Auteur Winfried Kopps brengt ons op een geheel nieuwe manier heel dicht bij het Tibetaans Dodenboek. Hij beschrijft hoe de tekst hem zijn leven lang heeft vergezeld en hem steeds weer heeft verrast en geïnspireerd. Het gaat over de reis van jeugdige, zoekende hippie naar serieus praktiserend mysticus en opent geheel nieuwe perspectieven op de jaren zestig, en het India van de jaren zeventig in transitie, tot aan het heden, waarin het boeddhisme veel van zijn exotische magie heeft verloren. We vergezellen een excentrieke en onbeschaamde mysticus op een kronkelende reis naar zichzelf, die gemakkelijk te volgen is.
Boeddhisme
Jan Veenendaal – geen dood, geen vrees (11) – Twijfel
De afgelopen maanden en ook nu voel ik me goed; wat vermoeider dan anders, weinig last van de bijwerkingen van de hormoontherapie gelukkig. Vannacht bekroop me de twijfel of ik wel de scan wil laten doen. Waarom zou ik eigenlijk? Waarom zou ik willen weten hoe het ervoor staat? Genezen kan niet meer volgens de artsen.
Een toevluchtritueel
Toen we eind jaren ’80, samen met Ton Lathouwers, zijn leraar Ashin Jinarakkhita in Indonesië bezochten, kregen we de opdracht mee om het boeddhisme een vorm te geven die hier bij ons in het Westen past. Ook al vatte ik daar toen de draagwijdte niet van, het is voor mij altijd een leidraad gebleven.
Over Antropologie 37 – Schouwtoneel en pijpkaneel
Misschien heeft de Nederlandse dichter Joost van den Vondel kennisgenomen van de door William Shakespeare geschreven komedie ‘As you like it’, want tegenwoordig schrijven wij de uitspraak “De wereld is een schouwtoneel, elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel” aan Joost toe, terwijl William eerder in zijn stuk schreef “De hele wereld is een schouwtoneel en alle mensen zijn slechts spelers”. Een paar eeuwen later parodieerde iemand deze zin in “De wereld is een pijpkaneel, elk zuigt eraan en krijgt zijn deel”. Wat betekent dit allemaal?
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (10) – Overgave, vrij zijn
Overgave = vrij zijn. Wat een feest! Het is als een diepe meditatie en net als de momenten van vrij zijn die ik eerder heb beleefd zoals die keer dat ik vanaf Terschelling de Waddenzee inliep en in volledige stilte alles een was.
Meditatie – Waarom het benoemen volstrekt verkeerd is
Heel vaak wordt geleerd dat je tijdens de meditatie de dingen die je ervaart en waarneemt dient te benoemen. Dit artikel verduidelijkt niet alleen heel exact welke nadelen daaraan verbonden zijn, maar ook dat het in strijd is met wat de Boeddha werkelijk heeft onderwezen.
Guy dhammazaadjes – Territorio incógnito
Zelfrealisatie is altijd een persoonlijke odyssee langs territorio incógnito. Een pelgrimsreis zonder enig greintje veiligheid. Een yatra met enorm veel hinderlagen. Het is springen zonder parachute.
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (9) – Leven als doden?
In de ultieme dimensie zijn we nooit geboren en zullen we nooit sterven. In de historische dimensie leven we in vergetelheid en zijn we zelden springlevend. We leven als doden.
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (8) – Schemerzone
De schemerzone tussen hoop en vrees wordt het leven met kanker vaak genoemd. Het is inderdaad een diffuse wereld. De artsen vertellen me dat ik erg ziek ben maar ik heb nergens last van.
Ksaf – Waar eindigt de aarde en begint de hemel?
Hoe vertelde je, nog niet zo lang geleden, een klein kind dat het zijn broertje verloor? Bijvoorbeeld door te zeggen: ‘Je broertje is naar de hemel gegaan.’ Nu zouden we eerder een rationele uitleg moeten bedenken. ‘Je broertje is niet meer op aarde. Maar we kunnen nog wel aan hem denken.’ Ons kleine kind zal dan vragen: ‘Maar als mijn broertje niet meer op aarde is, waar is het dan?!’ Ons kleine kind brengt ons meteen weer bij af, wie niet meer op aarde is, moet logischerwijze toch in de hemel zijn? Of is er nog een andere plek?
Beschuldigingen van seksueel en ethisch wangedrag bij het First Zen Institute of America
Het meest gedetailleerde verslag is afkomstig van een vrouw die in 2017, toen ze begin twintig was, naar het Instituut kwam tijdens een moeilijke periode in haar leven. Ze beschrijft hoe de heer Hotz, die toen in de zeventig was en ongeveer vijftig jaar ouder dan zij, zich gedurende enkele maanden opstelde als een spirituele oudste en vertrouwenspersoon, voordat hij seksueel contact en vervolgens een seksuele relatie met haar aanging. Hoewel ze zorgvuldig erkent dat ze zelf keuzes heeft gemaakt, stelt ze dat de relatie door hem werd geïnitieerd onder omstandigheden van psychologische afhankelijkheid die hij zelf had gecreëerd, en dat de machtsongelijkheid het zijn verantwoordelijkheid maakte om terughoudendheid te betrachten in plaats van misbruik te maken van de situatie.
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (7) – Een meditatie
Kanker is onderdeel van mijn leven is onderdeel van deze manifestatie die mijn lichaam is. Er zijn een heleboel cellen, heel ziek. Van het begin af aan is mijn instelling geweest dat mijn kanker dus ook niet koste wat het kost zo snel mogelijk mijn lichaam uit moet.
Jan Veenendaal – geen dood, geen vrees (6) – ons ware erfgoed
Ik genoot van een prachtige zonsopgang waarbij de zon af en toe even tussen de wolken te voorschijn kwam en me als het ware een knipoog gaf. Met mijn hele aandacht was ik aanwezig en genoot van wat zich voor mijn ogen voltrok. Wat een pracht!
Het heilige geschenk en haar trouwe dienaar
Onze westerse cultuur staat ambivalent tegenover intuïtie. Voor de één is die innerlijke stem een waardevolle gids, voor anderen is die stem verdacht of wordt als zweverig terzijde geschoven, want meten is immers weten. Maar is dat wel zo?
Guy dhammazaadjes – Loslaten van verlangen
Spirituele zuivering begint bij het loslaten van verlangen, d.i. het loslaten van de hechting aan wereldse dingen. Onthechting is de boodschap.
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (5) – dankbaarheid
Beseffen wat een voorrecht het is (nog) te kunnen lopen op deze prachtige aarde.
Wat zou de Boeddha doen? (2)
‘Schrik er vooral niet voor terug om onzin te vertellen. Je moet je onzin alleen in de gaten houden.’
Nadat een Tibetaan zichzelf in New York in brand stak: hoe Tibetanen hierop reageren
De zelfverbranding die op 3 juli 2026 plaatsvond voor het gebouw van de Verenigde Naties in New York, markeerde een ernstig en symbolisch moment in de lange geschiedenis van Tibetaans protest. De man die zichzelf in brand stak was Rangzen Lobga, een in ballingschap levende Tibetaan die bewust voor deze daad koos en deze beschouwde als een geweldloos offer voor de nationale zaak van Tibet
Jan Veenendaal – geen dood, geen vrees (4) – moeilijk
Soms heb ik het moeilijk met mijn ziek zijn. Opeens ben ik verdrietig; zo maar. Dat kan getriggerd worden door muziek, een goed gesprek, een gedachte of zo maar. Eerst is er weerstand, dan niet langer vasthouden dat het er niet mag zijn. Overgave aan de situatie waarin ik verkeer is de les, het is niet anders, ik weet het.
Ksaf – Wat zou de Boeddha doen? (1)
Ik droomde zo’n twintig jaar geleden eens dat de helft van mijn schedel verlicht was. Die helft was gemaakt van mat glas, zoals sommige bolvormige lantaarns. Het glas gloeide van een zacht wit licht. Ik vond dat toen een bijzonder treffend beeld voor mijn bewustzijnstoestand.
Over Antropologie 36 –Taal
Taal is universeel. De meeste mensen beheersen minstens één, soms meer dan twaalf talen. Beheers je vier of vijf talen? Dan ben je een polyglot. Beheers je er meer? Dan mag je jezelf een Hyperglot noemen. Onder beheersen moet je dan wel verstaan: spreken, lezen en schrijven. Je bent geen polyglot wanneer je alleen in meer dan één taal kunt tellen of een simpele bestelling kunt doen in een restaurant, nee: je moet een gesprek kunnen voeren, een boek kunnen lezen enzovoorts.
Guy dhammazaadjes -De Wijze en de dwaas
Het grote verschil tussen een Wijze en een dwaas ligt in de mogelijkheid, resp. in de onmogelijkheid, om de werkelijke aard van de zintuiglijke verschijnselen te zien
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (2) – Leeg van een afzonderlijk zelf
Door het diep, diep laten doordringen van met name de eerste drie alinea’s van de Hartsoetra en de uitleg daarover van Thich Nhat Hanh kun je de andere oever bereiken en dat is een geweldige ervaring.
Hoe knip ik de verlichting aan? (3) – ‘De moderne wereld hunkert naar wonderen’
Boeddha noemde zichzelf verlicht maar mat zich nooit een verheven, laat staan een goddelijke status aan. Hij trapte nooit in de val van deelname aan wereldse, noch van streven naar religieuze macht. En nu hij dood is, heeft hij onze ogen nodig om naar de wereld te kijken.
