Bij de onthulling van ‘Het akkerboek – Ontwikkeling en beheer van kruidenrijke akkers’ van KNNV Uitgeverij heeft Ilse Geijzendorffer, bestuurder van het Louis Bolk Instituut, net als in het voorwoord van het boek, meegegeven hoe waardevol akkerflora is voor het terugbrengen van biodiversiteit in het Nederlandse landschap. Daarmee wordt niet alleen de natuurwaarde verhoogd, maar worden tal van natuurlijke processen versterkt, zoals plaagbestrijding en bestuiving.
De terugkeer van een rijke akkerflora vormt een belangrijke ecologische bouwsteen voor bijvoorbeeld insecten, die weer dienen als voedsel voor akkervogels enz. Het beheren van kruidenrijke akkers kan alleen door een combinatie van ecologische en agrarische kennis. In de deels online deels fysieke bijeenkomst waren de auteurs, onder wie Udo Prins, medeauteur van het boek en actief betrokken bij het onderzoek in het Buijtenland van Rhoon, aanwezig. Voor het Louis Bolk Instituut komen belangrijke elementen van de missie in dit boek en in dit onderzoek samen: kennisontwikkeling en toepassing daarvan met en in de boerenpraktijk en voor een breed maatschappelijk publiek. Dat dat ook in een mooi gebied als het Buijtenland van Rhoon kan, samen met boeren, andere kennisorganisaties en met de Gebiedscoöperatie, bewijst deze feestelijke dag rond dit prachtige boek!
Het Buijtenland van Rhoon
Op deze plek vlakbij Rotterdam willen boeren, recreatieondernemers, natuurbeschermers en lokale verenigingen laten zien hoe het ánders kan. Landbouw met respect voor de natuur en met aandacht voor eerlijk voedsel geteeld dichtbij de consument. Volg deze uitdagende, duurzame ontdekkingstocht en ontwikkelingstraject online of kom langs en geniet onder andere van de bloemrijke akkers. Het Louis Bolk Instituut bracht in 2018 een rapport uit ‘Bodemleven in het Buijtenland van Rhoon: Nulmeting als basis voor de ontwikkeling van hoogwaardige akkernatuur’.
Foto: Auteurs Het Akkerboek – Buijtenland van Rhoon
De akkerflora van Nederland is de laatste decennia sterk achteruitgegaan. Omdat elke akker uniek is o.a. qua grondsoort, ligging, geteelde gewassen en bodembewerking is inzicht hierin van belang voor succesvol herstel en beheer van de akkerflora, de percelen en de te maken keuzes daarbij. Het boek bundelt tien jaar nieuwe en oude inzichten over bloemrijke akkers. Nooit eerder verscheen een dergelijk standaardwerk op het raakvlak tussen landbouw en natuurbeheer. Van harte aanbevolen voor boeren, natuurbeheerders, floristen en iedereen die zich met natuurinclusieve landbouw bezig houdt.
Welke akkertypen en bijbehorende grondsoorten zijn er? Hoe krijg je soortenrijke akkers terug? Wat is gewenst akkerbeheer: van grondbewerking naar zaaien tot bemesting en oogst. Hoe kun je achteruitgang voorkomen en hoe maak je een akker geschikt voor de fauna? Dit boek beschrijft:
typen akkers in Nederland en bijbehorende grondsoorten 94 kenmerkende (soms uitgestorven) akkerflorasoorten per soort afbeeldingen met levensstadia en gelijkende soorten achtergrondinformatie over o.a. verspreiding, specifiek beheer en herintroductie
en is daarmee een onmisbaar standaardwerk voor boeren, natuurbeheerders en floristen.
Het boek geeft een compleet overzicht over het landbouwkundig én ecologisch beheer van akkers met zeldzame wilde planten. Eveneens worden alle bijzondere planten in al haar levensstadia afgebeeld: van kiemplant tot zaaddoos. Het boek is daardoor ook een aanvulling op bestaande determinatiegidsen voor planten.
Dit boek is tot stand gekomen in samenwerking met Kennisnetwerk OBN, Natuurmonumenten, Louis Bolk Instituut, B-Ware, Natuurbalans en Eichhorn Ecologie.
De auteurs
Peter Verbeek is mede-eigenaar van Natuurbalans te Nijmegen. Udo Prins werkt als onderzoeker ‘Duurzame Teelt’ bij het Louis Bolk Instituut. Robert Ketelaar is landschapsecoloog bij Natuurmonumenten. Karl Eichhorn is zelfstandig onderzoeker en adviseur ecologie in Wageningen. Emiel Brouwer is senior-onderzoeker natuurherstel en bodem bij B-Ware.
