Duizend slachtoffers aan de Nepalese kant van de grens, minder dan 20 aan de Tibetaanse kant, aldus de CCP. Wie dit cijfer betwist, belandt in de gevangenis.
De modderstroom bij de haven van Gyirong heeft twee parallelle tragedies veroorzaakt. De ene is de ramp zelf. De andere is de campagne die is gelanceerd om iedereen het zwijgen op te leggen die het aandurft de menselijke tol in te schatten. De autoriteiten hebben aangekondigd dat de operatie ‘Clean Internet 2026’ met grote kracht vordert, en de lijst van gestrafte burgers wordt elke dag langer. Er zijn tien gevallen bekendgemaakt als voorbeelden van wat er gebeurt wanneer gewone mensen proberen grip te krijgen op een catastrofe die zich te snel ontvouwde om door de officiële verhalen bij te kunnen blijven.
De gestrafte burgers hebben geen beweging opgezet. Ze hebben geen onderzoeksrapporten gepubliceerd. Ze hebben geen vertrouwelijke documenten gelekt. Ze hebben cijfers gepost. Qiu schreef dat er in het nieuws sprake was van 1.400 doden tussen Nepal en Tibet, terwijl hij had gehoord dat er 3.000 vermist waren. Liu schreef dat er aan de Tibetaanse kant meer dan 3.000 mensen waren omgekomen. Tan schreef dat enkele duizenden mensen in de haven van Gyirong in een oogwenk het leven lieten. Zhang schreef dat meer dan duizend mensen waren meegesleurd en dat het aantal arbeiders, toeristen en reizigers ruimschoots boven de duizend lag. Pan schreef dat de modderstroom meer dan 1.000 mensen had bedolven. Yi schreef dat de ramp mogelijk zo’n 500 slachtoffers had geëist en dat de vermisten waarschijnlijk niet meer in leven waren. Zhou schreef dat hij had gehoord dat er tienduizenden doden waren gevallen en dat een heel dorp was verdwenen. Guo schreef dat er aan de Tibetaanse kant minstens duizend slachtoffers moesten zijn. Yang schreef dat het aantal vermisten was opgelopen tot 826. Een andere Yang noemde in een reactie gedeelte een ander dodental.
Orde handhaven
Op elk van deze berichten werd met dezelfde standaardformule gereageerd: de lokale openbare veiligheidsdienst heeft een administratieve boete opgelegd. Deze zin duikt net zo regelmatig op als een stempel op een bureaucratisch formulier. De sancties worden gepresenteerd als routinemaatregelen om de orde te handhaven. De wettelijke grondslag hiervoor is artikel 29 van de Wet op de bestraffingen inzake openbare veiligheid, dat een hechtenis van maximaal vijf dagen toestaat voor het verspreiden van valse informatie. Eenmaal in hechtenis kan een burger worden beschuldigd van het bewust verzinnen van valse informatie op grond van artikel 291-1, lid 2, van het Wetboek van Strafrecht, wat de weg vrijmaakt voor formele aanhouding en vervolging met een mogelijke gevangenisstraf van drie jaar. De Partij heeft gesproken. Als je het officiële dodental in twijfel trekt, riskeer je je vrijheid te verliezen.
Grootschalige ramp
De officiële cijfers blijven laag. De autoriteiten spreken van minder dan 20 bevestigde doden en minder dan 600 vermisten. Deze cijfers zijn al dagenlang ongewijzigd. Ondertussen wordt in de Nepalese berichtgeving aan hun kant van de grens melding gemaakt van meer dan duizend bevestigde doden. Satellietbeelden tonen verwoestingen die wijzen op een grootschalige ramp. Tibetaanse inwoners die video’s probeerden te delen, zagen hun berichten verdwijnen. Onafhankelijke onderzoekers in het buitenland hebben getuigenissen verzameld die een beeld schetsen van verwoesting dat niet overeenkomt met het officiële verhaal. Deze verslagen kunnen binnen China niet zonder gevolgen worden gepubliceerd.
Het satirische element komt vanzelf naar voren uit het contrast tussen de ernst van de ramp en de strengheid waarmee de autoriteiten jacht maken op degenen die schattingen op hun telefoons hebben getypt. Een modderstroom vernietigt huizen, wegen en levens. Een burger schrijft dat hij heeft gehoord dat er duizend slachtoffers zijn gevallen. De politie reageert met een administratieve boete. Een andere burger schrijft dat zij heeft gehoord dat het om tienduizenden gaat. Misschien overdrijft zij, maar ook hier reageert de politie met een administratieve boete. De herhaling creëert een ritme dat op een ritueel lijkt. De ramp wordt ondergeschikt. Het handhaven van de officiële versie wordt de centrale taak.
De campagne wordt gepresenteerd als een strijd tegen geruchten. In dit geval is de definitie van een gerucht eenvoudig: een gerucht is elk cijfer dat niet overeenkomt met het officiële cijfer. De ramp vond plaats in Tibet, een regio waar informatie als een strategische hulpbron wordt beschouwd. De autoriteiten sturen het verhaal met dezelfde precisie aan als waarmee ze grenscontroles uitvoeren. De cijfers van de regering worden beschouwd als de enige aanvaardbare waarheid. Elke afwijking wordt beschouwd als een bedreiging voor de stabiliteit. Het resultaat is een situatie waarin families niet kunnen vertrouwen op openbare informatie om te begrijpen wat er met hun familieleden is gebeurd, en waarin burgers die hun angst of verdriet uiten, kunnen worden vastgehouden.
De modderstroom heeft het land bedolven. De campagne begraaft de stemmen van degenen die proberen te beschrijven wat ze hebben gezien. De tien gestrafte burgers worden voorgesteld als voorbeelden van wangedrag. Ze zijn echter voorbeelden van iets anders. Ze laten zien hoe gevaarlijk het is geworden om de doden in een rampgebied te tellen. Ze laten zien hoe het schatten van het aantal slachtoffers een overtreding is geworden. Ze laten zien hoe de autoriteiten cijfers behandelen als politieke verklaringen. De ramp in de haven van Gyirong heeft vele levens gekost. De campagne ‘Clean Internet 2026’ ontneemt de vrijheid om erover te spreken.
Lopsang Gurung gebruikt om veiligheidsredenen een pseudoniem.
Geef een reactie