Het is schokkend hoeveel fouten ik de hele dag maak. Hoe beperkt mijn mogelijkheden zijn. Hoe vaak ik mezelf moet corrigeren. Hoe onlogisch mijn redeneringen zijn. Hoe onbetrouwbaar mijn geheugen is. Hoe verstrooid ik ben, hoe ongecoördineerd, hoe gedesoriënteerd, hoe gepreoccupeerd, hoe afwezig.
levenskunst
De dementie van alledag, 6. Ik raak dingen kwijt
Gedachteloos pak ik spullen op, gedachteloos doe ik er iets mee, gedachteloos leg ik ze neer waar ik op dat moment toevallig ben. Haarborstel, e-reader, handschoenen, oplader, oordoppen, ze zwerven als op eigen houtje door het huis. Alles, alles raak ik kwijt, keer op keer.
De dementie van alledag, 5. Ik kan maar één ding tegelijk
Bij het koken moet ik me beperken tot simpele gerechten. Meerdere pannen op het vuur, meerdere kookprocessen vervlechten tot één vloeiende reeks handelingen kan ik niet; ik ben een onverbeterlijke eenpanskok.
De dementie van alledag, 4. Ik ben onhandig
Ik struikel over mijn eigen voeten of over mijn wandelstok. Ik laat dingen uit mijn handen vallen. Mijn vingers blijven haken achter kledingstukken, lichaamsdelen, huidplooien, voorwerpen. Bij het haarwassen prik ik regelmatig met een vinger in mijn oog en als ik mijn gezicht was in een neusgat.
De dementie van alledag, 3. Ik ben vergeetachtig
Eigennamen, soortnamen, plaatsnamen – ik kan ze bijna niet onthouden. Heel wat mensen heten bij mij dinges, hoe-heet-ie en hoe-heet-ze (het geslacht weet ik meestal nog), heel wat dingen heten ding en dingetje (het formaat weet ik meestal nog), heel wat planten weet-me-nietje en die-met-die-blauwe-bloemetjes (de kleur weet ik meestal nog), heel wat plaatsen die-kant-op of waar-we-altijd-op-vakantie-gingen.
De dementie van alledag, 2. We zijn allemaal al dement
Van jongst af aan is ons verstand geneigd tot verstrooidheid, vergeetachtigheid, wispelturigheid, eenzijdigheid, ambivalentie, drogredeneringen, confabulatie, egocentrisme, zelfbegoocheling, zelfvergetelheid en zelfoverschatting. Als je denkt dat ik overdrijf moet je jezelf maar eens een poosje in de gaten houden, schrik niet.
De dementie van alledag, 1. Ik plas nog steeds in bed
Zoiets heb ik ongeveer eens per maand en altijd vraag ik me af of ik er later op terug zal kijken als het begin van mijn seniliteit. Direct daarop de vraag: ben ik ooit helemaal bij de tijd geweest?
De wastafeltest voor dementie
Laatste van vier zelftests.
De sandaaltest voor dementie
Derde van vier zelftests.
De telefoontest voor dementie
Tweede van vier zelftests.
De koelkasttest voor dementie
Eerste van vier zelftests.
De schrale troost van de eeuwigheid
Alles is vergankelijk.
Leven de doden werkelijk voort in onze gedachten?
Hoe ik mezelf troost.
Dooddoeners bij het overlijden van mijn ouders
‘Troost je, de doden leven voort in onze gedachten.’
Help, mijn ouders zijn dement! 3. De betovering van de eensluidendheid
Mij maakte het niet uit dat mijn vader geen idee had wie hij was, of wie ik was – of eigenlijk het ene idee na het andere. Was ik zijn kind, dan was ik zijn kind. Was ik een zin later zijn jongste broer dan was ik zijn jongste broer. Was ik een zin later zijn collega dan was ik zijn collega. Was ik een zin later zijn vriend dan was ik zijn vriend. Allemaal goed.
Help, mijn ouders zijn dement! 2. Weet jij waar ik woon?
Sinds ik de jaren des onderscheids bereikte, heb ik nooit méér van mijn ouders gehouden dan in hun laatste jaar. De oude verschillen en geschillen waren vergeten, niemand deed zich nog groter voor dan hij was en wie het toch nog eens probeerde maakte geen schijn van kans.
Help, mijn ouders zijn dement! 1. Dolende zielen
Vlak voor haar dood zei mijn eenentachtigjarige moeder tegen me: ‘Wil je geloven dat ik geen idee heb hoe ik hier gekomen ben?’ En mijn even oude vader: ‘Ik ben helemaal kapotgeschoten. Begrijp je wat ik bedoel? Ik sta de hele dag versteld.’
Wat is dementie? Symptomen en stadia, mythen en feiten
Dementie in medische zin is een verzamelnaam voor zo’n vijftig verschillende ziekten die de hersenen aantasten. In twee derde van de gevallen is er sprake van de ziekte van Alzheimer, in de andere gevallen meestal van vasculaire dementie, frontotemporale dementie of Lewy-body-dementie.
Wie is daar? Dementie voor nitwits
De komende tijd schrijft Hans van Dam in deze krant over dementie. Wat zijn de symptomen en stadia? Hoe is het als je ouders tegelijk dement worden? Wat is het verschil tussen de ziekte dementie en de dementie van alledag? Wat is het verband tussen dementie en niet-weten?
Vragen aan nabestaanden bij de crematie, de begrafenis, het grafbezoek
Denken over gedenken.
Zeker weten dat de urn van je moeder de as van je moeder bevat?
God hebbe haar ziel, maar wie heeft haar resten?
Waarom de dokter moest huilen bij de euthanasie
Tweeëntwintig ooggetuigenverslagen van een goede dood.
Een houten zwaard, een vliegende schotel en een pakje shag
Geestelijk geweld beteugeld met lichamelijk geweld.
Ik dood en ik laat voor mij doden – net als jij, net als iedereen
Zou jij iets of iemand kunnen doden?
