Onlangs werd een uitzending van het programma Keuringsdienst van Waarde herhaald, over ‘Koe en kalf’. “Het is een waarheid als een koe: zonder kalf geen melk. Melk die de boer wil kunnen verkopen. Daarom scheidt hij doorgaans snel na de geboorte moederkoe en kalf. Zo kan de melk richting de fabriek en wordt die niet opgedronken door het jonge kalfje. Maar onlangs stonden er nieuwe melkpakken in het supermarktschap. Melk van koeien waarbij het kalf langer bij moeder blijven mag. De Keuringsdienst gaat op bezoek bij de melkboer om met eigen ogen te zien wat het verschil is tussen deze twee manieren van boeren.” Aldus de aankondiging. Het programma eindigde met een dilemma: Is het beter om het kalf meteen weg te halen zodat moederkoe en kalf geen band kunnen opbouwen? Of is het beter om moederkoe en kalf bij elkaar te laten, en het na 3 maanden weg te halen? Een groot dilemma. Beide handelswijzen brengen groot lijden met zich mee voor moeder en kind. De aflevering ‘Kalverliefde 2’ volgt het kalf van geboorte tot abattoir. De aflevering (https://npo.nl/start/serie/keuringsdienst-van-waarde/seizoen-23/keuringsdienst-van-waarde_44/afspelen) is niet geschikt voor gevoelige kijkers.
Wat betreft het bovenstaande dilemma: de beste oplossing met het minste lijden is uiteraard: geen koeienmelk consumeren! Er bestaan gelukkig prima alternatieven. Deze zijn ook beter voor natuur en milieu. De veeteelt draagt bij aan de stikstofcrisis, de klimaatcrisis, de biodiversiteitscrisis. Allemaal linksom of rechtsom te herleiden tot (intensieve) veehouderij. En daarnaast dus ook onnoemlijk veel dierenleed.
Plantaardige melk: Ik schreef al eerder dat ik dat al jaren iedere morgen in principe zelf maak. Omdat de plantaardige melk uit de winkel duur is, vaak voor meer dan 95% uit water bestaat, en ook nog flink wat afval oplevert in de vorm van melkpakken. Bovendien is er van alles aan toegevoegd waar ik niet op zit te wachten. Voor ruim een liter melk pureer ik 75 gram ongebrande ongepelde amandelen – of andere noten – met 15 gram gebroken lijnzaad, een snufje zout, twee calcium tabletjes en een tabletje D vitamine, samen met vier a vijf kopjes water. Ik gebruik een staafmixer. Weken en zeven hoeft niet als je zoals ik de melk niet puur drinkt maar bijvoorbeeld voor pap gebruikt. Het lukt ook prima met geblancheerde amandelen, of met gebrande amandelen, of met een mengsel van bijvoorbeeld amandelen en hazelnoten. Melk waar geen koetjes of kalfjes aan te pas komen.
Plantaardige room is een iets ander verhaal. Ik klaagde al eerder over de vieze geur- en smaakstoffen in de meeste sojaroom, en de toegevoegde suiker (https://boeddhistischdagblad.nl/boeddhisme/204493-beter-serendipiteit-plantaardige-kookroom-en-paddenstoelenroomsaus/). In zoete bereidingen prima, maar minder geschikt voor hartige gerechten. Ik besloot voortaan zelf ook mijn vegaroom te maken. Goedkoper, lekkerder, gezonder en met minder afval. Het bleek kinderlijk eenvoudig en heel erg lekker.
Voor 300 ml cashewroom heb je nodig: 100 gram ongebrande cashewnoten en 200 ml water. Week 100 gram ongebrande cashewnoten een aantal uur in koud water – of als je vergeten bent ze in de week te zetten kan het ook kort in 200 ml kokend water. Maak er met de staafmixer een egale massa van. Klaar!
De Hongaarse zuurkoolgoulash (Vega Szegediner Goulash) van vorige week ging ermee van gewoon lekker naar erg lekker! Zie https://boeddhistischdagblad.nl/auteurs/215270-beter-hongaarse-zuurkoolgoulash/ voor het eerdere recept. Ik geef hier voor de volledigheid het verbeterde recept, nu met plantaardige kipstukjes in plaats van champignons.
Ingrediënten (4 personen)
- twee scheutjes olijfolie
- 2 theelepels karwijzaad, gemalen of gekneusd – let op: karwijzaad is niet hetzelfde als komijnzaad
- 2 flinke uien, gesnipperd
- 2 teentjes knoflook, fijngehakt
- 2 (punt)paprika’s, in stukjes of reepjes
- 1 flinke eetlepel milde of scherpe paprikapoeder of gerookte paprikapoeder, of neem ½ van elk
- 1 blik tomaatblokjes (ca. 400 g)
- 500 g zuurkool, laat als je niet zo van zuur houdt uitlekken (doe ik zelf niet), hak eventueel de lange slierten wat fijner.
- 400 gram plantaardige kipstukjes
- 300 ml cashewroom, gemaakt van 100 gram cashewnoten en 200 ml water
Week de cashewnoten in water. Verhit een scheut olijfolie in een flinke braadpan of hapjespan met een dikke bodem. Doe de karwijzaadjes met de uisnippers in de olie en roerbak ca. 4 minuten. Voeg de knoflook en paprikareepjes toe en bak deze ca. 2 minuten mee. Roer nu het paprikapoeder en de tomaatblokjes, wat water (spoel het blikje om) en de zuurkool erdoor. Breng aan de kook en laat met het deksel op de pan op laag vuur minstens 20 minuten, maar liever een half uur of langer, sudderen. Als de zuurkool gaar is, roerbak dan de plantaardige kipstukjes in een aparte pan in wat olijfolie. Zijn de cashewnoten nog niet zo lang geweekt? Giet af en overgiet met 200 ml kokend water. Laat even afkoelen en draai dan met een staafmixer tot cashewroom.
Roer de plantaardige room en de plantaardige kipstukjes door het zuurkoolmengsel en warm indien nodig nog even door, maar laat niet meer koken. Serveer met gekookte aardappelen of zilvervliesrijst.
We hebben ook andere gerechten een upgrade gegeven met deze zelfgemaakte cashewroom. Op de foto de romige pompoenrisotto, dit keer gebruikten we donkerrode wortelen die de risotto een aparte kleur gaven (zie https://boeddhistischdagblad.nl/boeddhistisch-leven/recepten/206792-beter-troosteten-en-romige-pompoenrisotto/).
