Boeken – de theorie van leven en sterven, in boeddhistisch perspectief

In deel 1 van het boek van Sebo Ebbens ‘Op de golven van geboorte en dood‘ wordt de theorie van de Tibetaans boeddhistische visie op leven en sterven besproken. De theorie komt van het Tibetaanse dodenboek en is aangepast aan de Nederlandse situatie. In deze tekst is een samenvatting te vinden van de acht theorie-hoofdstukken. In deel 2 van het boek zijn diverse beoefeningen en reflecties te vinden.

Het boek gaat over leven en sterven vanuit een Tibetaans boeddhistische perspectief. De titel luidt voluit: ‘Op de golven van geboorte en dood. Goed leven en sterven vanuit boeddhistisch perspectief’. Het boek kost € 24,75 in de winkel en telt  342 bladzijden pagina’s. Bij het boek is een ondersteunende website: https://goedlevenensterven.nl

Op die website is ook een beschrijving van het boek te vinden. Ook vind je daar in  boeddhistisch perspectief op zaken van leven en dood, zoals euthanasie, orgaandonatie, abortus, pijnmedicatie, en zelfdoding. Ook zijn er diverse gesprekken te voeren.

Hoofdstuk 1. Overgangssituaties

Dit hoofdstuk geeft een algemene inleiding in de visie van het Tibetaans boeddhisme. Daar wordt gesproken over zes bardo’s. De bardo’s worden omschreven als overgangssituaties of tussenfasen.

Hoofdstuk 2 gaat over ons huidige leven, de natuurlijke bardo van leven. Dat is de fase tussen onze conceptie en het begin van ons overlijden. Een belangrijk thema in deze fase is hoe we ons leven betekenisvol kunnen maken. We kunnen dat beter als we de eindigheid van ons bestaan erkennen.

Hoofdstuk 3 beschrijft het bardo van meditatie. Dit is een onderdeel van ons menselijk bestaan. In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe ons pad van meditatie in vier fasen vorm kan krijgen.

Hoofdstuk 4 handelt over het bardo van dromen en slapen. Ook die momenten zijn een onderdeel van ons leven. Deze overgangssituatie bestaat uit drie soorten beoefeningen: droomyoga, slaapyoga en de training in illusoire vormen. Alle drie de beoefeningen kunnen ons helpen om wat lichter in ons leven te staan. Ook kunnen ze ons helpen bij de overgangssituaties tijdens en na ons sterven.

In hoofdstuk 5 wordt het pijnlijke bardo van sterven, hoe ons lichaam uiteenvalt en hoe onze geest aan het eind van dit proces ons lichaam verlaat. De geest verlaat het lichaam in deze visie overigens pas 1-3 dagen na de laatste adem. De Tibetaans boeddhisme kent dus een ander moment van sterven dan in de Westerse opvatting.

In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op wat direct na het sterven gebeurt in de tussenfase van de heldere bardo van dharmata. Het gaat hier om een tussenfase tussen het moment van sterven (1-3 dagen na de laatste adem) en het begin van onze tocht naar een reïncarnatie (de karmische bardo van worden).

Hoofdstuk 7. Karmische bardo van worden. Dit hoofdstuk beschrijft wat er gebeurt als we onze kans om ons te bevrijden van de cyclus van leven, sterven en een wedergeboorte in de heldere bardo van dharmata gemist hebben. We komen dan in de karmische bardo van worden.

Hoofdstuk 8. Dit hoofdstuk beschrijft de zes basisverzen. Deze zes basisverzen beschrijven de kern van de zes bardo’s/overgangssituaties zoals die in de hoofdstukken 2 t/m 7 zijn beschreven.