Ik ben geen deskundige op het gebied van de Lotus-Soetra, maar dat hoeft toch ook niet? De soetra brengt mij op allerlei gedachten en die wil ik met lezers van het BD delen. Hoeveel afleveringen deze serie gaat tellen, is pas na de laatste aflevering bekend. Deze keer:
De parabel van de man die naar water graaft
Volgens de Boeddha bereikt iedereen ooit zelf het boeddhaschap. Hij belooft dat zelfs, en echt … aan iedereen! Nu is ‘ooit’ een begrip dat qua uitleg oneindig rekbaar is en het kan daarom zowel ‘zeer zeer binnenkort in het huidige leven’ betekenen als ‘over zeer zeer vele levens, dus zeg maar over een paar miljard jaar’. Je hebt er daardoor vrijwel niets aan. ‘Ooit’ is een nietszeggend begrip. Maar het is niet nooit! Dat dan weer wel. Voor mij is het evenwel lood om oud ijzer. Ooit lijkt op een spreuk die ik eens las op een bord boven de bar in een bruine kroeg: ‘morgen gratis bier’ (Ik heb deze vergelijking al eerder in een bijdrage gemaakt.) Wanneer je de volgende dag om een gratis biertje komt, kijkt de kroegbaas je aan en vraagt of je wel kunt lezen. Er staat toch duidelijk MORGEN en dat is niet VANDAAG. Kortom, ‘morgen’ blijft altijd één dag verder dan vandaag … en je krijgt nooit, nimmer, in geen eeuwigheid gratis bier!
Wanneer bereik je dan het boeddhaschap? Dat kan alleen NU. Anders gezegd: je hebt het boeddhaschap al bereikt, zelfs wanneer je je dat nog niet gerealiseerd hebt, precies zoals alles wat een eikenboom maakt al in de eikel zit, zo zit het boeddhaschap in jou. Het is een kwestie van ontwikkelen.
Je bent dus al een boeddha? Is dat even makkelijk!. Ja, en dat is precies voor de meeste mensen meteen het grootste probleem. Makkelijk? Voor normale mensen is “makkelijk” hartstikke moeilijk. Ze geloven bijvoorbeeld dat het boeddhaschap alleen bereikbaar is na aeonen van geduldig, volhardend voortgaan op het achtvoudige pad dat niet alleen vandaag 80.000 kilometer lang is, maar morgen nog steeds. Morgen krijg je niet alleen gratis bier, morgen valt jou ook het boeddhaschap ten deel! Tenzij jij je het NU realiseert.
Zo zegt Shakyamuni Boeddha volgens de Lotus-soetra: Er zullen later mensen opstaan die deze wonderbaarlijke soetra zullen lezen, soms maar één enkel vers, en ik verzeker je dat zij boeddha’s zullen worden indien zij deze soetra met eerbied blijven bejegenen (etc.) … want zij hebben reeds onder miljoenen boeddha’s gediend (etc.) …” Ik vind dit bullshit.
Waarom bullshit? In de eerste plaats omdat ik met de beste wil van de wereld niet kan geloven dat Shakyamuni het ooit zo gezegd heeft. De hele Lotus-soetra is immers pas honderden jaren ná Shakyamuni’s heengaan in het Sanskriet geschreven. De schriftstellers leggen het in zijn mond. Punt. Het zijn hun woorden, niet die van Shakyamuni. Ten tweede: er wordt weer eens behoorlijk overdreven. Miljoenen boeddha’s. Gelet op het totaal aantal mensen dat tot tweeduizend jaar geleden op aarde leefde, moeten er de hele tijd vrijwel uitsluitend boeddha’s op aarde hebben rondgelopen.
Wat betekent het dan? Ik leid er uit af dat het betekent: ieder mens is een boeddha, jij dus ook. Misschien is dit wishful thinking, en dat zij dan zo. Ik zit daar niet mee, want ik ervaar het als realiteit. Ik leef temidden van miljoenen boeddha’s! Op dit moment zelfs temidden van miljarden. En al deze boeddha’s hebben voorgangers gehad, die ook allemaal boeddha’s waren. Helaas realiseerden de meesten zich dat totaal niet. Wat is er dan voor nodig om iemand tot besef te brengen dat ie een boeddha is? Zou een leraar van dienst kunnen zijn? Misschien, want de grote vraag is: hoe weet je of jouw leraar een goede leraar is? En daar begint volgens mij de schoen behoorlijk te wringen. En wel hierom: leraren zijn net mensen. En de meeste mensen hebben de neiging om dat wat zij doen erg belangrijk te vinden. Belangrijker dan dat wat veel andere mensen doen. Of precies omgekeerd… dan vinden ze wat anderen doen weer belangrijker dan wat ze zelf doen. Ze vergelijken zich een slag in de rondte. Beter, minder goed, de beste, de beroerdste… heilig, heiliger, het heiligst … geleerd, geleerder, het geleerdst … stom, stommer, het stomst … er komt geen eind aan. Wil de juiste leraar opstaan alstublieft. Wie kan de Lotus-soetra het best citeren, overschrijven, kalligraferen, zingen of uitleggen… zeg het maar.
Ik doe niet mee. Dat je dat vast weet.
Wellicht brengt de volgende parabel ons verder:
Er trekt een man door een woestijn en hij heeft verschrikkelijke dorst. Hij begint met zijn handen in het zand te graven, in de hoop water te vinden. De put die hij graaft wordt dieper en dieper in droog zand, en hij begint steeds sterker te twijfelen tot hij merkt dat het zand vochtig wordt. Met hernieuwde moed graaft hij verder tot het vochtige zand modderig wordt. Dan weet hij zeker dat hij goed bezig is en laat hij alle twijfels varen.
Deze wereld is een woestijn en jij hebt dorst. Als je gaat graven, ga je waarschijnlijk steeds sterker twijfelen zolang je niks vindt. Wie is dan de juiste leraar? Is dat degene die je vertelt waar je moet graven? Of wanneer? Of hoe lang? Of hoe? En wat als ie je vertelt dat al dat gegraaf onzinnig is omdat achter het volgende duin een rivier stroomt? En wat als … Uiteindelijk moet je toch zelf drinken. Je kunt zelfs in het zicht van een rivier verdorsten, als je denkt dat een ander voor jou kan drinken.
(wordt vervolgd)
