Dukkha.
Guy – Dhammazaadjes – Kort en bondig
Dukkha.
dukkha
Guy – Dhammazaadjes – Observeer aandachtig
Laat niemand ook maar één beslissing nemen in jouw persoonlijke naam. Jij bent je eigen meester. Jij alleen kunt je bevrijden uit dukkha. Jij en jij alléén alleen kunt de ketens van onwetendheid, verlangen en afkeer verbreken. Dat is jouw verantwoordelijkheid. Van niemand anders.
Guy – dhammazaadjes – Van inzicht in anicca naar vimutti
Bevrijding (P. vimutti) uit dukkha verbergt zich in het helder begrip en diep inzicht (P. sampajanna) van anicca en anatta door persoonlijke experiëntiele ervaring—het rechtstreekse resultaat van een volgehouden beoefening.
Guy – dhammazaadjes – Rondjes draaien (2)
Wedergeboorte is een issue dat als een Hydra steeds opnieuw aan de oppervlakte komt. En net als de middelste kop van deze mythologische waterslang een eeuwig leven schijnt te leiden. Doe zoals Heracles: hak die kop eraf en begraaf hem onder een zware steen.
De wind nam hem mee
Deze week vieren we Paranirvana dag: het heengaan van het fysieke lichaam van Boeddha. En in veel sanghas is dat ook het moment om stil te staan bij het heengaan, recent of langer geleden, van je eigen geliefden en spirituele vriend(inn)en. In deze reeks praatjes over ‘wegen van beoefening’ wil ik het daarom hebben over loslaten. Niet primair over fysiek loslaten van eigen of andermans levend bestaan, maar over de emoties rondom het vasthouden en loslaten – en de lessen daaruit zijn positief en hoopvol, zeker geen ‘memento mori’ (gedenk dat je zult sterven) doemdenken!
Guy – dhammazaadjes – Rondjes draaien (1)
Wedergeboorte brengt niets bij. Dat staat alleen voor rondjes draaien. Voor samsara. Steeds hetzelfde doen in de ijdele hoop dat het resultaat ooit eens anders zal zijn.
Guy – dhammazaadjes – De Werkwoorden van de Edele Volgeling
Vandaag een kort berichtje. Maar een erg belangrijk.
Guy – dhammazaadjes – Observeer de geest in de geest (P. cittanupassana)
Wees bewust van je geest terwijl je inademt… Wees bewust van je geest terwijl je uitademt… Wees je in het bijzonder bewust van de ‘geestestoestand’ waarin je geest zich bevindt…, bewust van de geestestoestand in dit moment…
‘Zij heeft mijn merg’; vrouwen in het oude China
Vandaag staat het leven van vrouwen, nonnen en zenmeesters, uit het oude China centraal en in het verlengde daarvan gaat het over gender. In alle tijden en alle culturen wereldwijd zijn vrouwen buiten de annalen van de geschiedschrijving gehouden. Dat geldt voor alle disciplines, niet alleen voor religie, maar ook voor de kunsten, componisten, schilders, en wetenschappen. Tekst Elsbeth Wolf.
Guy – dhammazaadjes – Dukkha omvat de volledige kaleidoscoop
Dukkha omvat de volledige kaleidoscoop van pijn en verdriet. Het is die totale mentale en lichamelijke onvrede die we als mens ervaren tijdens ons hele leven. Het is die onvrede die ons steeds weer in alle richtingen duwt om steeds opnieuw te ‘worden’ zonder ook maar enige voldoening te vinden. Bhavaraga.
Guy – dhammazaadjes – Dukkha
De Boeddha was niet geïnteresseerd in het beantwoorden van metafysische vragen die puur speculatief zijn en slechts denkbeeldige problemen veroorzaken. Intellectuele bevrediging was niet zijn doel. Zijn leer was bedoeld om de mens vrede en geluk te brengen door het verkrijgen van helder inzicht in de ware aard van de dingen. Yatha-bhuta.
Gesprekjes: als een engel
Er lopen nogal wat mensen met dukkha rond. Ik verbeeld mij dat ik dat regelmatig bij ouderen aan hun gezichtsuitdrukking aflees. Hangende mondhoeken. Lijnen in hun huid. Een lachrimpel ziet er volgens mij echt anders uit dan een rimpel veroorzaakt door norsheid, boosheid of diepe droefenis. Soms meen ik het zelfs te kunnen zien aan de hele manier van lopen: hangende schouders en een zware, slepende tred. En zo zijn er meer uiterlijke ‘dukkha’ gerelateerde uitingen. Natuurlijk is het allemaal nattevingerwerk en ik zal mij ongetwijfeld meer dan eens vergissen, dus blijft het voor mij oppassen dat ik niet te snel conclusies trek.
Boeken – Hoe ondanks tegenslagen toch gelukkig worden?
Met de vele conflicten in de wereld worden veel mensen angstig. Ieder jaar stijgt het aantal burn-outs, depressies en andere mentale problemen. Onze sociale zekerheid staat onder druk. Ziekte of het overlijden van een naaste kan je treffen. Daar tegenover hebben sommigen alles om gelukkig te zijn maar voelen ze zich toch niet gelukkig.
Moeten boeddhisten sociaal activisten zijn? (Deel 2)
Waarom verwerpt de Boeddha sociaal activisme? Wat zijn zijn redenen om het monastieke leven als de beste levenswijze te promoten? Kunnen we zijn opvattingen, zoals ik die heb gepresenteerd, bekritiseren als intolerant en dogmatisch? Het onderzoeken van deze vragen zal ons een beter beeld geven van het morele ethos van de leer van de Boeddha.
Guy – dhammazaadjes – Perfecte aandacht (P. yoniso manasikara)
Yoniso manasikara maakt de dhammanuvatti duidelijk dat streven naar permanent geluk d.m.v. geconditioneerde verschijnselen een aberrante begoocheling is. Yoniso manasikara leidt regelrecht tot het experiëntieel ervaren van anicca, dukkha en anatta—de dr
Guy – dhammazaadjes – Het causale principe (P. idappaccayata)
Idappaccayata betekent ‘de geconditioneerde aard’. Datgene wat voor zijn ontstaan, zijn bestaan en zijn vergaan afhankelijk is van welbepaalde voorwaarden en oorzaken.
Boodschappers der vergankelijkheid
Een belangrijke les van samtushti is dat je op elk niveau van welvaart tevreden kunt zijn; van straatarm tot steenrijk. (En ik kan het weten, ik heb 7 jaar in-de-bijstand-leven meegemaakt als kind). Je kunt ook op elk niveau ontevreden zijn: steeds maar najagen van meer-meer-meer, steeds mensen vinden die het beter hebben dan jouzelf en energie steken in jaloezie, steeds weer je vriendschappen en relaties ondermijnen door elders te gaan zoeken, FOMO-gedreven tijdsindeling, dat soort dingen.
Guy – dhammazaadjes – Bevrijding (P. vimutti)
Wat leert de Boeddha? Enkel datgene wat nodig is om ons naar de Andere Oever te brengen: de innerlijke rust van bevrijding.
Dementia – Ontgeesting
De westerse medische wetenschap concentreert zich voornamelijk op wat de triggers zijn voor dementie. Hart- en vaatziekten, te hoge bloeddruk en diabetes zijn aangegeven als de meest urgente risicofactoren voor Alzheimer’s en dementie. Daarnaast onze eetgewoontes, waar het overmatig gebruik van geraffineerde producten zoals zout en suiker, graanproducten zoals witte meel, rijst, pasta, alsook verzadigd vet in dierlijke producten, zoals vet vlees en zuivelproducten, ontstekingen in het lichaam veroorzaken, en naar men zegt dikwijls een rol spelen bij het ontstaan van dementie. Het overmatig gebruik van medicatie wordt vaak niet genoemd maar speelt ongetwijfeld ook een rol in de veranderde chemie van het lichaam.
Loes 7 – Angst
Angst is een slechte raadgever en daarom is het raadzaam er niet naar te luisteren, want alles komt sowieso zo als het komen moet.
Guy – dhammazaadjes – Ontwaken
Door de ervaring én aanvaarding van deze natuurwet begrijpt de beoefenaar dukkha; laat hij dukkha los; realiseert hij de beëindiging van dukkha en cultiveert hij het pad dat leidt tot de beëindiging van dukkha. Zo herkent (P. pariyatti), erkent (P. patipatti) en realiseert (P. pativedha) hij de Vier Edele Waarheden. Individueel én als geheel.
Guy – dhammazaadjes – Verzaking (P. nekkhamma)
Je hoeft de wereld niet los te laten om je te bevrijden van dukkha. Integendeel, je moet de wereld juist gebruiken om je ervan te verlossen. De dingen van de wereld kan je immers niet loochenen. Het is dwaas om het licht van de zon te ontkennen. Het volstaat dat je realiseert dat de wereld vergankelijk is. En dat je dit inzicht gelijkmoedig aanvaardt.
Dhammazaadjes – Sankhara’s (P.)
Er bestaat geen equivalent woord in de westerse talen voor het Pali-begrip ‘sankhara’s’. Daarom lijkt het me beter om—nadat het begrip voor de westerse beoefenaar volkomen duidelijk is—de term onvertaald te laten.
Ujukarin – Leefstijl en de-Dharma-doorleven
In Azië is er traditioneel een duidelijke rolverdeling: pijdragers (M/V) doen het ‘echte’ werk voor de Dharma, de gewone familiemensen steunen hen met eten en geld. In het Westen is er ook iets van een taakverdeling: je hebt fulltimers (met of zonder pij) en je hebt de ‘gewone’ studenten met baan-in-de-wereld en vaak familie. Hoe is de verhouding tussen die twee nu, en wat is de ideale situatie? Misschien komt het allemaal terug op een oud Bijbels principe: “Er is voor alle dingen een moment en voor alle dingen onder de hemel is er een tijd”?
