De Amerikaanse meditatielerares in de sotoschool van het zenboeddhisme Myo-on Yvonne Rand is vorige week woensdag op 84-jarige leeftijd overleden.
Rand was een soto zenpriester en de leidende leraar van Goat-in-the-Road, een zencentrum in Anderson Valley, Californië, VS, en regelmatig ook gastleraar aan het San Francisco zencentrum. Ze was vooral bekend om haar zorgvuldige aandacht voor de processen van dood en sterven.
Rand begon haar praktijk en zenstudie met Shunryu Suzuki roshi in San Francisco in 1966 en studeerde later met andere leraren, onder wie Dainin Katagiri roshi, de Dalai Lama, Maureen Stuart roshi, Shodo Harada roshi en Tara Tulku. Door haar inspanningen en studie zijn de zen- en vajrayana-tradities samengebracht – lang met het theravada-gedachtegoed en de westerse psychologie – om degenen voor wie de dood nadert en de mensen om hen heen met zorg en met een schat aan middelen te begeleiden.
Ze stond in het bijzonder bekend om haar toewijding aan en leer over Jizo bodhisattva, bekend als beschermer van vrouwen en van kinderen die verloren zijn gegaan door abortus of doodgeboorte. In 2017 wijdde Green Gulch Farm, aangesloten bij het San Francisco Zen Center, een nieuwe Jizo-tuin in ter ere van haar. Rand was een belangrijke ontwerper en aanhanger van de Green Gulch-tuin. In de loop der jaren is de Jizo-ceremonie door de betrokkenheid van Rand in het begeleiden van stervenden en mensen om hen heen geëvolueerd en verdiept.
Rand sprak in een interview ook over het overlijden van Shunryu Suzuki Roshi in 1971: “Nadat hij stierf, zaten sommigen van ons een week lang de klok rond rond zijn lichaam. Hij was op een vroege ochtend in december gestorven, vlak na de bel die het begin van de traditionele eindejaars-zenretraite aankondigde..” Rand en anderen vergezelden Suzuki’s lichaam naar het crematorium: “De crematie vond plaats achter een prachtig gordijn, en, tot ontsteltenis van de mensen in het mortuarium die de hele zaak runnen, wilden we zijn lichaam begeleiden tot in de oven. Mevrouw Suzuki drukte op de knop die het vuur ontstak. Wat de begrafenisondernemer en het personeel van het crematorium niet gewend waren.”
In 2002 schreef Rand over het bevorderen van haar connectie met Jizo bodhisattva, reizend tussen Japan en Californië: “Terug thuis, in de jaren zeventig en tachtig, begonnen vrouwen naar mij te vragen of ik hen kon helpen met hun emotionele problemen na abortus of een miskraam. Ik ben begonnen een eenvoudige herdenkingsdienst te houden voor groepen mensen die de dood van foetussen en baby’s hadden meegemaakt. Na vele jaren van counseling van zowel mannen als vrouwen besloot ik in 1991 om enkele maanden in Japan te verblijven om een gerichte studie te doen naar de praktijken rond Jizo”.
Frank Ostaseski, boeddhistisch leraar en leider op het gebied van de zorg aan het einde van het leven, schreef, toen Rand haar eigen dood naderde: “Yvonne zou echt beschreven kunnen worden als een natuurkracht, krachtig, onberispelijk, met felle compassie, grote humor, en met een non-stop toewijding aan de dharmapraktijk en de empowerment van vrouwen. Yvonne was een briljante leraar in boeddhistische en andere leringen over de dood en het bewust sterven. Ze was instrumentaal in het creëren van de Jizo tuin op Green Gulch Farm. Een vredig toevluchtsoord waar we vele gedenkdiensten hebben gehouden. Haar bijdragen zijn te veel om te tellen.”
