In de aanloop naar de G7-top in Duitsland roept voedselwaakhond foodwatch op tot strikte regulering van speculatie met landbouwgrondstoffen. Tijdens de top zouden staatshoofden het eens moeten worden over strengere internationale regels om beleggingen op grondstoffenbeurzen aan banden te leggen. Volgens foodwatch is buitensporige speculatie de oorzaak van de huidige prijsstijgingen voor graan. Mensen in armere landen dreigen daardoor honger te lijden.
‘De G7 moet tijdens deze bijeenkomst de kwestie van voedselspeculatie aanpakken! Sinds de aanval op Oekraïne is de speculatie enorm toegenomen. Dit drijft de al stijgende voedselprijzen nog meer op, met fatale gevolgen. Beleggers op de beurs verdienen snel geld door te speculeren op maïs en graan, terwijl mensen in landen als Jemen of Ethiopië zich geen basisvoedsel meer kunnen veroorloven. Dit gokken ten koste van de allerarmsten moet stoppen,’ aldus Nicole van Gemert, directeur van foodwatch Nederland.
De voedselwaakhond heeft een online protestpetitie gelanceerd op www.foodwatch.nl, die in de eerste paar uur al door ruim 25.000 mensen is ondertekend. De eis: de G7 moet strikte handelslimieten invoeren voor speculatieve transacties met voedselgrondstoffen. Deze zogenaamde ‘positielimieten’ bepalen hoeveel financiële contracten beleggers op bepaalde grondstoffen mogen afsluiten. Momenteel zijn de limieten in de EU veel te laks om voedselspeculatie effectief aan banden te leggen, bekritiseert de voedselwaakhond.
Volgens foodwatch is een zekere mate van financiële speculatie met landbouwgrondstoffen belangrijk, zodat boeren en landbouwbedrijven zich kunnen indekken tegen schommelende prijzen. Financiële ‘weddenschappen’ dienen deze oorspronkelijke functie echter niet langer. Het volume van speculatieve transacties op de grondstoffenbeurzen is dramatisch toegenomen sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne. Onderzoeksnetwerk Lighthouse Reports heeft onlangs aangetoond dat twee grote landbouwinvesteringsfondsen in heel 2021 ongeveer tweehonderd miljoen dollar hebben geïnvesteerd, en dat het bedrag aan investeringen alleen al in de eerste vier maanden van 2022 zes keer zoveel was.
De voedselprijzen zijn de afgelopen weken overal ter wereld zeer sterk gestegen. Volgens de Verenigde Naties liggen de prijzen 34 procent hoger dan een jaar geleden en hebben ze hun hoogste niveau sinds 1990 bereikt. De prijzen stijgen om twee redenen: enerzijds vrezen bedrijven en handelaren een tekort aan graan, plantaardige oliën en fosfaatmeststoffen uit het Zwarte Zeegebied, en aan olie en aardgas uit Rusland als gevolg van de inval in Oekraïne. Anderzijds wakkeren financiële weddenschappen op stijgende grondstoffenprijzen de voedselprijzen nog meer aan.
De Verenigde Naties waarschuwen dat er een ernstige hongercrisis op komst is. Het Wereldvoedselprogramma van de VN heeft door de stijgende prijzen ongeveer 50 procent meer middelen nodig dan in 2019.
Foodwatch heeft al eerder uitgebreid onderzoek gepubliceerd over voedselspeculatie en opgeroepen tot een effectieve regulering ervan in het rapport ‘The Hunger-Makers’ uit 2011.
