Zelfonderzoek – of beoefening van de weg – is jezelf en de werkelijkheid steeds beter leren kennen. Je doorziet het dominante en eenzijdige profiel van zintuiglijkheid en ontdekt de kracht en het gezag van de geest als bepalende factor voor onze kwaliteit van menszijn. Hoe meer ik vertrouwd raak met de aard van bewustzijn – onze ware aard – hoe duidelijker me wordt dat deze “substantie” geen particulier karakter heeft (niet mijn eigendom is) en dat die ook niet onderhevig is aan oorzaak en gevolg (niet geconditioneerd is).
Boeddhisme
Vrijdag Zindag – Hemelvaart?
De literaire vorm van het hemelvaartverhaal komt niet uit de hemel vallen. Feitelijk is het motief van een hemelvaart niet voorbehouden aan de figuur van Jezus. In het Oude Testament komen al personen voor die in de hemel worden opgenomen, soms zelfs net als Jezus op een wolk. Ook van Romeinse keizers werd verteld dat ze ten hemel voeren. Er zijn ook verhalen waarin mensen tijdelijk opgenomen werden in de hemel om een boodschap of instructie te vernemen.
Boeddha in de bajes – Rob en Bert
De schrijver van columns Boeddha in de bajes in het BD, Jan Veenendaal, overleed op 27 november 2023. Lees hier een van zijn columns uit 2021 over bezoeken aan gedetineerden in Nederlandse penitentiaire inrichtingen. Jan was een doener, geen boeddhistische zitter.
China: Religieuze leiders gevraagd om ‘Chinese traditionele’ (in feite communistische) cultuur te verspreiden
Maar wat is de ‘Chinese traditionele cultuur’? Het is een traditie gefilterd door het officiële marxisme van de CCP, inclusief de ‘rode cultuur’ van de Burgeroorlog, het Mao-tijdperk en de leer van president Xi Jinping. Een blik op de besproken onderwerpen laat zien dat het engagement van de deelnemers met ‘de uitstekende traditionele Chinese cultuur van China’ ook inspanningen inhield om ‘de theorieën, richtlijnen en het beleid van de CCP serieus te bestuderen en te implementeren’.
Taigu – Een vaardig slaapmiddel
Op het ritme van je ademhaling inslapen met Amida Boeddha is een eeuwenoud gebruik. Uit eigen ervaring kan ik het iedereen aanraden. Het in- en uitademen op het ritme van de nembutsu herhaal ik totdat ik rustig Amida’s reine dromenland in sukkel. En mocht ik ‘s nachts wakker worden, dan doe ik het opnieuw, al biedt dit geen garantie tegen slapeloosheid. Deze vorm van de nembutsu is me als een vaardig slaapmiddel spontaan komen aanwaaien, maar onlangs las ik dat het een eeuwenoud gebruik is in het Reine Land-boeddhisme.
Guy – dhammazaadjes – Wees je eigen meester
Als dhammanuvatti moet je zelf inzicht verwerven in de werkelijke aard van de dingen. Yatha-bhuta nana dassana. Dit kan slechts wanneer er geen hoofd boven je hoofd staat. Wanneer je je eigen meester bent.
Jan Veenendaal – Er bestaan geen onwettige mensen, er bestaan wel onmenselijke wetten.
In november 2023 overleed Jan Veenendaal, vaste columnist en schrijver voor het BD. Hij bezocht jarenlang als vrijwilliger (langgestrafte) gedetineerden in gevangenissen en justitiële inrichtingen. Als boeddhist kwam hij van zijn kussen af. Regelmatig herplaatsen we zijn teksten over zijn gesprekken en inzet voor gedetineerden – en andere teksten, die hij onder meer schreef onder het pseudoniem Jacob Nieuwersluis.
Herenleed
De uitgeverij Otheo Books heeft het plan opgevat om een serie boeken op de markt te brengen met dialogen van bekende mensen. In een recent boek komen de Belgische theoloog Peter Schmidt en de filosoof Jean Paul van Bendegem aan het woord. Ze spreken met elkaar over wat zij beschouwen als de belangrijkste levensvragen. Het feit dat een gesprek over deze vragen in een boek wordt uitgegeven, bewijst dat ze ook verwachten dat veel mensen in het Nederlands taalgebied deze levensvragen interessant vinden.
Dichter bij Zen
roepen van ganzen…
Schots parlement verzet zich tegen Chinese inmenging in reïncarnatie Dalai Lama
Tijdens een zitting van het Schotse parlement op 22 mei stelde MSP Ross Greer vragen over de voorbereidingen van de Schotse regering om samen met de boeddhistische gemeenschap in Schotland de komende 90e verjaardag van de 14e Dalai Lama te vieren en wees hij op de bezorgdheid over mogelijke Chinese inmenging in het reïncarnatieproces, zoals opgemerkt door de CTA.
Menno – van school af
Rond een uur of negen neemt een van de zwaarste gesprekken uit Menno ’s leven een aanvang. Hij vertelt van zijn reis naar Amsterdam en over de gesprekken die hij in het Wilhelmina Gasthuis en in het S.A.Z.U. heeft gevoerd. De opmerking over naïef zijn, groen als gras of een mietje, slaat hij over. Vader en moeder zeggen niets. Zelfs nadat hij eindigt met “en dus ga ik nu van school af,” blijft het lange tijd stil. Tenslotte zegt vader: “Daar komt niets van in.”
Taigu – Medeplichtig aan kwakzalverij
Mindfulness vereist in de omgang subtiliteit en wijsheid. Mij zul je niet horen zeggen dat mindfulness als zodanig verwerpelijk is, integendeel. Maar veel hangt af van de context. Commerciële mindfulness is altijd dubieus.
Guy – dhammazaadjes – Bevrijding (P. vimutti)
Wat leert de Boeddha? Enkel datgene wat nodig is om ons naar de Andere Oever te brengen: de innerlijke rust van bevrijding.
Ardan – loze
De wegloze weg…
De stilte van de jhāna’s
Dit boek is ontstaan uit meditatie. Uit directe ervaring. Elk hoofdstuk ademt contemplatie, betrokkenheid, bewogenheid en vrijheid.
Hoe houden we het boeddhisme relevant voor deze tijd?
Naar aanleiding van het zeventigjarig bestaan van de Deutsche Buddhistische Union heeft het tijdschrift Buddhismus Aktuell aan een groot aantal Duitse boeddhistische leraren de vraag voorgelegd hoe de traditie behouden kan blijven op een manier die ook relevant is voor de huidige tijd. Een van hen was Frank Hoshin Richter, die in 2022 door Jiun roshi tot leraar is benoemd. Dit is wat hij als antwoord op die vraag heeft geschreven.
Een nieuw boek over Tibetaanse schrijfsters in ballingschap
Tenzin Dickey (Dickie) dient als een krachtig voorbeeld door stemmen van verschillende achtergronden te verenigen en schrijvers in ballingschap uit Tibet en de rest van de wereld samen te brengen in een samenhangende bloemlezing. Haar inspanningen illustreren hoe literatuur solidariteit en samenwerking kan bevorderen, zelfs tussen stateloze gemeenschappen.
Vrijdag Zindag – Samen op verhaal komen
Blijf vooral bij je levensbeschouwelijke leest, al dan niet religieus. Maar laat zo af en toe tot je doordringen dat er naast alle verschil ook heel wat overeenkomsten zijn tussen aanhangers van visies. Neem dus geen genoegen met de grenzen die leiders van de institutie bewaken.
De onwankelbare Boeddha
Ik vroeg ooit aan Jon Kabat-Zinn ’Waarom heb je het mindfulness based genoemd en niet compassion based?’ Het was een retorische vraag. We wisten allebei het antwoord. ‘Mindfulness’ was voor hem een ‘umbrella term’ om te verwijzen naar de boeddhistische achtergrond van zijn stressreductie-programma en een woord als ‘compassion’ zou in een ziekenhuis niet gewerkt hebben. De medische wereld is, toch aan de oppervlakte, heel rationeel. Wat mij zo trof in zijn boek ‘Full Catastrophe Living’, was dat hij erin slaagde de taal van de medische psychologie te spreken zonder daarbij ook maar enige afbreuk te doen aan de diepte van zen en de Dharma.
De etnische zuivering achter het blije gezicht van Bhutan
‘Zijn –boeddhistische- beulen doorboorden zijn vingers met naalden en gaven hem urine in plaats van water en verbrandden gedroogde pepers in zijn cel om de ademhaling te bemoeilijken.’
Guy – dhammazaadjes – De Poortloze Poort
Met ‘Poortloze Poort’ wordt bedoeld: een gebeurtenis, een aspect, een citaat of een verschijnsel dat onze houding t.o.v. de relatieve werkelijkheid radicaal wijzigt, zoals bij-voorbeeld het plótse besef—het penetrerende inzicht—dat ons hele denkbeeld omtrent Reis, Doel en Inspanning van Dit Leven een volkomen geconditioneerde (door oorzaken en voorwaarden gedreven) illusie blijkt te zijn
Thailand – Ontmoeting Arabische sheikh met boeddhistische hoofdmonnik Nah Luang Tempel
De ontmoeting vond plaats in aanwezigheid van Sorayut Chasombat, ambassadeur van het Koninkrijk Thailand in de Verenigde Arabische Emiraten, die sjeik Nahayan hartelijk verwelkomde en het belang van het bezoek benadrukte als een belangrijke mijlpaal in het bevorderen van de culturele en spirituele samenwerking tussen de twee naties – vooral omdat ze dit jaar de 50e verjaardag van de diplomatieke betrekkingen vieren.
CPMT bijeenkomst in Nepal
Van 6 tot 11 april 2025 kwamen 185 mensen verbonden aan de FPMT (Foundation for the Preservation of the Mahayana Tradition) – de internationale boeddhistische organisatie waartoe ook Maitreya Nederland behoort – bijeen in het prachtige Kopan-klooster in de buurt van Kathmandu, Nepal. De zesde internationale CPMT-bijeenkomst (Council) en de eerste na het overlijden van Lama Zopa Rinpoche vond hier plaats.
Ik neem toevlucht tot…. Sangha
Tijdens het voorstelrondje bij een ontmoeting van een divers gezelschap boeddhisten hoorde ik iemand zeggen: “op dit moment ben ik sangha-loos”. Uiteraard begreep ik wat er bedoeld werd, maar toen ik er wat beter over nadacht vond ik het toch wel een opmerkelijke uitspraak.
