Staatssecretaris Dijksma start onderzoek naar de toename van dierenleed en dierziektes in de vee-industrie als gevolg van de afname in het gebruik van antibiotica. Daarmee geeft ze gehoor aan een oproep van Wakker Dier.
Wakker Dier kreeg de laatste tijd veel signalen over zieke dieren en zelfs hogere sterfte bij zowel kalveren, varkens als kippen. Meerdere experts bevestigen dit beeld nu tegenover de Persdienst en ook de staatssecretaris stelt deze signalen te hebben ontvangen. Dik Mevius, hoogleraar veterinaire infectieziekten, tegen de Persdienst: “De intensieve veehouderij is nu toe aan de volgende stap: dieren gezond houden door hun leefomstandigheden verder te verbeteren.” Volgens Wakker Dier zijn de leefomstandigheden inderdaad het probleem. Door de slechte omstandigheden in de stallen kunnen de dieren vaak alleen met veel antibiotica overeind worden gehouden.
Varkens, kalveren en kippen zijn extra gevoelig voor ziektes, onder andere door de hoge groeisnelheid, volgepropte stallen en stressvolle omstandigheden. Zo heeft een plofkip negen keer vaker antibiotica nodig dan een kip met een beter leven. Wakker Dier: “Ook wij vinden dat het antibioticagebruik in de vee-industrie drastisch naar beneden moet. Maar als je de antibiotica zomaar weghaalt zonder de leefomstandigheden te verbeteren, schuif je het probleem door naar de dieren. We moeten daarom fatsoenlijker omgaan met dieren zodat het medicijngebruik ook naar een fatsoenlijk niveau terug kan.”
Volop signalen maar gedegen inzicht in ziektecijfers ontbreekt
Er zijn veel signalen dat de toename van een aantal gezondheidsproblemen gekoppeld is aan het verminderde antibioticagebruik. Zo neemt het aantal darmproblemen bij varkens toe en noemen dierenartsen het strengere antibioticabeleid als mogelijke oorzaak. Uit een indicatief onderzoek van de WUR over vleeskuikens blijkt dat door een lager antibioticagebruik slachterijen meer dieren afkeuren vanwege ziektes. Bovendien lijken zeer recente cijfers van de Gezondheidsdienst Dieren aan te tonen dat antibioticareductie leidt tot meer pootproblemen zoals kreupelheid bij vleeskuikens. De Gezondheidsdienst concludeert dat de huidige situatie vraagt om bredere analyse van de gevolgen van antibioticareductie in de vleeskuikenhouderij. Helaas is er nog nooit een integraal onderzoek gedaan naar de gevolgen van antibioticareductie voor de diergezondheid en dierenwelzijn. De cijfers over trends in dierziektes zijn vaak niet openbaar, maar meerdere experts bevestigen aan de Persdienst dat het aantal welzijns- en gezondheidsproblemen bij kalveren, vleeskuikens en varkens toeneemt. Ook het aantal dieren dat vroegtijdig sterft neemt toe.
De overheid moet de gevolgen in de gaten houden
Wakker Dier heeft staatssecretaris Dijksma een brief gestuurd met de vraag om meer informatie en controle. De organisatie: ‘Uiteraard vinden wij het zeer belangrijk dat het antibioticagebruik in de vee-industrie wordt teruggedrongen. Maar het is wel belangrijk dat de overheid integraal onderzoek doet naar welke diergezondheidsproblemen kunnen toenemen bij een afname van het antibioticagebruik.’ Daarnaast vraagt Wakker Dier de staatssecretaris om deze gegevens geregeld openbaar te maken om de maatschappelijke discussie te bevorderen. Tenslotte wil zij dat de staatssecretaris een beleid ontwikkelt waarmee het antibioticagebruik wordt verminderd, zonder dat dit ten koste gaat van de dieren en waarin aandacht wordt besteed aan de wenselijke aanpassingen van het huidige intensieve veehouderijsysteem.
Antibioticagebruik in de vee-industrie bedreigt de volksgezondheid
Er wordt volgens Wakker Dier ontzettend veel antibiotica gebruikt in de Nederlandse vee-industrie. Het is daarom niet verrassend dat dieren in de gangbare veehouderij een reservoir zijn van multiresistente bacteriën zoals MRSA en ESBL. Deze bacteriën kunnen direct worden overgedragen op de mens, maar het kan ook gebeuren dat deze bacteriën genetisch materiaal uitwisselen met ‘menselijke’ bacteriën zodat ook deze bacteriën resistent worden tegen allerlei antibiotica. Er is bijvoorbeeld recent aangetoond dat er verschillende ESBL-bacteriën voorkomen op mens en kip, maar dat ze wel sterk verwante antibioticaresistente genen hebben. (Multi)resistente bacteriën zijn erg gevaarlijk, omdat ze ziektes kunnen veroorzaken die vervolgens niet meer met antibiotica te behandelen zijn. Dit is een groot gevaar voor de volksgezondheid. Daarom is de overheid actief bezig het antibioticagebruik in de veehouderij terug te dringen.
