Gedachten over een haiku 44 – Bōsha

 

Zo’n grote dauwdrop!
een mier blijft ervoor stilstaan,
geheel verbijsterd.

Kawabata Bōsha (1897/1900-1941)

Bōsha’s vader was amateur-schilder en haiku-dichter. In de voetsporen van zijn vader wilde Bōsha ook schilder worden. Later begon hij haiku’s te schrijven. Toen hij nog een tiener was publiceerde hij al in Hototogisu, het toonaangevende haiku-tijdschrift onder redactie van Takahama Kyoshi.

Nadat zijn ouderlijk huis door de grote aardbeving van 1923 werd verwoest, vestigde Bōsha zich in Kyoto, waar hij Zen en schilderkunst studeerde. Toen hij ziek werd gaf hij beide op, werd de laatste jaren van zijn leven bedlegerig en richtte zich alleen nog op het schrijven van haiku’s.

Zo’n grote dauwdrop!

Je moet wel heel klein zijn om een dauwdruppel als groot te typeren. Voor de mier is dit de realiteit. Hij komt langs rennen zoals hij altijd doet en ziet zijn weg opeens geblokkeerd door een dauwdruppel die groter is dan hijzelf. Hij is totaal verbijsterd! Zo vaak loopt hij hier ongehinderd langs, en wat nu? Hij heeft duidelijk een probleem.

Toen ik deze haiku in de vertaling van J. van Tooren las, zag ik het plaatje voor me. Maar het deed me ook denken aan een situatie die veel mensen waarschijnlijk wel eens ervaren hebben.

Zo’n obstakel of probleem dat zich opeens voordoet en waar je eerst alleen maar verbijsterd naar kunt kijken. Dan ga je er de hele dag over nadenken en krijg je het niet meer uit je hoofd. Tenslotte lig je er ‘s nachts wakker van en wordt het probleem alleen maar groter .

Het is te hopen dat je in een dergelijke situatie uiteindelijk toch in slaap valt. Je hersens werken door en dan besef je ‘s morgens dat het probleem helemaal niet zo groot is als je dacht. Of er dient zich zelfs een oplossing aan.

Oma adviseerde het al: “Slaap er een nachtje over, het ziet er in de morgen heel anders uit.”

Voor de mier gaat dit niet op. Zijn obstakel wordt niet weggenomen door een nachtje slapen.

Maar gelukkig is er de zon. De eerste zonnestralen die over de dauwdruppels glijden, laten deze snel verdampen. En dan kan de mier zijn weg vervolgen zonder er nog wakker van te liggen.