Boeken – wordt het ooit weer licht?

Het aantal mensen dat in Nederland kampt met psychische klachten is in de afgelopen periode toegenomen en dat komt waarschijnlijk deels door de coronacrisis. Dat blijkt uit de Gezondheidsmonitor van de GGD (2021). Door de coronacrisis voelen jongeren en volwassenen tussen de 18 en 65 jaar zich eenzamer, angstiger en depressiever, zo blijkt uit de cijfers.

‘Ze is er al lang, die zwarte vlek op mijn hart. Soms is ze maar zo klein als een speldenknopje. Ik zou haar dan haast vergeten in de drukte van de dag. Op andere momenten danst ze brutaal mijn hele hart over. De duisternis breidt zich uit en slorpt alles op. Er is geen vreugde, geen hoop, geen gevoel. Het lijkt wel voor altijd nacht.’

– An Peeters

An Peeters is leerkracht en moeder van twee kinderen. Ze kampte al lang met signalen van depressie, tot in 2016 het licht volledig uitging. In dit volgens de uitgever uiterst herkenbare en toegankelijke boek weet ze de onbeschrijflijke leegte die haar tijdens haar depressie overviel te vatten en toont ze hoe ze stap voor stap uit het dal wist te klauteren.

‘In februari 2016 kreeg ik de diagnose ernstige depressie. Die kwam voor mij uit de lucht vallen. Was ik niet gewoon moe door mijn kleinste meid die maar niet wilde doorslapen? Een beetje bijslapen en dan zou ik na de krokusvakantie toch weer gewoon aan het werk gaan? Wat moest ik nu met een depressie?

De waarheid die ik onder ogen moest zien, was dat mijn lucht nooit echt helder geweest is, dat er altijd wel een soort donkere mist in mijn hoofd en rond mijn gevoelens zat. Hierdoor was ik er nooit écht bij. Toch vermoedde niemand dat het in mijn binnenste al zo lang zo donker was. Ik lachte tenslotte toch veel? Ik had toch een leuk gezin en een leuke job? Het was voor mij net daarom een hele stap om het masker te laten vallen en in de eerste plaats aan mijzelf toe te geven dat het zo niet verder kon.

Wanneer een ernstige depressie je overvalt en je je plots midden in de duisternis bevindt, heb je het concentratievermogen van een goudvis. Lezen lukt dan nauwelijks nog. Ik heb daarom een grote hekel aan zelf hulpboeken die ambiëren een depressie miraculeus weg te toveren door simpelweg een stappenplan en een paar tips toe te passen. Waarschijnlijk is dat voor iedereen anders, maar alle goedbedoelde raad ten spijt werd ik al moe als ik nog maar de covers zag van boeken als Leren omgaan met je depressie, Help jezelf van je depressie af of Neem de regie over je depressie. De titels alleen al lieten me compleet onbegrepen en verweesd achter, want na al die jaren in het donker, reizend door een dor niemandsland, leek ik echt op het eindstation aangekomen. Ik was te moe voor actie. Ik wilde vooral begrijpen waarom ik niets meer kon, en vooral ook voelen dat ik niet de enige op de wereld was die door deze onbenoembare hel ging.’

‘An neemt je mee op haar intense, intrigerende en ontroerende zoektocht naar herstel. De intimiteit en herkenbaarheid van deze moeilijke strijd maken dit een uiterst waardevol document dat ik van harte zou aanbevelen aan eenieder die zelf van ver of nabij een depressie doormaakt.’

Prof. dr. Ernst Koster, UGent

An Peeters studeerde Taal- en Letterkunde aan de UGent en geeft nu haar passie voor taal door aan haar leerlingen. Op haar 28ste werd ze met de diagnose ‘ernstige depressie’ geconfronteerd. Leegte en complete chaos overvielen haar, totdat ze de woorden vond die het onzichtbare zichtbaar maakten. Nu probeert ze als ervaringsdeskundige het verschil te maken voor anderen.