Zensoldaat

Juist levensonderhoud, niet doden, zo leert de Boeddha ons nog steeds. Hoe zit dat dan met mensen die boeddhist zijn en in het leger dienen en bereid zijn te doden. De 36-jarige Dennie van Loon is een vat vol tegenstrijdigheden. Wars van de status quo, hunkerend naar de spanning van het onbekende. Maar ook: serieus, plichtsgetrouw. Een boekenwurm, zoals zijn zoon hem typeert. Het grootste dilemma in het leven van deze praktiserend boeddhist draait om de rol van geweld. Want hoe combineer je een boeddhistisch principe als geweldloosheid, met een carrière in het leger? In de morgen door de boeddhistische televisie uit te zenden film Zensoldaat is te horen hoe Dennie daar mee omgaat.

“Ik wilde iets spannends met mijn leven”, vertelt hij in de auto op de terugweg van een bezoekje aan de volkswijk waar hij opgroeide. Een plek waar hij als jongetje al van voelde: de wereld is toch meer dan dit? “Nu we hier wegrijden voel ik ook weer dat ik de vrijheid in rij, om te kijken wat er nog meer te beleven valt.”

Die drang naar avontuur maakt dat Dennie zich aanmeldt bij Defensie. In 2004 wordt hij uitgezonden naar Irak, een paar jaar later naar Afghanistan, waar meerdere collega’s sneuvelen. Een plek van dood en verderf, maar ook een omgeving waar je normaal niet komt. “En dat maakt het ook romantisch”, mijmert Dennie. Die aantrekkingskracht van het leger schuilt voor Dennie in het appèl dat op hem wordt gedaan als man. Voor zijn zoon wil hij graag dat rolmodel van zelfverzekerde mannelijkheid zijn. Zelf groeide hij op zonder vader, waardoor Dennie zich constant afvraagt: is de mannelijke energie die ik doorgeef wel de juiste?

Regisseur Ulrike Helmer laat Dennie in die verschillende soms tegenstrijdige rollen zien. Tijdens een meditatie-avond, onder leiding van boeddhistisch leraar Frank Uyttebroeck, worstelt hij met de vraag: wat betekent gepast handelen wanneer je werkt bij een geweldsorgansiatie? Ook volgen we Dennie en zijn vrouw en kinderen tijdens een uitje naar het bos. Het gezinsleven is voor hem een serieuze zaak. Toch schuilt onder die rust ook weer dat dilemma. Want wat zou onze zensoldaat doen als defensie hem toch weer wil uitzenden? Kiest hij voor de geweldloosheid van de Boeddha, of voor het ego dat op zoek is naar vrijheid en avontuur?

Regie: Ulrike Helmer