Frisse voorjaarsbuien
en geen woord kan vertellen
hoe droevig het is.
Yosa Buson (1716-1783)
Deze haiku intrigeerde me. Hij wekte mijn nieuwsgierigheid op, maar maakte het me ook moeilijk. Ik zag er een tegenstelling in die ik niet begreep, daarom bleef hij ‘haken’.
Lenteregen is een kigo. Een seizoenswoord in de haiku. Zij roept in haiku’s meestal een beeld op van nieuw leven en groei. De milde lenteregen daalt zachtjes neer op de aarde. Het is een positief beeld, de lenteregen raakt de menselijke ziel.
In deze haiku, vertaald door Germain Droogenbroodt, spreekt Buson van frisse voorjaarsbuien. ‘Voorjaarsbuien’ geeft een ander, meer onstuimig beeld dan ‘lenteregen’. Maar voorjaarsbuien kunnen ook positief zijn. Voorjaarsbuien staan voor vernieuwing. Zij spoelen de lange, donkere winter weg en geven nieuw leven. De wereld ziet er weer fris uit.
Maar dan zegt Buson: ”geen woord kan vertellen hoe droevig het is.” Watvoo betekent dat, wat is er zo droevig? Ik kwam er niet uit. Het positieve van de frisse voorjaarsbuien. En direct daarna het negatieve van de droefenis.
Na enig speurwerk op internet las ik dat symbolische betekenissen van de lenteregen ook tederheid en melancholie zijn. “Lenteregen roept een sfeer op van contemplatie en verstilling”, zegt AI.
Dat zou de droefenis kunnen verklaren. Welke poëzie-liefhebber kent niet het gevoel van “de zoete pijn van melancholie”? Wat maakte dat Buson naar buiten keek terwijl een frisse lentebui voorbijtrok, en toch van binnen droefenis voelde? Ik weet het niet.
Misschien ligt dat aan mezelf. Misschien moet ik er meer tijd over heen laten gaan om deze haiku te begrijpen. Hem nog vaker lezen.
En misschien gaat dat helemaal niet lukken.
Dat hoeft ook niet. Want niet alles is te verklaren. We kunnen nooit zeker weten wat de dichter dacht of voelde toen hij deze haiku schreef.
Het intrigerende van deze haiku is dus volgens mij dat er nog heel veel gedachten aan kunnen worden besteed. Het is nooit af.
Geef een reactie