Wat heeft de Boeddha werkelijk onderwezen? En hoe verhoudt wat wij vandaag ‘boeddhisme’ noemen zich tot wat in de vroegste leerredes als Dhamma naar voren komt?
Het zijn vragen die gemakkelijk kunnen uitlopen op een zoektocht naar een vermeend zuiver boeddhisme, ontdaan van alles wat er in de loop van vijfentwintig eeuwen aan zou zijn toegevoegd. Voorbij Boeddhisme — Naar het hart van Dhamma kiest een voorzichtigere en interessantere weg. Het boek erkent dat de leer van de Boeddha ons uitsluitend via historische overlevering heeft bereikt. Een onaangetaste Dhamma, los van die geschiedenis, is voor ons niet toegankelijk. De vraag is daarom niet eenvoudig wat ‘oorspronkelijk’ en wat ‘later’ is, maar welke functie de verschillende elementen van het onderricht vervullen. Guy Dubois begint bij de vroegste leerredes en probeert daarin het proces bloot te leggen die volgens hem aan de Dhamma ten grondslag ligt.
dhamma
Boeddhisme en rechtvaardigheid
Verkeerd begrip (micchādiṭṭhi) oftewel verkeerde opvatting, neemt toe als we klakkeloos aannemen (sarambhapi) wat door de poorten van de zintuigen komt (inclusief het zesde zintuig, de geest). Dan laten we onszelf in de maling nemen, laten we onszelf van alles wijsmaken, vertellen, op sleeptouw nemen, beïnvloeden. Het is vanwege het vastgrijpen (upādāya) waardoor we onszelf laten beïnvloeden (asava) en de geest onzuiver wordt.
Guy dhammazaadjes – Vorm is leegte. Leegte is vorm
Enkel in de leegte kan je ‘de tienduizend dingen’ van de zintuiglijke wereld loslaten. Kan je de eenheid ontmoeten. Enkel in de leegte kan je tot zelfrealisatie komen.
Guy dhammazaadjes – Dhamma
…
Het tiende deel van de Dhamma-Zaadjes is uit.
Dit boek van Guy Eugène Dubois is een bloemlezing van korte teksten over Dhamma—de Leer van de Boeddha—die dagelijks naar de leden van Boeddha in de Stad, de onafhankelijke boeddhistische vereniging van Antwerpen worden toegestuurd. De lezers van het Boeddhistisch Dagblad kunnen dit boek gratis downloaden
De Geest Zonder Houvast – Het einde van worden
Wat De Geest Zonder Houvast bijzonder maakt, is de consequente focus op bevrijding als het loslaten van alles waaraan de geest zich probeert vast te klampen. Niet het verwerven van een spirituele identiteit staat centraal, maar het geleidelijk tot rust komen van de beweging van ‘ik’, ‘mij’ en ‘mijn’.
Ik keur alles af…
Een wijs man overweegt: “Als ik aan deze visie koppig zou vasthouden, de uitspraak zou doen: “Dit alleen is de waarheid, iets anders is onzin”, dan zou er onenigheid ontstaan met degene die zegt dat hij alles goedkeurt en met degene die zegt dat hij het ene goedkeurt en het andere afkeurt. Deze onenigheid leidt dan tot twistgesprekken; twistgesprekken tot ruzie en ruzie tot geweld. Dit voor zichzelf voorziend geeft en wijs man deze visie op.”
Guy – Dhammazaadjes – Uit niet-zelf vloeit wijsheid en mededogen voort
Op boosheid kan je geen beoefening bouwen. Wanneer je, zoals Avalokiteshvara, bereid bent om te kijken met je hart, wordt het lijden in al zijn facetten duidelijk zichtbaar. En bereidheid om te kijken met liefdevolle vriendelijkheid (P. metta) is bereidheid om die pijn ook onder ogen te zien en te trachten ze te lenigen. Net zoals Avalokiteshvara zijn elf gezichten en zijn duizend armen mededogend ontvouwt.
Het jaar 2026 – dag 62 – roodbruine boeddhisten
Met een paar schoenen doe ik als blootvoeter wel twintig jaar.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
De Vipassana blik op cultuur en beschaving
Het tegenovergestelde van cultuur is onbeleefdheid. Waar cultuur is, is geen onbeleefdheid. Waar onbeleefdheid is, is geen cultuur. Onbeleefdheid verwijst naar een laakbaar lichaamshandeling, spraak en denkwijze. Als iemands lichamelijke of verbale handelingen of denkwijze laakbaar zijn, wordt die persoon als onbeleefd beschouwd. Zo’n onbeleefd persoon zal zich overgeven aan geweld en het schaden van anderen. Hij verbrandt zichzelf en anderen met zijn innerlijke vlammen van hebzucht, haat, woede, waanideeën, enzovoort. Met zulk slecht gedrag gaat hij in tegen de ware cultuur. Ware cultuur betekent dus moreel onberispelijk, puur, rein, zachtaardig, beschaafd, vredig en beminnelijk zijn in lichaam, spraak en geest.
Guy – dhammazaadjes – Observeer zonder hoofd boven je hoofd
Dhamma is spontaan. Het is de natuurwet. De eeuwige wet. Dhammo sanantano. Dhamma staat voor ruimte. Dhamma is duidelijk. Eenvoudig. Zonder poespas. Zonder begoocheling. Zonder eigendunk. Zonder geveinsde vastigheid.
Taigu – Het leven en de leer
Dat het een waanzinnige Amerikaanse president is die de Europese Unie nu tot een moment van ontwaken brengt, mag tegen de achtergrond van tachtig jaar gewapende vrede wel een historische aberratie heten. Het brengt ongemakkelijke vragen op over de rol van massavernietigingswapens wanneer Europese landen niet meer kunnen leunen op Daddy’s bescherming. Achter de schermen wordt er al volop over nagedacht hoe landen zelf in deze leemte kunnen voorzien.
