren, de botten van de Boeddha bewaard worden.’
De terugkeer van de tempelwachters
Al jaren staan twee 14de-eeuwse Japanse tempelwachters in het Rijksmuseum. Ooit bewaakten zij de poort van een afgelegen tempel in Japan, diep geworteld in een lokale gemeenschap. Maar wat gebeurt er wanneer zulke beelden hun oorspronkelijke plek, functie en betekenis verliezen?
Henk – De Staat
De essentie van De Staat, zoals ik hem voor het gemak maar even noem, is niet dat er iets aantoonbaars, grijpbaars, meetbaars, onderscheidbaars, leesbaars of zelfs maar aanwijsbaars is, hoe hard er ook geschud wordt.
Het jaar 2026 – dag 56 – haarlemmerolie
Het boeddhisme is niet voor een gat te vangen.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Guy – dhammazaadjes – Observeer zonder hoofd boven je hoofd
Dhamma is spontaan. Het is de natuurwet. De eeuwige wet. Dhammo sanantano. Dhamma staat voor ruimte. Dhamma is duidelijk. Eenvoudig. Zonder poespas. Zonder begoocheling. Zonder eigendunk. Zonder geveinsde vastigheid.
Henk – katerlijden
‘Als een braaf dzogchenbeoefenaar probeerde ik mijn ernstig verstoorde staat van zijn zichzelf te laten bevrijden en niet al mijn gedachten te volgen die stormenderhand opkwamen. Te vergeefs. Ik had er gewoon zwaar de pest in.’
Boeddhist en bioloog Jana Verboom: “Ik ben dankbaar dat Thich Nhat Hanh op mijn pad is gekomen.”
Na de Dalai Lama is de in 2022 overleden Vietnamese monnik Thich Nhat Hanh de bekendste boeddhistische leraar ter wereld. Verboom kan het zich nog als de dag van gisteren herinneren, dat ze voor het eerst iets van hem las. “Ik kende hem niet, maar toen ik begon met lezen, dacht ik ‘Wow’. Het voelde als thuiskomen. Het paste helemaal in mijn wereldbeeld.”
Henk – Boeddha
Een goede vriendin van mij, ex-boeddhistische non, heeft twee zoontjes, op het moment dat dit speelde respectievelijk 5 en 7 jaar. De oudste, Durk, reed op een goede dag met mij mee naar mijn huis, een woonboerderij in het noorden van Friesland. Ik logeerde met mijn vriendin in een tijdelijke functie als oppas in het huis van die boeddhistische vriendin; we hadden haar zoontjes omdat ze zo lief waren geweest pannenkoeken beloofd.
Henk – willebeest
‘Wij zijn ons brein,’ filosofeert Dick Swaab, terwijl daar geen enkele wetenschappelijke bewijsvoering voor bestaat, volgens criticasters. ‘We are our thoughts, but we are not our brain,’ zei een Tibetaanse lama tijdens een bijeenkomst die ik in het voorjaar bezocht, en daar houd ik mij aan, zoals Olivier B. Bommel placht te zeggen.
Guy – dhammazaadjes – Pure Dhamma
Pure Dhamma laat zich niet inperken door rituelen, door religieuze praktijken, door hiërarchie, door structuren.
Henk – Dzogchen, een staat van zijn
Dzogchen is de werkelijke, natuurlijke staat van zijn, die iedereen al bezit en die alleen nog maar ontdekt hoeft te worden, een staat voorbij alle concepten.
HUM – expo The Symbol of Enlightenment
De titel HUM verwijst naar de Sanskriet zaadlettergreep हूं, een kernbegrip binnen de Tibetaans boeddhistische traditie. HUM staat voor de eenheid van lichaam, geest en wijsheid en voor innerlijke afstemming. Verlichting wordt hier niet benaderd als een eindpunt, maar als een voortdurende kwaliteit van bewustzijn. Een steeds opnieuw terugkeren naar aanwezigheid.
Henk – Vergankelijkheid
Adriaen Valerius schreef een lied, genaamd ‘Die winter is verganghen,’ Adriaen zelf is trouwens ook al lang verganghen.
Maar de symboliek wordt wel heel mooi neergezet in regel twee: ‘Ic sie des meienschijn.’
Het éne gaat, het andere komt.
