Gisteren is Frans Goetghebeur (70) overleden. Goetghebeur was een van de leidende figuren binnen het boeddhisme in België. Frans Goetghebeur was na zijn studies Romaanse filologie een tijdlang werkzaam in het secundair onderwijs. Veertig jaar lang was hij verbonden aan de boeddhistische instituten van Schoten, Brussel, Huy en Cadzand (Nl.) en gedurende tien jaar was hij voorzitter van de Boeddhistische Unie van België (BUB). In het verlengde daarvan nam hij het voorzitterschap van de Europese Boeddhistische Unie (EBU) op zich.

De auteur van boeddhistische boeken en lange tijd de bekendste woordvoerder van het Belgisch boeddhisme trok zich op een gegeven moment terug uit het publieke leven. Hij wordt in besloten kring begraven.

Hieronder plaatsen we de tekst zoals die verscheen in de Giesbaergske Koleuren Gazette in april 2015. Goetghebeur reageert daarin op de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo in Parijs en toont daarin zijn maatschappelijke en politieke betrokkenheid.

Geef ons wapens of geef ons waarden

“Iedereen die een paar honderd meter loopt zonder medevoelen,
loopt gehuld in zijn eigen lijkwade
naar zijn eigen begrafenis toe.”
Walt Whitman

Hoewel alles in een stroomversnelling geraakt, is het toch de moeite om, vooraleer we door de maalstroom aan gebeurtenissen meegesleurd worden in een niet te voorziene toekomst, al was het maar heel even, stil te staan bij bovenvermelde vraag.

Het antwoord op die vraag kan immers helpen om in extremis duidelijk te zien waar we wel moeten ingrijpen en wat we zeker niet moeten toelaten.

Wat wel en wat niet ?

Je suis Charlie roepen en schrijven is te begrijpen en in de gegeven context ook juist. Wij hebben geen angst is al wat anders. De vraag van de Brusselse rabbijn Menachem Margolin, voorzitter van de Europese Joodse Vereniging (EJA) is duidelijk over de schreef.

Even iets over deze drie zaken. De eerste kreet is een uitdrukking van solidariteit met de slachtoffers en een duidelijk ‘neen’ aan wie last heeft met de vrije meningsuiting. Nuances zoals die door de Paus werden verwoord niet te na gesproken.

De tweede kreet gaat al in de richting van strijdvaardigheid. Natuurlijk is de situatie angstaanjagend. We weten ook welk gevaar er schuilt als mensen beweren niet terug te deinzen voor gevaar. Onze angst bekijken en integreren lijkt me verstandiger, kwestie van niet in strijdformaties te eindigen.

De vraag aan de Europese instanties om de eigen bevolkingsgroep door bewapening te beschermen is teleurstellend vanwege een spirituele traditie. Vooral gezien het feit dat nu juist deze traditie verwikkeld is in het meest gepolariseerde conflict ter wereld. Met alle begrip voor een gevoelen van veiligheid waarop Joden, zoals alle andere burgers, recht hebben. Bewapening heeft nergens en nooit bijgedragen tot oplossing van conflicten.

De opdracht is hier niet alleen of vooreerst zichzelf (de westerse wereld, de Joodse gemeenschap) te beschermen, dan wel van op een constructieve manier rekening te houden met het antwoord op de vraag die in de titel van dit briefje gesteld wordt, en van nadien met gezond verstand en de nodige moed na te gaan welke conclusies best uit dit antwoord getrokken worden.

Waar gaat het niet over ?

Er wordt in de media nogal veel geschreven en gesproken over

  • Wie de aanslag in Parijs bedacht heeft: Al Qaeda of IS ?
  • Wat je moet doen met teruggekeerde Syriëstrijders ?
  • Waar het verschil ligt tussen provoceren en kwetsen ?
  • Of het leger politietaken op zich moet en kan nemen ?
  • Of we door overal militairen over het land uit te zaaien de rust herstellen en bewaren ? En allerlei andere aanverwante thema’s.

Het zijn a posteriori commentaren over de gevolgen van een situatie die veroorzaakt is.

De vraag die ik mij, ten persoonlijke titel (ik spreek dus in naam van geen enkele groep, organisatie of instelling), stel is: hoe is het zover kunnen komen ? Sommige chroniqueurs hebben daar al uitvoerig op geantwoord. Ik wil een antwoord in mijn eigen simpele bewoordingen formuleren omdat hun grondige analyses misschien meteen als linkse of rechtse geschriften gecatalogeerd worden. Hoewel de situatie uiterst complex is en ik zeker niet de waarheid in pacht heb, daarom toch even dit.

Drie schuldigen

1.Eerst en vooral de huichelachtige politiek van Saoedi-Arabië en enkele andere landen van dezelfde obediëntie. Landen waar sinds enkele decennia op een actieve manier de antiwesterse haat in scholen en moskeeën systematisch gevoed wordt. Niet voor niets wordt Raif Badawi, een blogger voor democratische vrijheden, deze dagen openlijk bestraft met zweepslagen. Laat ons niet vergeten dat al tien mensen in dit land dit jaar onthoofd werden, vanuit een strikte toepassing van de sharia. Deze Arabische landen steunen autoritaire regimes die het leger op hun eigen bevolking afsturen. Paramilitaire groeperingen worden door hen bewapend en een middeleeuwse lectuur van de Koran wordt met immense geldmiddelen overal ter wereld ondersteund. En tegelijkertijd doet men zich voor als grote bondgenoten van het Westen !

2.De destructieve woekermachine van de as USA-GB en haar satellieten (de agro- en de wapenindustrie) die sinds 2008 een achttal musulmaanse landen zijn binnengevallen en een puinhoop hebben achtergelaten. Zonder de misdaden van jihadstrijders te minimaliseren kunnen we niet voorbijgaan aan het feit dat, in het oog van deze strijders, de misdaden (tegen de menselijkheid) van de legers uit het Westen en hun inmenging onbegrijpelijk en onaanvaardbaar zijn. Zonder nog te spreken over de ontmenselijking van het economisch systeem dat zij voorstaan en overal willen installeren.

3.De derde schuldige is God. Het lijkt misschien wat belachelijk om dit zo te stellen. Mijn redenering is namelijk de volgende: ofwel bestaat God niet, en is hij gewoon een uitvinding van mensen die niet willen instaan voor de verantwoordelijkheid van hun daden en die beweren deze daden te stellen als een dienst aan hun God. Dan is God, hoewel hij niet bestaat, uiteindelijk toch verantwoordelijk. Ofwel bestaat God wel, en dan is Hij blijkbaar er niet in geslaagd om in de harten van alle mensen aanwezig te zijn. En dan zit hij er dus ook duidelijk voor iets tussen. Geweld, hardvochtigheid en uitbuiting zijn het gevolg van een ontbreken van elke spirituele dimensie in de beleving van diegenen die aan de zegen God’s ontsnapten.

Voorbij het Grote Gelijk

Er valt natuurlijk niets te zeggen op initiatieven als het organiseren van internationale conferenties ter bestrijding van het terrorisme: de tijd is er rijp voor, om niet te zeggen dat het hoog tijd is. Dankbaarheid is ook verschuldigd aan alle diensten die in stilte en met grote nauwgezetheid het terrein in het oog houden.

Tegelijkertijd voelt iedereen de gulzige blikken van de wapenindustrie die zo graag zou willen toeslaan en van Europa een even gevaarlijk land als de Verenigde Staten maken door iedereen wapens aan te smeren, zoals ze zonder aarzelen overal ter wereld aan alle partijen wapens verkopen.

Mijn bescheiden verzoek zou zijn om de stemmen die juiste zaken zeggen wat duidelijker op de voorgrond te plaatsen, ze ernstig te beschouwen en ze ook beter kenbaar te maken.

Als de Iraanse president zegt dat de Koran niet over wraak maar over gerechtigheid spreekt bijvoorbeeld.

Dr Azmayesh met Frans Goetghebeur © Studio Schrever.

Of als vooraanstaande islamitische intellectuelen begrip vragen voor een grondige misvatting die is ontstaan omdat het koloniale Westen in het verleden met geweld een onbegrijpbare laïcisering heeft opgelegd, dictators steunt en de eigen waarden zelf niet toepast, en dat daardoor een grote argwaan onder de islamitische bevolking ten overstaan van het Westen is ontstaan. Ik vermeld hier ook even twee zaken: de Franse regering heeft in 1970 zelf een wet uitgevaardigd waarbij Hara-Kiri, de voorloper van Charlie Hebdo, verboden werd omdat met de dood van De Gaulle gespot werd ! Een Turkse Minister liep wel vooraan mee in de stoet in Parijs, terwijl in zijn eigen land talloze journalisten vervolgd worden.

Als vertegenwoordigers van alle grote spirituele tradities blijven beweren dat een universele ethiek gebaseerd op geweldloosheid, mededogen met de zwakken (l abbé Pierre zei indertijd al “Wij strijden tegen de armoede !”) en een gezonde verdraagzaamheid de enige weg naar een duurzame vrede is. Er is maar één kracht die sterker is dan haat en geweld en dat is liefde en wederzijds begrip. Ook al klinkt dat hier vals en flauw, toch blijkt dat een betere inspiratiebron dan andere impulsieve reacties te zijn.

Hoe kunnen we ons terdege verdedigen tegen een dreigend en reëel gevaar en tegelijkertijd toch op een kordate manier blijven ijveren voor een veilige toekomst, niet alleen voor onze eigen groep en onze eigen beschaving, maar voor de hele mensenfamilie? Wat zijn de strategieën die ons in de huidige conflictsituatie niet misleiden en alles van kwaad naar erger voeren ? Hoe geraken we uit de donkere wolken van gehechtheid aan onze eigen principes? Hoe kunnen we anderen ook hieruit helpen ? Hoe kunnen zwakke jonge medeburgers opgevangen worden en geholpen worden in hun zelfontplooiing en vermeden worden dat ze zonder te beseffen wat hen te wachten staat op een goedgelovige manier in de armen van boosdoeners terechtkomen?

Het is mijn hoop dat de opbouwende en verenigende krachten die vooral in de spirituele tradities zouden moeten te vinden zijn aan het woord komen. Dat zij gedegen initiatieven nemen. Als ze tenminste hun onafhankelijkheid bewaren van de politiek die hen maar al te dikwijls instrumentaliseert. En vooral als ze eindelijk de gewoonte van het grote gelijk opgeven en zich samen inzetten voor een hemel op aarde in plaats van borg te willen staan voor een ideaal in het hiernamaals. De maatschappelijke relevantie van authentieke spiritualiteit zal hierin geïllustreerd worden. Zo niet is het gevaar groot dat korte termijn politiek, reactieve antwoorden en nog dommere initiatieven dan deze de plaats innemen.

Tekst Frans Goetghebeur, voormalig voorzitter van de Boeddhistische Unie België en tot voor kort voorzitter van Boeddhistische Unie Europa.

 

 

 

 

 

 

Ochtend- of avondeditie

We hebben een gratis mailinglijst.
Abonneer je op onze ochtend- of avondeditie

7 reacties op Boeddhist Frans Goetghebeur (70) overleden

  1. Ujukarin schreef:

    Rest in Peace. In veel aspecten een voorbeeld voor ons allen.

    With folded palms,

  2. Annick Oreglia schreef:

    Dank aan mijn inspirerend leraar. Tot in een volgend leven.

  3. Marianne Baan schreef:

    Frans: Een mooi en inspirerend human being – voor eeuwig en liefdevol in mijn herinnering; je was mijn eerste kennismaking met het Boeddhisme waarvoor ik je voor altijd dankbaar ben.

  4. Dolma Lili schreef:

    Beste Frans, U en Carlo begonnen het boeddhisme in belgië. Wat een moed hadden jullie daarvoor over zeg! Toen waren er de opmerkingen over de hippies, ik weet dat nog. 70 jaar jong, is wat vroeg om van ons afscheid te nemen, maar wij hopen allen dat u snel terug komt. We hebben u nodig hoor.

  5. Rinus Laban schreef:

    Beste Frans, ik heb je ontmoet tijdens mijn eerste ‘Tibetaanse’ retraite in Hilversum met Lama Karta. Ik was erg onder de indruk dat je het Tibetaans zo vlot kon vertalen. Later kwam ik er achter wat je nog allemaal meer betekende voor het boeddhisme. Nog weer later trouwde ik met mijn vrouw Lhamo, afkomstig uit Sonada, de plek waar Lama Karta vandaan kwam. Je toewijding zal me altijd bij blijven en ook wat een mooi zinvol leven je hebt mogen leiden. Bedankt voor je aanwezigheid en inspiratie in mijn leven.

  6. Dupont Frank schreef:

    Wat een enorm verlies ….zo vroeg !

  7. William Strobbe schreef:

    Een mooi en levenslustig mens is heengegaan. Ik zal Frans in mijn gedachten meedragen als een boegbeeld van mededogen met diepe wijsheid van het leven. Hij heeft geleefd zoals zijn karma bepaald heeft. Rust in vrede. William Strobbe

Menu