Wikileaks-oprichter Julian Assange mag toch worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Een Brits gerechtshof vernietigde afgelopen vrijdag een eerder vonnis van een lagere rechtbank die oordeelde dat uitlevering niet mogelijk is vanwege zijn slechte mentale gezondheid. Amnesty International vindt dit besluit een aanfluiting van het recht omdat de uitspraak niet erkent dat Assange risico loopt op ernstige mensenrechtenschendingen als hij wordt uitgeleverd.
‘Het Hooggerechtshof heeft ervoor gekozen om te accepteren dat de VS niet voldoende diplomatieke garanties biedt om te voorkomen dat Assange in eenzame opsluiting wordt vastgezet in een maximaal beveiligde gevangenis’, zegt Nils Muižnieks, van Amnesty International. ‘De VS heeft zich het recht voorbehouden om op elk moment van gedachten te kunnen veranderen. Dat betekent dat deze garanties het papier niet waard zijn waarop ze zijn geschreven.’
Als Julian Assange wordt uitgeleverd aan de VS, kan hij niet alleen vervolgd worden op beschuldiging van spionage. Hij loopt volgens Amnesty een reëel risico op ernstige mensenrechtenschendingen als gevolg van detentieomstandigheden die kunnen neerkomen op marteling of andere vormen van mishandeling.
Bedreiging persvrijheid
‘De aanklacht van de Amerikaanse regering vormt een ernstige bedreiging voor de persvrijheid, zowel in de Verenigde Staten als in het buitenland’, zegt Nils Muižnieks. ‘Als deze aanklacht blijft staan, zou dat de sleutelrol van journalisten en publicisten ondermijnen bij het onderzoeken van regeringen en het aan de kaak stellen van hun wandaden. Journalisten zouden hierdoor voortaan overal over hun schouder moeten kijken.’
Het uitleveringsverzoek van de VS is gebaseerd op beschuldigingen die rechtstreeks verband houden met de publicatie van gelekte geheime documenten via Julian Assanges platform Wikileaks.
Het kunnen publiceren van informatie die in het algemeen belang is, is een basisprincipe van persvrijheid en het recht van het publiek op informatie over wangedrag van de overheid. Het wordt ook beschermd door internationale mensenrechtenwetgeving en mag niet worden gecriminaliseerd.
Julian Assange is de eerste publicist die wordt aangeklaagd op grond van de spionagewet.
De Britse Hoge Raad legde een uitspraak die de Britse rechtbank in januari nam naast zich neer. De rechtbank oordeelde toen dat Assange niet uitgeleverd kon worden uit vrees voor zijn geestelijke gezondheid. De Verenigde Staten gingen daarin tegen beroep.
De Verenigde Staten willen dat Assange wordt uitgeleverd om terecht te staan voor spionage, het publiceren van staatsgevaarlijke informatie op WikiLeaks en het actief werven van hackers. Assange hangt in de Verenigde Staten in potentie 175 jaar cel boven het hoofd.
In een reactie noemt Assange’s verloofde Stella Moris (38) de beslissing van de Hoge Raad gevaarlijk en een ernstige gerechtelijke dwaling. Moris: ‘Hoe kan het eerlijk, goed of mogelijk zijn om Julian uit te leveren aan een land dat hem wil vermoorden?’
WikiLeaks-oprichter Julian Assange (50) heeft volgens zijn verloofde in oktober een kleine beroerte gehad in de gevangenis. Dat gebeurde op de dag dat het hoger beroep van de Verenigde Staten over de uitlevering van Assange begon.
Het gaat volgens haar om een tia, een tijdelijke afsluiting van een bloedvat in de hersenen. Daardoor kreeg Assange een hangend rechter ooglid, hersenschade en geheugenverlies, aldus de advocate die twee zoontjes heeft met de geboren Australiër. Die onderging na zijn mini-beroerte een MRI-scan en neemt sindsdien medicijnen om herhaling te voorkomen.
