Vorige week begon de jaarlijkse publieksverkiezing van foodwatch voor het meest misleidende voedselproduct: Het Gouden windei 2016. De 7 genomineerden zijn: Jumbo Volkoren knäckebröd, Red Bull Energy Drink, Optimel Griekse stijl yoghurt honing walnoot smaak, Jupiler Alcoholvrij bier, Healthy People Blauwe bosbes en framboos, Aldi Gedroogde kokos en YumEarth Vitamin C drops.
Zo bevat het volkoren knäckebröd van Jumbo huismerk slechts 41% volkorenmeel en veel witte bloem. Healthy People Blauwe bosbes en framboos bestaat voor 87% uit appel en druif en bevat meer suikers dan cola. Red Bull promoot haar drankje bij de jeugd met stoere sporters, terwijl artsen het juist afraden voor jongeren en bij het sporten. Consumenten kunnen komende drie weken hun stem uitbrengen op de stempagina. Afgelopen jaar wonnen de cranberries van Albert Heijn die bestonden uit twee derde suiker en slechts een derde besjes. Genomineerden passen vaak hun product aan naar aanleiding van de nominatie. Zo haalde Plus vorig jaar haar pindakaas light uit het schap, Aldi paste het etiket aan van haar truffelpasta en Albert Heijn halveerde de suikertoevoeging aan de cranberries.
“Het hele jaar word je als consument uitgelachen en voor de gek gehouden door handige marketeers van voedingsbedrijven. In de verkiezing om het Gouden Windei kan de consument zelf lachen om de doorgeprikte marketingonzin van te opschepperige bedrijven”, aldus Sjoerd van de Wouw, campaigner bij foodwatch.
De winnaar wordt in de laatste week van november bekend gemaakt.
foodwatch ontvangt vaak klachten van teleurgestelde consumenten die zich misleid voelen in de supermarkt. De klachten komen onder meer binnen via het daarvoor opgerichte meldpunt misleiding. Zelf doet foodwatch ook al jarenlang onderzoek naar de waarheid achter claims op voedselverpakkingen. Aan de hand van dit onderzoek en de ontvangen klachten, worden jaarlijks de kandidaten geselecteerd die het volgens de waakhond echt te bont hebben gemaakt. Zij komen in aanmerking voor de prijs voor het meest misleidende voedselproduct: het Gouden Windei.
Het Gouden Windei wordt dit jaar voor de zevende keer uitgereikt. In de afgelopen jaren hebben tienduizenden consumenten hun stem uitgebracht. In 2015 wonnen de gesuikerde cranberries van Albert Heijn. Het jaar ervoor won Capri-Sun van Coca-Cola de omstreden prijs. In 2013 won Natrena Stevia Kristalpoeder van Douwe Egberts. Unilever won de prijs al twee maal: in 2012 met Becel Pro-activ en in 2011 met Blue Band Goede Start Witbrood. Danone ontving het windei in 2010 met het product Actimel.
Campagne misleidende marketing
‘Gezonde’ producten vol suiker, ‘authentieke’ recepten met een ellenlange lijst aan E-nummers, gezondheidsclaims op ongezonde producten en zogenaamde ‘natuurlijke’ producten die helemaal niet zo ‘natuurlijk’ blijken te zijn… foodwatch heeft in de afgelopen jaren heel wat misleidende marketingtrucs onthuld. Voedselfabrikanten passen ze op grote schaal toe om hun – vaak ongezonde en bewerkte – producten te verkopen. Voedselfabrikanten krijgen veel te veel ruimte voor hun misleidende marketing. Wie controleert hen?
De Reclame Code Commissie treedt alleen op als iemand een klacht indient, maar onderneemt uit zichzelf geen actie. En constateert ze dat een voedselfabrikant de regels overtreedt, dan kan ze alleen een niet-bindend advies geven. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) die ook moet beoordelen of consumenten niet misleid worden, is structureel onderbezet en geeft zelf al expliciet aan dat ze ‘meldingen over misleiding niet direct in behandeling neemt’. Bovendien heeft de overheid zelfregulering door de voedselindustrie hoog in het vaandel staan. Zo stelt de voedselindustrie zelf ‘grenzen’ aan haar eigen marketing; de kat op het spek binden, noemt foodwatch dat. Allemaal redenen voor foodwatch om campagne te voeren tegen misleidende voedingsbedrijven. Voedselwaakhond foodwatch heeft daarom een Meldpunt Misleiding opgericht en houdt jaarlijks een Gouden Windei verkiezing voor het meest misleidende product.
