Gisteren publiceerde de Financial Times de concept-conclusies van de Europese Raad, die vandaag en morgen in Brussel plaatsvindt. Hierin staan ook de voorgestelde conclusies over migratie, die naar aanleiding van de grote scheepsramp bij Lampedusa, waarbij honderden migranten om het leven kwamen, op de agenda van de Europese regeringsleiders werd gezet.
Hoewel de concept-conclusies spreken over het voorkomen van toekomstige rampen, is er sprake van het aanpakken van mensensmokkel, effectieve terugkeer van onderschepte migranten en het verder optuigen van het EUROSUR-surveillancesysteem, waarmee bootmigranten eerder zouden kunnen worden opgespoord. Hieruit spreekt geen nieuwe lijn in de benadering van grensbewaking en migratie, maar vooral een hevigere voortzetting van het bestaande beleid dat heeft bijgedragen aan de Lampedusa-ramp.
Amnesty International maakt zich grote zorgen over verdere maatregelen om grensoverschrijding van met name vluchtelingen steeds moeilijker te maken. Hiermee wordt een kat-en-muisspel gecreëerd waarbij vluchtelingen zich gedwongen voelen steeds grotere risico’s te nemen om toegang te krijgen tot bescherming in Europa. Ook kan dit er toe leiden dat zij zich nog meer zullen wenden tot mensensmokkelaars. Hierdoor kunnen de voorgestelde maatregelen juist een averechts effect hebben. Ook de voornemens rondom terugkeer van onderschepte vluchtelingen en migranten, waarbij noodzakelijkerwijs samengewerkt moet worden met Noord-Afrikaanse landen van vertrek, roept grote vraagtekens op. Amnesty International heeft in vertreklanden zoals Egypte en Libië grove schendingen van de mensenrechten van vluchtelingen en migranten gedocumenteerd.
Gisteren nog deed Amnesty International een oproep aan premier Rutte om tijdens de Raad het redden van mensenlevens en het beschermen van mensenrechten centraal te stellen, onder meer door redding boven afsluiting van grenzen te plaatsen, niet samen te werken met derde landen die rechten van vluchtelingen en migranten schenden, en het bieden van veilige routes naar Europa voor vluchtelingen. De uitgelekte concept-conclusies doen sterk vermoeden dat deze oproep wordt genegeerd.
Na de Lampedusa-ramp kondigde de Italiaanse regering aan de slachtoffers een staatsbegrafenis te geven. Een paar dagen later was deze belofte alweer vergeten. Het is een tekenend voorbeeld van hoe snel het binnen het grensbewakings- en migratiebeleid weer “business as usual” is. De Europese Raad heeft nog twee dagen om de conclusies aan te passen en te bewijzen dat dit voor de vele vluchtelingen en migranten die nog de Middellandse Zee zullen overtrekken niet het geval zal zijn.
Bron Amnesty International.
