Zijn wij moreel verantwoordelijk voor onze daden? Zo ja, begaan we die dan uit vrije wil? En wat is nu precies een vrije wil? Nog steeds breken filosofen zich het hoofd over die vraag. Het eeuwenoude debat daarover verkeert in een impasse, mede doordat er geen werkbare definitie van een vrije wil is.
Boekbespreking
Boeken – een beetje therapie
Pikkujämsä’s empathische illustraties en Ervasti’s psychologische expertise creëren begrip, hoop en een gevoel van veiligheid – niemand staat alleen in dit leven. De onderwerpen die in Een beetje therapie aan de orde komen, zijn universeel en zullen door iedereen worden herkend.
Boeken – Dromenmakers
‘Dat wil ik met eigen ogen zien’, zei schrijver Abdelkader Benali, toen hij van Hans Spekman (directeur van het Jeugdeducatiefonds) hoorde over de Nederlandse basisscholen waar de nood het hoogst is en waar in avontuurlijke oplossingen wordt gedacht. Over scholen in de wijken waarin docenten extra alert zijn, waar kinderen thuis geen eigen bed hebben en waar de keuken het hart van de school wordt. En vooral die scholen waar dag in, dag uit, vanaf de eerste bel, de vonk van toekomstdromen met volle kracht wordt aangeblazen.
Boeken – De vier levens van een spiritueel pionier
Voor deze biografie sprak Frieda Pruim uitvoerig met Jotika Hermsen en met ruim veertig mensen om haar heen. Ze kreeg toegang tot Jotika’s persoonlijke archief en putte uit historische bronnen. Daarmee schetst dit boek ook een beeld van bijna een eeuw levensbeschouwelijke ontwikkelingen in Nederland.
Boeken – De opstanding van Rivka
Van de Glind: ‘Van meelezers van mijn generatie kreeg ik o.m. terug dat het boek een feest van herkenning is en dat het jongeren een goed beeld geeft van hoe het geweest is in de tijd toen hun (groot-)ouders jong waren.’
Boeken – Het boek dat je nodig hebt om niet gek te worden
In Het boek dat je nodig hebt om niet gek te worden legt Philippa Perry in kort bestek helder uit hoe onze geest werkt, en tegelijk biedt ze nuttige en praktische aanknopingspunten voor de vele uitdagingen die het leven met zich meebrengt.
Boeken – groene zintuigen
Niet alleen plantenwetenschappers en biologen voeren dit soort onderzoek uit, ook artsen, psychiaters, stadsplanners en gezondheidsautoriteiten van de overheid. Hun bevindingen zijn belangrijk: voor hoe we ons dagelijks leven en wonen inrichten, maar ook onze straten en werkplekken. Groene zintuigen legt uit hoe we onze huizen, onze tijd buitenshuis en de wereld om ons heen zo kunnen organiseren dat we de gezondheidsvoordelen van de natuur kunnen ervaren.
De vrijheid om vrij te zijn is niet alleen vrijheid van angst
De Amerikaans-Duitse filosofe en politieke denker Hannah Arendt werd geboren in een politiek progressief, seculier joods gezin. Ze vluchtte in 1933 naar Parijs en werd later als Duitse stateloze geïnterneerd. Ze wist in 1941 te vluchten naar New York. Misschien werd zij het bekendst door haar boek The origins of totalitarianism en Eichmann in Jerusalem: a report on the banality of evil. Dit artikel geeft een indruk van haar denken over politiek en vrijheid.
De nieuwe Nederlandse Nāgārjuna
Sinds kort is er een nieuwe vertaling uit van de Mūlamadhyamakakārikā, getiteld “De Basisverzen van het middenpad’. Michel Leezenberg heeft zijn best gedaan om er een betrouwbare vertaling van te maken. Dit is niet gemakkelijk, want het is een moeilijk tekst, de Basisverzen zijn geschreven in een strikt metrum van twee keer acht lettergrepen per regel en twee regels per vers. Het is vaak moeilijk te zien of een bepaald woord nu bewust gekozen is of vanwege het metrum.
Boeken – circa 40 cm
Psycholoog Steve Van Herreweghe werd in 2023 voor 24 maanden geschorst door de Belgische Psychologencommissie omdat hij zich tijdens de Coronaperiode op sociale media ’te kritisch’ had uitgelaten.
Boeken – de Resonantiemethode voor communicatie met mensen met dementie
Elke drie seconden krijgt iemand in de wereld de diagnose dementie. Er zijn nu al meer dan 55 miljoen mensen door getroffen. Het aantal zal bijna verdrievoudigen tegen 2050.
Democratie vraagt om religie – Hartmut Rosa
Maryse Kluck: ‘Ik heb politieke polarisatie, sociaal tribalisme en religieus fanatisme op de universiteit meegemaakt. Het boek van Hartmut Rosa raakte een diepe snaar. Ik heb geworsteld met het concept van religie in een seculiere democratie: welke plaats heeft het, en ‘verdient’ het zelfs een plaats als het zo vaak wordt bezoedeld door religieus fanatici die soms zelfs proberen onze democratie te ondermijnen?’
