• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Boeddhisme » Mahayana » Hartsoetra

Hartsoetra

3 augustus 2015 door de redactie

De prajnaparamita (het hart van het volmaakte inzicht) of hartsoetra wordt beschouwd als de kern van het mahayana onderricht. Het wordt in boeddhistische gemeenschappen overal ter wereld dagelijks gereciteerd.
De literatuur over de hartsoetra dateert van het begin van de christelijke jaartelling. Deze soetra wordt dus al zo’n 2000 bestudeerd en uitgelegd. Sinds een eeuw is de tekst in het Engels beschikbaar en is de tekst ook naar het Nederlands vertaald.
Deze korte tekst (slechts 16 zinnen en een mantra) bevat eigenlijk alle inzichten uit andere soetra’s die handelen over het hart van volmaakt inzicht. Het is na een eerste lezing een wat moeilijk te begrijpen tekst. In het boekje ‘Vorm is leegte, leegte is vorm’ geeft Thich Nhat Hanh een zeer helder commentaar op deze soetra. De enigszins cryptisch aandoende tekst van de soetra zelf wordt hierdoor een stuk begrijpelijker. En Thich Nhat Hanh komt in zijn lezingen regelmatig terug op het begrip ‘Interzijn’. Dit begrip heeft een direct verband met de hartsoetra.

 

Het Hart van de Prajnaparamita (Hartsoetra)

De Bodhisattva Avalokita,
Zich bewegende in de diepe stroom van de Bevrijdende Wijsheid,
Scheen licht op de vijf skandha’s
En zag in dat ze leeg zijn.
Deze doorgronding verloste hem van al het lijden.

Luister Shariputra:
vorm is leegte en leegte is vorm.
Vorm is niet anders dan leegte, leegte is niet anders dan vorm.
Zo is het ook met gevoelens, waarnemingen, mentale vormingen en bewustzijn.

Luister Shariputra:
alle verschijnselen zijn van nature leeg.
Zij ontstaan noch vergaan,
zijn rein noch onrein en
nemen toe noch af.

Daarom is er in leegte geen vorm, geen gevoel,
geen waarneming, geen mentale vorming en geen bewustzijn.
Geen oog, oor, neus, tong, lichaam noch geest.
Geen vorm, klank, geur, smaak, tast, noch object van de geest.
Geen werelden van elementen (van ogen tot geestbewustzijn),
geen onderling afhankelijke oorsprongen en geen einde daarvan
(van onwetendheid tot dood en verval).
Geen lijden, geen oorzaak van lijden,
Geen einde aan lijden en geen pad.
Geen wijsheid en niets te verwezenlijken.

Omdat er niets te verwezenlijken is,
Ondervinden de Bodhisatva’s, verankerd in de Bevrijdende Wijsheid,
geen belemmeringen in hun geest.
Vrij van belemmeringen, kennen zij geen angst,
bevrijden zich voorgoed van alle illusies en realiseren volmaakt Nirwana.
Dankzij deze Bevrijdende Wijsheid
Ervaren de Boeddha’s van verleden, heden en de toekomst
de hoogste, ware en volmaakte verlichting.

Daarom is de Bevrijdende wijsheid,
de ultieme mantra, de ongeëvenaarde mantra,
de onomstotelijke waarheid
die al het leed vernietigt.

Laten we haar verkondigen:
Gegaan, gegaan, overgegaan, volledig overgegaan, ontwaakt, ontwaakt!

Gate, Gate, Paragate, Parasamgate, Bodhi Svaha
Gate, Gate, Paragate, Parasamgate, Bodhi Svaha
Gate, Gate, Paragate, Parasamgate, Bodhi Svaha

 

Bron Leven in aandacht, Thich Nhat Hanh.

 

 

Categorie: Mahayana Tags: gegaan, Hartsoetra

Lees ook:

  1. Gegaan, gegaan, naar de overkant gegaan
  2. De leegte van de Hartsoetra
  3. Boeddhisme heeft geen patent op mediteren, mediteren geen patent op verlichting.

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

de redactie

 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 6 juli 2026
    Zomer Avond Zen in Arnhem 6 juli -31 augustus
  • 31 juli 2026
    Dhyana & Insight – Reevaluating Dhyana
  • 9 augustus 2026
    Chanting for World Peace
  • 12 augustus 2026
    Wandering the Way of Perfect Wisdom
  • 17 augustus 2026
    Boeddha- vakantieweek met Tara, de vrouwelijke Boeddha van wijsheid
  • 20 augustus 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • 21 augustus 2026
    Sacred Art en Kum Nye retraite
  • 29 augustus 2026
    Open Dag Nyingma Centrum Nederland
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 17 – De staatsleraar die drie keer zijn bediende riep

    Hans van Dam - 2 augustus 2026

    Pas toen Wu hartverscheurend begon te janken ging de bediende eens kijken. De staatsleraar lag op z’n zij met zijn vuisten tegen zijn borst geklemd, zijn hoofd achterover, zijn gezicht paarsblauw en zijn mond en ogen wijd opengesperd.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Column van Joop – hondenfluisteraar
    • Sodis – de virtuele denkster 592
    • Ardan, van zenleraar tot brugwachter – ‘Je opent de brug en je sluit ‘m weer. Bijna zen.’
    • Verwoestende droogte en bosbranden – XR blokkeert  A12 in Den Haag
    • B’eter Vegan brownies

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.