Klaas Rozemond houdt in Het zelfgekozen levenseinde een juridisch en filosofisch pleidooi voor het recht van ieder mens om over zijn of haar eigen levenseinde te beschikken.
De aanleiding voor Het zelfgekozen levenseinde is de spraakmakende Koffiezaak. In die zaak stond het zelfbeschikkingsrecht van een patiënte met dementie centraal. Een verpleeghuisarts had een slaapmiddel in de koffie gedaan van de patiënte en haar vervolgens een dodelijk middel toegediend via een infuus. Dat had de arts gedaan zonder de patiënte daarover te informeren en de levensbeëindiging met haar te bespreken.
In zijn arresten over de Koffiezaak lijkt de Hoge Raad deze handelwijze van de arts goed te keuren, maar de Hoge Raad zwijgt over het zelfbeschikkingsrecht van de patiënte. Deze omissie van de Hoge Raad maakt een analyse van het zelfbeschikkingsrecht noodzakelijk. Mensen met dementie hebben het recht om voor euthanasie te kiezen, maar ook om euthanasie te weigeren. Daarom mag hun leven niet zonder overleg met hen worden beëindigd, zo betoogt Rozemond in zijn boek.
Het zelfbeschikkingsrecht is ook van belang voor het debat over het wetsvoorstel van Pia Dijkstra voor ouderen die hun leven voltooid achten. Dat voorstel is gebaseerd op de erkenning van het zelfbeschikkingsrecht, maar bevat ook beperkingen op dat recht die volgens Rozemond moeilijk te rechtvaardigen zijn. Daarom bepleit hij de afschaffing van de strafbaarstelling van hulp bij zelfdoding.
Het zelfgekozen levenseinde is geschreven voor iedereen die zich persoonlijk betrokken voelt bij de problematiek van euthanasie bij mensen met dementie en hulp bij zelfdoding aan ouderen die hun leven voltooid vinden. Het is ook bedoeld voor professionals die als arts, jurist, ethicus of politicus bij deze problematiek zijn betrokken. En voor mensen die zich een oordeel willen vormen over euthanasie en hulp bij zelfdoding en zelf over hun eigen levenseinde willen beslissen.
Klaas Rozemond is filosoof en jurist en werkt als hoofddocent strafrecht aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij publiceerde Het menselijke kwaad en De laatste filosoof en samen met Jet Nijkamp en Co Woudsma Het aardse leven en Filosofie voor de zwijnen, dat op de shortlist stond voor de Socrates Wisselbeker.
