De zelfverbranding wordt door Tibetanen heel anders gezien dan door westerse waarnemers, die de context vaak over het hoofd zien.
De zelfverbranding die op 3 juli 2026 plaatsvond voor het gebouw van de Verenigde Naties in New York, markeerde een ernstig en symbolisch moment in de lange geschiedenis van Tibetaans protest. De man die zichzelf in brand stak was Rangzen Lobga, een in ballingschap levende Tibetaan die bewust voor deze daad koos en deze beschouwde als een geweldloos offer voor de nationale zaak van Tibet. In zijn laatste boodschap, die kort voor zijn dood werd vrijgegeven, bevestigde hij dat zijn protest was getimed om samen te vallen met de inwerkingtreding van de nieuwe Chinese wet ter bevordering van etnische eenheid en vooruitgang, die op 1 juli 2026 van kracht werd. De volgende dag voerde hij zijn zelfverbranding uit, waarbij hij uitlegde dat deze niet was ingegeven door persoonlijke tegenslag, maar door wat hij omschreef als de systematische vernietiging van de Tibetaanse identiteit.
Hoewel veel westerlingen de daad van Rangzen Lobga als zelfmoord beschouwen en – hoewel ze begrip hebben voor het protest – het besluit van de activist om zichzelf in brand te steken als extreem veroordelen, waarbij sommigen volhouden dat het nemen van eigen leven nooit gerechtvaardigd is, zien Tibetanen wat er is gebeurd anders en benadrukken zij het belang van de context.
In zijn testament verklaarde Rangzen Lobga: ‘De communistische regering van China blijft maatregelen nemen om diverse beleidsmaatregelen door te voeren die gericht zijn op de vernietiging van Tibet en zijn bevolking.’ Hij prees de Tibetanen in Tibet voor hun veerkracht en zei: ‘Ik heb absoluut niets negatiefs te zeggen over het Tibetaanse volk in Tibet, om de waarheid van harte te spreken. De maatschappelijk bewuste oprechtheid waarmee zij zich inzetten voor de bevordering of heropleving van onze gesproken taal en ons schrift, evenals onze religie en cultuur, is werkelijk bewonderenswaardig. Om deze reden wil ik hen mijn dank betuigen. ‘Hij richtte zich ook tot de Tibetanen in ballingschap en spoorde hen aan om harder te werken voor de nationale zaak en het democratische systeem te eerbiedigen dat door de Dalai Lama is ingesteld. Hij herinnerde hen aan de vermaning van de Dalai Lama dat „jullie allemaal woordvoerders zijn van het Tibetaanse volk“, en benadrukte dat Tibetanen in het buitenland niet zelfgenoegzaam mogen worden.
In zijn boodschap benadrukte hij de eenheid tussen alle Tibetaanse provincies, verwierp hij provinciale verdeeldheid en riep hij op tot gezamenlijke actie: „Om deze reden zijn we als Tibetanen allemaal één. We moeten ons inzetten voor de Tibetaanse nationale zaak. We moeten ons inzetten voor de zaak van het Tibetaanse volk als zodanig.” Hij stelde dat het verlies van onafhankelijkheid de hoofdoorzaak was van al het leed: „Alles wat ons ontbreekt, wat het ook moge zijn, komt allemaal doordat we geen onafhankelijkheid hebben.” Zijn laatste oproep was politiek compromisloos: „Overwinning voor de onafhankelijkheid van Tibet! Overwinning voor Tibet! Overwinning voor de onafhankelijkheid van Tibet!“
Het Tibetaanse parlement in ballingschap, de meest gezaghebbende stem van de Tibetaanse diaspora, reageerde snel en plechtig op het incident. In zijn officiële verklaring, gedateerd op 3 juli en gepubliceerd op 7 juli, bestempelde het de zelfverbranding als een daad van buitengewone moed, waarbij het stelde dat „het feit dat wijlen Rangzen Lobga zijn kostbare leven heeft opgeofferd voor Tibet en voor de zaak van Tibet een grote heldendaad is die voor altijd onuitwisbaar in de geschiedenis van Tibet zal blijven staan.” Het Parlement plaatste zijn offer in het bredere kader van de Tibetaanse zelfverbrandingen sinds 2009 en merkte op dat „in totaal ruim 150 Tibetanen in Tibet en in ballingschap zichzelf in brand hebben gestoken in een eindeloze reeks protestacties“, die het omschreef als zowel de langste als de grootste geweldloze protestbeweging in haar soort in de wereldgeschiedenis.
De reactie van het Parlement draaide om twee dringende oproepen. Ten eerste riep het de internationale gemeenschap – regeringen, parlementen en organen van de Verenigde Naties – op om een juridische toetsing uit te voeren van de nieuwe Chinese wet inzake etnische eenheid, waarbij het waarschuwde dat doortastende maatregelen nodig waren „om te voorkomen dat er een misdaad van etnische genocide plaatsvindt”. Het drong er bij internationale actoren op aan om een onderzoek in te stellen naar degenen die verantwoordelijk zijn voor beleid dat volgens het Parlement neerkomt op culturele en etnische vernietiging, en hen ter verantwoording te roepen. Ten tweede herhaalde het zijn al lang bestaande eis dat de Chinese regering alle gevallen van zelfverbranding onderzoekt in hun politieke, culturele en religieuze context, en een einde maakt aan wat het omschreef als gewelddadige onderdrukking in Tibet. De verklaring werd afgesloten met een hernieuwde oproep tot een zinvolle dialoog om het Chinees-Tibetaanse conflict op te lossen.
In de nasleep van de zelfverbranding in New York luidde de boodschap van het Parlement dat deze daad geen op zichzelf staande tragedie was, maar deel uitmaakte van een aanhoudend moreel protest tegen beleid dat wordt gezien als een existentiële bedreiging voor de Tibetaanse identiteit. Door het incident in verband te brengen met de onlangs ingevoerde wet op de etnische eenheid, wilde het Parlement de urgentie van internationale aandacht onderstrepen en zijn inzet voor vreedzame belangenbehartiging van de Tibetaanse rechten, eenheid en het voortbestaan van de natie opnieuw bevestigen.
