Is de herder er voor de kudde of is de kudde voor de herder?

Jami


Hans: Of zijn ze er voor elkaar of zijn ze er voor zichzelf of zijn ze er voor iets hogers of zijn ze er voor iets lagers of zijn ze er gewoon of zijn ze er gewoon niet of wat?

Ayah: Je maakt het er niet eenvoudiger op.

“Iedere mogelijkheid vertegenwoordigt slechts één manier van kijken.”

Hans: En wat te denken van de eigenaar, de veearts, de slager, de consument, het gras, de mest, de bacteriën, de regen, de lucht, de aarde, de zon…

Ayah: Is het gras er voor de koe?

Hans: Is de koe er voor de veearts?

Ayah: Is de veearts er voor de slager?

Hans: Is de slager er voor de klant?

Ayah: Is de klant er voor de koning?

Hans: Is de koning er voor de bacteriën?

Ayah: Zijn de bacteriën er voor de zuurstof?

“Veelzijdigheid is best eenzijdig.”

Hans: Is de zuurstof er voor de lucht?

Ayah: Is de lucht er voor de vogels?

Hans: Zijn de vogels er voor de veren?

Ayah: Zijn de veren er voor de kussens?

Hans: Zijn de kussens er voor de kont?

Ayah: Kortom…

Hans: Wie of wat is er voor wie of wat en is dat wel de vraag.

“Eenzijdigheid is best veelzijdig.”

Ayah: Bedoel je dat alles met alles samenhangt?

Hans: Dat is ook maar een manier van kijken.

Ayah: Of dat alles één is?

Hans: Dat is ook maar een manier van kijken.

Ayah: Of dat alles leeg is, zonder wezen?

Hans: Dat is ook maar een manier van kijken.

Ayah: Of dat alles op zichzelf bestaat?

Hans: Dat is ook maar een manier van kijken.

Ayah: Volgens mij stelt Jami hier een retorische vraag over goed leiderschap.

Hans: Is de vraag er voor het antwoord of is het antwoord er voor de vraag?

“Niet-weten is onzijdig.”

Ayah: Volgens Jami stelt een goed leider zich in dienst van de gemeenschap zoals een goed herder zich in dienst stelt van de kudde.

Hans: Is A er voor B of is B er voor A of zijn A en B er voor elkaar of voor zichzelf of voor C of omgekeerd of staat alles op zichzelf of is alles een of is alles een illusie of alles tegelijk of niets van dat alles of wat?

Ayah: Het lijkt wel algebra.

Hans: Iedere mogelijkheid vertegenwoordigt slechts één manier van kijken.

Ayah: Inderdaad.

Hans: Deze ook.

“Dat alles maar een manier van kijken is, is ook maar een manier van kijken.”

Ayah: Wat is dan de waarheid?

Hans: Ook.

Ayah: Bedoel je dat ‘waarheid’ ook maar een manier van kijken is…

Hans: Dat is ook maar een manier van kijken.

Ayah: … of dat er helemaal geen waarheid is?

Hans: Dat is ook maar een manier van kijken.

Ayah: Alles is maar een manier van kijken.

Hans: Dat is ook maar een manier van kijken.

Ayah: Hè?

Hans: Wat?

“Wie of wat is er voor wie of wat en is dat wel de vraag.”

Ayah: Dat alles maar een manier van kijken is, is ook maar een manier van kijken?

Hans: Of zie jij dat anders?

Ayah: Vind jij dat je altijd alles van alle kanten moet bekijken?

Hans: Bekijk het maar.

Ayah: Hoezo?

Hans: Veelzijdigheid is best eenzijdig.

Ayah: Verdraaid.

Hans: Terwijl je op vele manieren eenzijdig kunt zijn.

Ayah: Dan weet ik het ook niet meer.

Hans: Niet weten is onzijdig.

Koe met een vacht van gras.

Is het gras er voor de koe of is de koe er voor het gras of is de koe van gras of is het gras van koe of wat?

Is de herder er voor de kudde of is de kudde er voor de herder, wat denk jij?

Bekijk jij weleens iets van alle kanten?

Vind jij dat iedereen eigenlijk alles van alle kanten zou moeten bekijken?

Denk jij dat het mogelijk is om alles van alle kanten te bekijken?

Denk jij dat je nog kunt handelen als je alles van alle kanten bekijkt?

Perspectivisme en hyperperspectivisme

Dat het maar net is hoe je het bekijkt, wordt in de filosofie met een mooi woord perspectivisme genoemd.

Dat je het perspectivisme ook op zichzelf kunt betrekken, dat het zelf ook maar een perspectief is, één van de vele manieren van kijken, zou je met een nog mooier woord hyperperspectivisme kunnen noemen.

Hyperperspectivisme is het toppunt én het einde van het perspectivisme. Het slaat overal op, dus het slaat nergens op. Net als hyperscepticisme, dat zelfs de twijfel betwijfelt. Net als niet-weten, dat zelfs niet weet van niet-weten.

Lees ook: De boer die zijn paard verloor

 

Categorieën: Hans van Dam
Tags: , , , , , , , ,

Ochtend- of avondeditie

We hebben een gratis mailinglijst.
Abonneer je op onze ochtend- of avondeditie

Reageren is niet meer mogelijk

Menu