Milieudefensie en Shell treffen elkaar komende vrijdag 22 mei bij de Hoge Raad voor de zitting van de Klimaatzaak. In 2021 won de klimaatorganisatie de baanbrekende Klimaatzaak tegen het olie- en gasbedrijf. In 2024 oordeelde het hof in hoger beroep dat Shell wél zijn CO₂-uitstoot moet terugbrengen, maar dat het niet kon vaststellen met welk percentage.
“Wij laten tijdens deze cassatiezitting zien dat er wel degelijk een stevige juridische basis is om Shell een concreet percentage op te leggen om zijn uitstoot omlaag te brengen. De tijd van vrijblijvendheid is voorbij”, zegt Winnie Oussoren, woordvoerder van Milieudefensie.
In de Klimaatzaak eist Milieudefensie dat Shell zijn CO₂-uitstoot met 45% terugbrengt in 2030, ten opzichte van 2019, in lijn met het klimaatakkoord van Parijs. Het is de eerste keer ter wereld dat de hoogste rechter van een land zich zal buigen over de civielrechtelijke reductieplicht van een bedrijf ten aanzien van gevaarlijke klimaatverandering. Oussoren: “Als één van de grootste vervuilers ter wereld, heeft Shell een grote verantwoordelijkheid. Het olie-en gasbedrijf draagt met zijn gigantische uitstoot bij aan het veroorzaken van gevaarlijke klimaatverandering. Als Shell een land zou zijn, dan zijn er maar vier landen die meer uitstoten.”
Verplichtingen
De rechter onderstreepte in de uitspraak in hoger beroep drie belangrijke punten: namelijk dat Shell een eigen verplichting en verantwoordelijkheid heeft om zijn CO2-uitstoot te verminderen, om mensenrechten te beschermen en om een passende bijdrage te leveren aan het klimaatakkoord van Parijs. Oussoren: “Zonder concreet reductiedoel blijven deze verplichtingen echter te vrijblijvend. Een concreet percentage helpt om mensen wereldwijd écht te beschermen tegen gevaarlijke klimaatverandering die Shell mede veroorzaakt.”
Volgens het hof bestaat er in de klimaatwetenschap op dit moment onvoldoende overeenstemming over een specifiek reductiepercentage waaraan een individuele onderneming als Shell zich zou moeten houden. Milieudefensie benadrukt dat het hof met dat oordeel op een te nauwe manier naar de zaak heeft gekeken. Advocaat Roger Cox: “Alle wetenschap in deze zaak wijst dezelfde kant op: Shell moet CO2 reduceren. De rechter had de verschillende door de wetenschap geboden opties niet moeten zien als een reden om geen reductiepercentage vast te leggen, maar juist als basis voor een redelijke bandbreedte, waarbinnen het voor Shell geldende reductiepercentage gevonden had kunnen worden.”
In de rechtszaak die Urgenda tegen de Staat won, werd ook een reductiepercentage binnen een bandbreedte gekozen. In de rechtszaak van de Zwitserse KlimaSeniorinnen benadrukte het Europese Hof voor de Rechten van de Mens tevens dat de rechter moet ingrijpen bij een dreigende schending van mensenrechten.
Fossiele activiteiten toegenomen
Shell heeft nog altijd geen toereikende klimaatdoelen. Oussoren: “Het bedrijf heeft niet eens een concreet plan opgesteld om te komen tot een netto-nul uitstoot in 2050. Shells zogenaamde ’target’ voor 2050 is feitelijk niet meer dan een marketingslogan.” Tijdens de zittingsdagen van het hoger beroep gaf Shell toe dat zijn uitstoot in 2030 niet zal zijn verminderd. Sinds de uitspraak van het hof in 2024 heeft Shell zijn fossiele activiteiten zelfs opgeschroefd. Zo verklaarde de oliegigant in 2025 door te gaan op de oude weg van fossiele energie en de productie van vloeibaar aardgas (LNG) zelfs op te voeren tot na 2030. In april 2026 kocht Shell voor zo’n 14 miljard dollar nog een groot Canadees schaliegas- en oliebedrijf. Daarnaast heeft Shell nog een aandeel in 700 nieuwe olie- en gasvelden die aangeboord zouden kunnen worden. Milieudefensie is onlangs een tweede Klimaatzaak gestart met de eis dat Shell stopt met het aanboren van nieuwe olie- en gasvelden en dat het bedrijf zijn uitstoot stap voor stap vermindert tussen 2030 en 2050.
Oussoren: “Shell houdt de wereld verslaafd aan het fossiele systeem waar we dringend vanaf moeten. De voortdurende investeringen in olie en gas verergeren de klimaatcrisis, versterken een carbon lock-in en gaan in tegen Shell’s verplichtingen om onder andere een passende bijdrage te leveren aan de doelen van het klimaatakkoord van Parijs. Daarom is een concreet reductiepercentage noodzakelijk.”
Naast Paulussen Advocaten staan de cassatieadvocaten van BarentsKrans Milieudefensie en de mede-eisers bij tijdens de cassatie. Milieudefensie startte de rechtszaak in 2018 met zes mede-eisende organisaties: Greenpeace, de Waddenvereniging, ActionAid, BothENDS, Fossielvrij NL en Milieudefensie Jong.
Geef een reactie